Oberon (uydu)

Oberon
	Voyager 2 tarafından Ocak 1986'da elde edilen Oberon görüntüsü. Merkezdeki en büyüğü Hamlet olmak üzere çok sayıda parlak ışınlı çarpma krateri görülmektedir. Sol alt kenarda 11 km yüksekliğinde bir dağ yükselmektedir.
Keşif
Keşfeden	William Herschel
Keşif tarihi	11 Ocak 1787
Belirtmeler
Belirtme	Uranus IV
Sıfatlar	Oberonian
Yörünge özellikleri
Yarı büyük eksen	583.520 km
Dış merkezlik	0,0014
Yörünge periyodu	13,463234 g
Ortalama yörünge hızı	3,15 km/s (hesaplanan)
Yörünge eğikliği	0,058° (Uranüs'ün ekvatoruna göre)
Doğal uydusu	Uranüs'ün
Fiziksel özellikler
Ortalama yarıçap	761,4±2,6 km (0,1194 Dünya)
Yüzey alanı	7.285.000 km2
Hacim	1.849.000.000 km3
Kütle	(3,1104±0,0749)×1021 kg
Ortalama yoğunluk	1,682 g/cm3 (hesaplanan)
Yüzey kütle çekimi	35.807 m/s2
Kurtulma hızı	23.344 km/s
Sinodal dönme süresi	muhtemelen eşzamanlı
Albedo	0,31 (geometrik); 0,14 (Bond);
Sıcaklık	70–80 K
Görünür kadir	14,1
Mutlak kadir (H)	1,22
	Wikimedia Commons'ta ilgili ortam

Oberon, Uranüs'ün önemli uydularının en dışta olanıdır. Ortalama 760 km çapıyla Uranüs'ün ikinci en büyük uydusudur. 1787 yılında William Herschel tarafından keşfedilmiştir. Adı William Shakespeare'in A Midsummer Night's Dream adlı oyununda perilerin kralı olan Oberon'dan gelir. Oberon'un yörüngesi kısmen Uranüs'ün Manyotosferinde bulunmaktadır.Dış yüzeyi ile çekirdek arasındaki sınırda Sıvı su tabakası mevcut olabilir. Dış yüzeyinde çok sayıda çarpma kraterleri bulunur, yaklaşık olarak 210 kilometre çapında çarpma kraterlerinin olduğu düşünülüyor.

Uranüs sistemi yakından sadece bir kez gözlemlenmiştir: Voyager 2 Uzay aracı tarafından 1986 Ocak ayında Oberon'dan birkaç görüntü aldı.

Keşfi ve adının verilmesi

Oberon William Herschel tarafından 11 Ocak 1787 yılında keşfedilmiştir.Aynı Gün yine William Herscel tarafından Uranüs'ün en büyük uydusu Titania keşfedilmiştir. Ve sırasıyla Uranüs'ün dört uydusunu daha keşfetti. Ay'dan görülebilir ancak Dünya'dan sadece gelişmiş teleskoplar ile görüntülenebilir.

Fiziksel özellikleri

Oberon Uranüs'ün beş büyük uyduları arasında ona en uzak olanıdır, 584.000 km lik bir mesafede Uranüs'ü yörüngeler. Uranüs etrafında dönme süresi 13,5 gündür. Oberon Uranüs'ün en büyük 2.,Güneş Sisteminin de en büyük 9.uydusudur. Oberon'un karanlık ve kırmızımsı yüzeyi asteroid ve kuyrukluyıldızların etkileri tarafından şekillendirilmiştir gibi görünüyor. Her ne kadar önesürümler şüpheli olsa da. Kabaca Oberon'un yüzeyinde %50 donmuş su, %30 katı silikat ve %20 metan, karbon ve azot bileşikleri bulunur. Oberon Uranüs gezegeninin en büyük ikinci uydusudur. Titania ve Oberon uyduları William Herschel tarafından yaklaşık elli yıl dikkat çekecek derecede görüntülenememiştir.Fakat bazı günler Dünyadan amatör teleskoplarla gözetilebilmektedir. Ayrıca Her 42 yılda bir kez, Uranüs ekinoks ve ekvator düzlemi bir olduğunda Dünya'nın kestiği, karşılıklı örtülme ile Uranüs uydularını görmek mümkün olmaktadır. Altı dakika süren böyle bir olay, 4 Mayıs 2007 günü, Oberon ve Umbriel Gözlendi.

Yüzey özellikleri ve jeoloji

Oberon; Umbriel'de sonra Uranüs'ün yüzeyi en karanlık ikinci büyük uydusudur.

