Yahya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Yahya. Joan de Joanes tarafından yapılmıştır, yak. 1560
İsa'nın Yahya tarafından vaftiz edilişi, Piero della Francesca'nın tablosu, 1449
Vaftizm yerinin kazılarda ortaya çıkan kalıntıları, Şeria (Ürdün) Nehri

Yahya (Arapça: يحيى بن زكريا, İbranice: יוחנן המטביל, Latince: Ioannes Baptista, Yunanca: Ιωάννης ο Βαπτιστής) İsa'nın çağdaşı Yahudi[1][2] vaiz ve peygamber. Zekeriya'nın oğludur.[1] Hıristiyanlıkta Vaftizci Yahya olarak anılır ve aziz kabul edilir.[1] Müslümanlar, Sâbiîler (Mandenistler) ve Bahailer tarafından peygamber kabul edilir. Bu durum Yeni Ahit'teki Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri ile, Kur'an'da[3] ve Bahai metinlerinde teyit edilir. M.S. 27 yılı civarında İsa'yı Şeria Nehri'nde vaftiz ettiğine inanılır.

Luka İncili'ne göre, İsa'nın akrabasıdır. Zamanla İsa'nın kuzeni olduğu inanışı yaygınlaşmıştır. Sabiiler İsa'nın akrabası olduğuna inanmazlar. Sâbiîlik'te Yihja Jahane olarak geçer ve en büyük peygamber olarak kabul edilir.

24 Haziran Hıristiyanlıkta "Aziz Yahya Günü" olarak kutlanır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yahya'nın hayatı hakkındaki başlıca kaynaklar Dört İncil, Yeni Ahit'teki Elçilerin İşleri bölümü ve Yahudi general Yosefus'un MS. 93 yılında yazdığı Antik dönemde Yahudiler (Latince: Antiquitates Judaicae) kitabıdır. Bunların haricinde Kuran'da da Yahya'dan kısaca bahsedilir. Ancak tüm bu kaynakların Yahya'nın hayatını kendi bakış açılarından ele aldıklarını göz önünde bulundurmak gerekir.[4]

Hıristiyanlıkta[değiştir | kaynağı değiştir]

Matta, Yahya'yı şöyle anlatır:

« Yahya’nın deve tüyünden giysisi, belinde deri kuşağı vardı. Yediği, çekirge ve yaban balıydı. »

Yahya, Filistin Hükümdarı Hirodes Antipa'ın kardeşinin karısı Herodias ile evlenmesini lanetlemiş ve evliliğin geçersiz olduğunu ilan etmiştir. Karısı Herodias'ın isteği üzerine Herod Antipas'ın emriyle kafası kesilerek idam edilmiştir.

İslam'da[değiştir | kaynağı değiştir]

İslam'da Yahya peygamber kabul edilir. Kuran'da şu şekilde geçer:

  • Zekeriya mabedde namaz kılarken melekler ona, “Allah sana, kendisinden gelen bir kelimeyi (İsa’yı) doğrulayıcı, efendi, nefsine hakim ve salihlerden bir peygamber olarak Yahya’yı müjdeler” diye seslendiler. (3, 39)
  • Zekeriya’yı, Yahya’yı, İsa’yı, İlyas’ı doğru yola erdirmiştik. Bunların hepsi salih kimselerden idi. (6, 85)
  • (Allah şöyle dedi:) “Ey Zekeriyya! Haberin olsun ki biz sana Yahya adlı bir oğul müjdeliyoruz. Daha önce onun adını kimseye vermedik.” (19, 7)
  • (Yahya dünyaya gelip büyüyünce onu peygamber yaptık ve kendisine) “Ey Yahya kitaba sımsıkı sarıl” dedik. Biz ona daha çocuk iken hikmet ve katımızdan kalp yumuşaklığı ve ruh temizliği vermiştik. O, Allah’tan sakınan, anne babasına iyi davranan bir kimse idi. İsyancı bir zorba değildi. (19, 12-13-14)
  • Biz de onun duasını kabul ettik ve kendisine Yahya’yı bağışladık. Eşini de kendisi için, (doğurmaya) elverişli kıldık. Onlar gerçekten hayır işlerinde yarışırlar, (rahmetimizi) umarak ve (Gazabımızdan) korkarak bize dua ederlerdi. Onlar bize derin saygı duyan kimselerdi. (21, 90)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c "the Baptist, saint Yahya." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc.
  2. ^ "John the Baptist." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
  3. ^ Kur'an: En'âm, 85; Âl-i İmrân, 39; Meryem, 7, 12-15
  4. ^ Saint John he Baptist Britannica. Erişim: 1 Şubat 2015

Wikimedia Commons'ta Yahya ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.