Gölköy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°41′15″K 37°37′04″D / 40.6875°K 37.61778°D / 40.6875; 37.61778

Gölköy
—  İlçe  —
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Gölköy İlçe Haritası
Gölköy İlçe Haritası
Gölköy
Gölköy
Ülke Türkiye
İl Ordu
Coğrafî bölge Karadeniz
Yönetim
 - Kaymakam Ediz SÜRÜCÜ
 - Belediye başkanı Ali Kemal Mert
Yüzölçümü
 - Toplam 341 km2 (131,7 mi2)
Rakım 763 m (2.503 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 32,832
 - Kır -
 - Şehir 32,832
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 52600
İl alan kodu 0452
İl plaka kodu 52
İnternet sitesi: Belediye

Gölköy, Ordu ilinin bir ilçesidir. Gölköy Ordu ilinin 3. büyük ilçesi olup merkez nüfusu 27.867'dir (2010 tüik verileri). Yüzölçümü 349 km²'dir. İlçe merkezi Ordu-Sivas karayolu üzerine kurulmuştur ve Ordu merkeze uzaklığı 63 km'dir. İlçe sınırları içerisinde iki doğal göl vardır: Ulugöl ve Gök Gölü. Ulugöl, 30.000 m²'lik alanıyla Ordu İlinin en büyük doğal gölü özelliğini taşır. Ulugöl İlçeye 15 km mesafede bulunurken, Gök Gölü ilçe merkezinde yer almaktadır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin tarihi Ordu ili ve yöresinin tarihi ile birlikte incelenmelidir. Tarihte Hapsamana bugünki ismi ile Gölköy olarak geçen yerde tarih içerisinde çiftçilikle ve madencilikle uğraştığı belirlenen Tiberanlar, Kahilbler, Mossoinkler adı verilen kavimler yaşamışlardır. 1204 yılında TrabzonRum devletinin kurulması ile Rumların egemenliğine girmiştir. Türklerin boylar halinde bölgeye gelip yerleşmeleri Rum devletinin kurulmasından daha önceki tarihlere rastlamaktadır. Anadolu selçuklu devletinin İlhanlı devleti'nin egemenliğine girmesi ile Anadoluya gelen Türk boyları kendi beyliklerini kurmuşlardır. Bunlardan biride Mesudiye Milas beyi Hacı Emiroğlu Bayram beydir. Beyliğin hudutları Fidaverendi Hapsamana, Uluğbeğlü, Bayramlu, Milas ve Reşadiye ilçesinin bir bölümüdür. Trabzon Rum devleti tarihçisine göre bu beyliğin onbin civarında askeri vardır. Sanıldığı gibi Şıhman köyü hiçbir zaman belde ya da nahiye konumunda olmamıştır. Asıl yerleşim alanı olarak gerek Rumlar Gerekse Hacı Emiroğulları Bugünki kale köyü ile Çatak Köyü çevresini merkezi yerleşim alanı olarak kullanmışlardır. 1455 tarihli tahrir defterinde yöre ile ilgili birçok kayıt ve yer isimlerine rastlanmakla beraber Hapsamana kalesinin üst olarak kullanıldığı açıkça belirtilmektedir.

Bizans döneminde yapılmış ve Osmanlı döneminde de kullanılmış olan Hapsamana Kalesi ve Çatak Köyü'nde bulunan tarihi mezarlar, oyma yapılar, mağaralar ayrıca yine Çatak köyü sınırları içinde bulunan Geyik kayası, evlek tarla,Pennecük tepesi gibi doğa harikası yerler ile tarihi hamam ilçenin ziyarete değer yerlerinin başında gelmektedir. Son zamanlarda Çatak Köyü ve Cihadiye Köyü ve Ulugöl başta olmak üzere ilçenin birçok köyü doğal manzara meraklılarının akınına uğramaktadır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayadibi Mahallesi'nden Gölköy ilçe merkezinin görünüşü.
Gölköy İlçe Haritası.

Orta Karadeniz'de yer alır. Ordu, kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Giresun, batısında Samsun, güneyinde Sivas ve Tokat illeri ile çevrilidir. Konumu 40-41 derece kuzey paralelleri, 37-38 derece doğu meridyenleri arasındadır. Orta ve Doğu Karadeniz bölümlerinde toprakları bulunan bir ildir. Yüzölçümü 5963 km² dir.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ordu`da tipik bir Karadeniz iklimi hakimdir. Kışlar serin, yazlar ılık geçer. Yılın hemen hemen bütün aylarında yağış vardır. Genelde ılıman bir iklim yapısına sahip olmakla, coğrafi yapısı itibarıyla, deniz ve kara olmak üzere iki farklı iklim karakteri gösterir. Kıyıya paralel bir duvar gibi uzanan dağlarla sahil arasında geçiş iklimi görülür. Ölçümlere göre, ensoğuk ay, ocak-şubat aylarıdır. Bu aylarda en düşük sıcaklık sıfırın altına inmekte, 6-7 derece dolaylarında gerçekleşmektedir. İç bölgelerde ensoğuk ay Ocaktır. Bu ayda en düşük sıcaklık -7 dereceye kadar inmektedir.