Oberon ile ilgili yüzey özellikleri^[11]
Özellik	Adını	Tip	Uzunluk (çap), km	Koordinatları
Mommur Chasma	Mommur, Fransız folkloru	Chasma	537	16°18′S 323°30′E / 16.3°G 323.5°D / -16.3; 323.5
Antony	Mark Antony	Krater	47	27°30′S 65°24′E / 27.5°G 65.4°D / -27.5; 65.4
Caesar	Julius Caesar		76	26°36′S 61°06′E / 26.6°G 61.1°D / -26.6; 61.1
Coriolanus	Coriolanus		120	11°24′S 345°12′E / 11.4°G 345.2°D / -11.4; 345.2
Falstaff	Falstaff		124	22°06′S 19°00′E / 22.1°G 19.0°D / -22.1; 19.0
Hamlet	Hamlet		206	46°06′S 44°24′E / 46.1°G 44.4°D / -46.1; 44.4
Lear	Kral Lear		126	5°24′S 31°30′E / 5.4°G 31.5°D / -5.4; 31.5
MacBeth	Macbeth		203	58°24′S 112°30′E / 58.4°G 112.5°D / -58.4; 112.5
Othello	Othello		114	66°00′S 42°54′E / 66.0°G 42.9°D / -66.0; 42.9
Romeo	Romeo		159	28°42′S 89°24′E / 28.7°G 89.4°D / -28.7; 89.4
Oberon üzerindeki yüzey özellikleri, adlarını Shakespeare'in eserlerindeki erkek karakterler ve yerlerden almaktadır.^[12]

Notlar

↑ Yarıçap r'den türetilen yüzey alanı: $4\pi r^{2}$ .
↑ Yarıçap r'den türetilen hacim v: $4\pi r^{3}/3$ .
↑ Kütle m, kütleçekim sabiti G ve yarıçap r'den türetilen yüzey kütleçekimi: $Gm/r^{2}$ .
↑ Kütle m, kütleçekim sabiti G ve yarıçap r'den türetilen kurtulma hızı: ${\sqrt {2Gm/r}}$ .

Kaynakça

↑ Herschel, W. S. (1787). "An Account of the Discovery of Two Satellites Revolving Round the Georgian Planet". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. 77: 125-129. doi:10.1098/rstl.1787.0016 . JSTOR 106717.
↑ Normand (1970) Nathaniel Hawthorne
1 2 3 4 "Planetary Satellite Mean Orbital Parameters". Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology. 3 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2026.
↑ Thomas, P. C. (1988). "Radii, shapes, and topography of the satellites of Uranus from limb coordinates". Icarus. 73 (3): 427-441. Bibcode:1988Icar...73..427T. doi:10.1016/0019-1035(88)90054-1.
↑ French, Richard G.; Hedman, Matthew M.; Nicholson, Philip D.; Longaretti, Pierre-Yves; McGhee-French, Colleen A. (15 Mart 2024). "The Uranus system from occultation observations (1977–2006): Rings, pole direction, gravity field, and masses of Cressida, Cordelia, and Ophelia". Icarus. 411: 115957. arXiv:2401.04634 . Bibcode:2024Icar..41115957F. doi:10.1016/j.icarus.2024.115957. ISSN 0019-1035.
↑ Smith, B. A.; Soderblom, L. A.; Beebe, A.; Bliss, D.; Boyce, J. M.; Brahic, A.; Briggs, G. A.; Brown, R. H.; Collins, S. A. (4 Temmuz 1986). "Voyager 2 in the Uranian System: Imaging Science Results". Science. 233 (4759): 43-64. Bibcode:1986Sci...233...43S. doi:10.1126/science.233.4759.43. PMID 17812889. 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Eylül 2026.
↑ Karkoschka, Erich (2001). "Comprehensive Photometry of the Rings and 16 Satellites of Uranus with the Hubble Space Telescope" (PDF). Icarus. 151 (1): 51-68. Bibcode:2001Icar..151...51K. doi:10.1006/icar.2001.6596. 13 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
↑ Grundy, W. M.; Young, L. A.; Spencer, J. R.; Johnson, R. E.; Young, E. F.; Buie, M. W. (October 2006). "Distributions of H₂O and CO₂ ices on Ariel, Umbriel, Titania, and Oberon from IRTF/SpeX observations". Icarus. 184 (2): 543-555. arXiv:0704.1525 . Bibcode:2006Icar..184..543G. doi:10.1016/j.icarus.2006.04.016.
↑ Newton, Bill; Teece, Philip (1995). The guide to amateur astronomy. Cambridge University Press. s. 109. ISBN 978-0-521-44492-7.
↑ Wm. Robert Johnston (22 Ağustos 2025). "Physical data for solar system planets and satellites". 9 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2026.
↑ "Oberon Nomenclature Table Of Contents". Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology. 1 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2010.
↑ Strobell, M. E.; Masursky, H. (Mart 1987). "New Features Named on the Moon and Uranian Satellites". Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference. Cilt 18. ss. 964-965. Bibcode:1987LPI....18..964S.

[surface_area-5] Yarıçap r'den türetilen yüzey alanı: $4\pi r^{2}$ .

[volume-6] Yarıçap r'den türetilen hacim v: $4\pi r^{3}/3$ .

[surface_gravity-8] Kütle m, kütleçekim sabiti G ve yarıçap r'den türetilen yüzey kütleçekimi: $Gm/r^{2}$ .

[escape_velocity-9] Kütle m, kütleçekim sabiti G ve yarıçap r'den türetilen kurtulma hızı: ${\sqrt {2Gm/r}}$ .

