Phobos (uydu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Phobos
Phobos
Mars Global Surveyor tarafından, 1 Haziran 2003
Keşfi
Kâşifi Asaph Hall
Keşif tarihi 18 Ağustos 1877
Yörünge nitelikleri
Ort. yörünge yarıçapı 9377.2 km 1
Çevresi 58,915 km
Yörünge dışmerkezliği 0.0151
Mars'a en küçük uzaklığı 9235.6 km
Mars'a en büyük uzaklığı 9518.8 km
Yörünge süresi 0.318 910 23 gün
(7 sa 39.2 dk)
Ort. yörünge hızı 2.138 km/s
Eğikliği 1.093° (Mars ekvatoruna göre)
0.046° (yerel Laplace düzlemine göre)
26.04° (ekliptiğe göre)
Kimin uydusu? Mars
Fiziksel nitelikler
Çapı 22.2 km (26.8 × 21 × 18.4)
(Dünya'nın 0.0021 katı)
Basıklık 0.31-0.12
Yüzey alanı ~6,100 km²
Hacim ~5,500 km3
Kütle 1.07×1016 kg
Yoğunluğu 1.9 g/cm³
Yüzey yerçekimi 0.0084 - 0.0019 m/s² (8.4-1.9 mm/s²)
(860-190 µg)
Kaçış hızı 0.011 km/s (11 m/s)
Dönme periyodu eşzamanlı
Dönüş hızı 11.0 km/sa (at the longest axis' tips) [1]
Eksen eğikliği
Albedo 0.07
Yüzey sıcaklığı ≈233 K
Atmosfer basıncı atmosferi yok

Phobos Mars'ın iki uydusundan biridir. Mars'ın diğer uydusu Deimos'dan hem daha büyüktür, hem de Mars'a daha yakındır. Güneş Sistemi'ndeki tüm diğer uydular içinde gezegenine en yakın konumlanmış uydudur. Yörüngesi Mars yüzeyinden sadece 6000 km yüksekliktedir ve Güneş Sisteminin en küçük uydularından biridir.


1877'de Hall tarafından bulunmuş, 1971'de Mariner 9, 1977'de Viking 1 ve 1988'de ise Phobos uzay araçları tarafından fotografları çekilmiştir.

Phobos, eşzamanlı yörünge yarıçapından daha alçak bir yörüngede olduğundan Mars yüzeyindeki bir gözlemci için günde aşağı yukarı iki kez doğup batar. Yüzeye o kadar yakındır ki yüzeydeki bazı yerler için her zaman ufkun altında kalır. (Eşzamanlı yörünge yarı çapı : bir uydunun gezegenin etrafında gezegenin kendi etrafında dönüş süresi kadar bir zamanda döneceği yüksekliği ifade eder. Böyle bir uydu yüzeydeki gözlemci için her zaman aynı noktadadır. Dünyada, iletişim uydularında olduğu gibi) Bir zamanlar asteroid olduğu, ancak Mars'ın kütleçekimine yakalanarak gezegenin yörüngesine girdiği sanılmaktadır.

Eşzamanlı yörünge yarıçapının altında olduğundan, gelgit kuvvetleri (Dünya ile Ay arasında olduğunun tersine) yörüngesini alçaltmaktadır. Yaklaşık 50 milyon yıl içinde Mars'a düşecek ya da parçalanarak Mars çevresinde bir halka oluşturacaktır.

Muhtemelen Phobos ve Deimos, C tipi asteroidler gibi karbondan zengin kaya oluşumlarıdır, ancak düşük yoğunlukları sadece kayadan oluşmadıklarının, buz ve kaya karışımı olduklarını gösterir. Her ikisi de yoğun olarak kraterlerle kaplıdır. Mars Global Surveyor aracının gönderdiği en son resimlerden yüzeyinin 1 m kalınlıkta ince bir tozla (regolith) kaplı olduğu anlaşılmıştır. Sovyet aracı "Phobos 2" birkaç Phobos resmi gönderebilmiş (sağda), uydudan zayıf fakat sürekli bir gaz çıkışı saptamış, ancak gazın tabiatı anlaşılamadan araçla iletişim kopmuştur. En olası tahmin sudur.

Phobos yüzeyinde en belirgin olan Hall'ın Stickney ismini verdiği (karısının kızlık adı) büyük kraterdir. Krater çevresindeki uzun yarık ve çiziklerin de aynı çarpışma sonucu olduğu sanılmaktadır.

Phobos ve Deimos'un Mars çekimine kapılmış asteroidler olduğu inancı bir hayli yaygındır, ana asteroid kuşağından değil de Güneş Sistemi dışından gelmiş oldukları gibi spekülasyonlar mevcuttur.

Mitoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Korku'nun Tanrısı.

Ares'in yardımcılarından olup, savaşta Ares ile birlikte düşmanların yüreğine korku salar.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ çeviri gerekmekte