Kıyı bölümünde en sıcak ay Temmuz, Ağustostur. Burada kıştan bahara bilhassa yaza geçiş yavaş bir şekilde meydana gelir. Sonbahar ılık olup kış ortasına kadar sürer. İç kısımlarda sıcaklık düşer. Ocak, Şubat ayları sıcaklıkları, kıyı şeridinde sıfırın altına düşmez. Yükseldikçe ısı azalır: Ulubey`de 1 -2 dereceye, Gölköy ve Mesudiye`de 4 dereceye, Aybastı ve çevresinde -8 dereceye kadar düşer.

Yağışlara gelince, kıyı şeridi en yağışlı kesimdir. Sonbaharda yağışlar daha fazladır. Temmuz ayında yağan yağmurlar, sağanak olduğu için, sel karakteri gösterir. Büyük akarsu yataklarından taşarak sahilde büyük hasara sebep olur.

Kar yağışı kıyılarda çok azdır ve kısa sürer. Ama iç kesimlerde kar yağışı hem yoğundur, hem de kış mevsimi uzun sürer.

Ordu`da en hakim rüzgar, güneyden esen lodostur. Meltem rüzgarları,yaz aylarında güney-doğu yönünde denizden karaya doğru, ikindiye kadar devam eder. İkindiden sonra aksi istikamette esmeye başlar ve gece boyunca sürer.

Bölgede ender de olsa, kıble, lodos, keşişleme isimleri verilen çok bir sıcak hava akımı meydana getiren rüzgarlarda eser. Yaz ortalarında estiklerinde fındık ürünü üzerinde büyük zararlar meydana getirirler.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin nüfusu 2000 genel nüfus sayımına göre 66.491 idi ancak hızlı bir gerileme ile 2010 yılı sonunda yayınlanan tüik verilerine göre 48.344 gibi bir rakama inmiştir.Bunun 27.867'si ilçe merkezinde, geri kalanı ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.Ancak son yıllarda yaşanan göçlerle beraber nüfusta hızlı bir düşüş gözlenmekte ise de yakında açılacak olan üniversite kampüsü ve 2 adet organize sanayi bölgesi umuduyla şehirden köye gözle görülür bir geri dönüş yaşanmaktadır.

İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 6 belde, 18 köy ve 5 merkez mahalleden oluşmaktadır.

Yıllara göre ilçe nüfus verileri
Yıllar Merkez Köyler Toplam
2010 27.867 20.477 48.344
2000 24.162 42.329 66.491
1997 26.587
1990 18.149
1985 16.200
1980 12.630
1975 12.000
1970 10.300
1965 9.500
1960 8.200

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekonomi büyük oranda fındık tarımına dayanmakta olduğundan kırılgandır. Ayrıca gençlerin büyük çoğunluğu liseyi bitirince yüksek öğrenime devam yerine, direk işine gitmekte olduğundan, beyin gücünden çok, yoğun beden gücüne dayalı bir iş durumu ortaya çıkmıştır. Bu durum halkın ekonomik düzeyini olumsuz etkilemiştir.Bunun sonucunda sürekli dış göç yaşanmaktadır. Fındığın yanında hayvancılıkta yapılmaktadır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Gölköy Ordu ilinin iç kesiminde yer alan bir ilçedir. İlçe Karadeniz Bölgesi kültürel özellikleri ile kısmen Tokat ilinin kuzey ilçeleri kültürel özellikleri ile harmanlanmış zengin bir kültüre sahiptir.İlçeye bağlı kimi köylerde kendilerine has horonlar mevcut olup ilçe genelinde Ordu Karşılaması çokca oynanan halk oyunudur. Yöre ağzıda Tokat yöresi ile daha çok örtüşmektedir. Yemek kültürü Ordu ilinin geneliyle benzer özelliktedir. Mutfağı çok zengin olup, kırmızı et ağırlıklıdır. Gölköy'ün aşçıları Bolu Mengen'den sonra Türkiye genelinde oldukça meşhur ve adından söz ettirmekte olup, gerek İstanbul gerekse Akdeniz- Ege Bölgesinin 5 yıldızlı otellerinde tercih edilen personelin başında gelmektedir.

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediyeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gölköy'de belediye teşkilatı kurulduğundan bu yana belediye başkanlık seçimleri de düzenli olarak yapılmaktadır. Seçildikleri yıllara, aldıkları oylara ve siyasi partilerine göre belediye başkanları;

Fotograf galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVDUAA3. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]