[Herschel_1787-1] Herschel, W. S. (1787). "An Account of the Discovery of Two Satellites Revolving Round the Georgian Planet". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. 77: 125-129. doi:10.1098/rstl.1787.0016 . JSTOR 106717.

[2] Normand (1970) Nathaniel Hawthorne

[orbit-3] 1 2 3 4 "Planetary Satellite Mean Orbital Parameters". Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology. 3 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2026.

[Thomas_1988-4] Thomas, P. C. (1988). "Radii, shapes, and topography of the satellites of Uranus from limb coordinates". Icarus. 73 (3): 427-441. Bibcode:1988Icar...73..427T. doi:10.1016/0019-1035(88)90054-1.

[French_et_al._2024-7] French, Richard G.; Hedman, Matthew M.; Nicholson, Philip D.; Longaretti, Pierre-Yves; McGhee-French, Colleen A. (15 Mart 2024). "The Uranus system from occultation observations (1977–2006): Rings, pole direction, gravity field, and masses of Cressida, Cordelia, and Ophelia". Icarus. 411: 115957. arXiv:2401.04634 . Bibcode:2024Icar..41115957F. doi:10.1016/j.icarus.2024.115957. ISSN 0019-1035.

[Smith_Soderblom_et_al._1986-10] Smith, B. A.; Soderblom, L. A.; Beebe, A.; Bliss, D.; Boyce, J. M.; Brahic, A.; Briggs, G. A.; Brown, R. H.; Collins, S. A. (4 Temmuz 1986). "Voyager 2 in the Uranian System: Imaging Science Results". Science. 233 (4759): 43-64. Bibcode:1986Sci...233...43S. doi:10.1126/science.233.4759.43. PMID 17812889. 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Eylül 2026.

[Karkoschka_2001,_Hubble-11] Karkoschka, Erich (2001). "Comprehensive Photometry of the Rings and 16 Satellites of Uranus with the Hubble Space Telescope" (PDF). Icarus. 151 (1): 51-68. Bibcode:2001Icar..151...51K. doi:10.1006/icar.2001.6596. 13 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.

[Grundy_Young_et_al._2006-12] Grundy, W. M.; Young, L. A.; Spencer, J. R.; Johnson, R. E.; Young, E. F.; Buie, M. W. (October 2006). "Distributions of H₂O and CO₂ ices on Ariel, Umbriel, Titania, and Oberon from IRTF/SpeX observations". Icarus. 184 (2): 543-555. arXiv:0704.1525 . Bibcode:2006Icar..184..543G. doi:10.1016/j.icarus.2006.04.016.

[Newton_Teece_1995-13] Newton, Bill; Teece, Philip (1995). The guide to amateur astronomy. Cambridge University Press. s. 109. ISBN 978-0-521-44492-7.

[14] Wm. Robert Johnston (22 Ağustos 2025). "Physical data for solar system planets and satellites". 9 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2026.

[usgs-15] "Oberon Nomenclature Table Of Contents". Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology. 1 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2010.

[Strobell_Masursky_1987-16] Strobell, M. E.; Masursky, H. (Mart 1987). "New Features Named on the Moon and Uranian Satellites". Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference. Cilt 18. ss. 964-965. Bibcode:1987LPI....18..964S.

[1]

[2]

[3]

[4]

[a]

[b]

[5]

[c]

[d]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

g t d Güneş Sistemi'nin doğal uyduları
Gezegen uyduları	Dünya Mars Jüpiter Satürn Uranüs Neptün
Cüce gezegen uyduları	Orcus Plüton Haumea Quaoar Makemake Gonggong Eris
Küçük gezegen uyduları	Dünya'ya yakın: Florence Didymos (Dimorphos) Moshup (Squannit) 1994 CC 2001 SN₂₆₃ Ana kuşak: Kalliope (Linus) Euphrosyne Daphne (Peneius) Eugenia (Petit-Prince) Sylvia (Romulus · Remus) Minerva (Aegis · Gorgoneion) Camilla Elektra Kleopatra (Alexhelios · Cleoselene) Ida (Dactyl) Roxane (Olympias) Pulcova Balam Jüpiter truvalıları: Patroklos (Menoetius) Hektor (Skamandrios) Eurybates (Queta) Neptün ötesi cisimler: Lempo (Hiisi · Paha) 2002 UX₂₅ Sila–Nunam Salacia (Actaea) Varda (Ilmarë) Gǃkúnǁʼhòmdímà (Gǃòʼé ǃHú) 2013 FY₂₇
Boyuta göre sıralanmış	Gezegen kütleli uydu Ganymede en büyük: 5268 km / 0,413 Dünya Titan Callisto Io Ay Europa Triton Titania Rhea Oberon Iapetus Charon Umbriel Ariel Dione Tethys Dysnomia Enceladus Miranda Vanth Proteus Mimas Ilmarë Nereid Hiʻiaka Actaea Hyperion Phoebe ...
Keşif zaman çizgisi İç uydular Düzensiz uydular Düzenli uydular Liste Gezegen kütleli uydular Adlandırma Alt uydu Truvalı uydular