Triton (uydu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Triton
Triton moon mosaic Voyager 2 (large).jpg
Triton'un Voyager 2 tarafından elde edilen fotomozaik görüntüsü.
Keşif
Keşfeden William Lassell
Keşif tarihi 10 Ekim 1846
Adlandırmalar
Diğer isim Neptune I
Ön ad Tritonian
Yarı büyük eksen 354.759 km
Dışmerkezlik 0.000016[1]
Yörünge süresi −5.876854 g (ters)[1][2]
Ortalama yörünge hızı 4,39 km/sn
Yörünge eğikliği 129,812° (tutuluma)
156,885° (Neptün ekvatoruna)[3][4]
129,608° (Neptün yörüngesine)
Doğal uydusu Neptün
Fiziksel Özellikler
Ortalama yarıçapı 1.353.4±0.9 km[5] (0,2122 Dünya)
Yüzey alanı 23.018.000 km2
Hacim 10.384.000.000 km3
Kütle 2.14×1022 kg (0,00359 Dünya)
Ortalama yoğunluk 2.061 g/cm3[5]
Ekvatoral yerçekimi 0,779 m/sn2 (0.0794 g) (0,48 Ay)
Kurtulma hızı 1.455 km/sn
Dönme periyodu eşzamanlı
Yıldız dönme süresi 5 g, 21 s, 2 dk, 53 sn[6]
Eksen eğikliği 0
Yansıtabilirlik 0,76[5]
Sıcaklık 38 K (−235,1° C[6]
Görünür büyüklük 13,47[7]
Mutlak parlaklık −1,2[8]
Atmosfer
Yüzey Atmosfer basıncı 1,4–1,9 Pa[6]
(1/70.000 Dünya yüzey basıncı)[9]
İçerdikleri nitrojen; metan işaretleri.[10]

Triton Neptün’ün en büyük uydusudur. Triton'un karmaşık bir jeolojik tarihi vardır ve yüzeyinin göreli olarak genç olduğuna inanılmaktadır. Neptün'ün Alman gökbilimci Johann Gottfried Galle tarafından keşfedilmesinden yalnızca 17 gün sonra, 10 Ekim 1846'da İngiliz gökbilimci William Lassell tarafından keşfedilmiştir. Triton'un Neptün'ün çekimine yakalanmış bir Kuiper kuşağı nesnesi olduğuna inanılmaktadır.

İsim[değiştir | kaynağı değiştir]

Triton, Neptün'ün oğlu olan Yunan deniz tanrısı Triton'un ardından isimlendirilmiştir. İsim 1880 yılında Camille Flammarion tarafından önerilmiştir.

Yörünge[değiştir | kaynağı değiştir]

Triton yörüngede dönüşü bakımından, güneş sistemindeki bütün diğer büyük uydulardan farklıdır. Triton, Neptün'ün aksi yönünde dönmektedir. Uranüs'ün üç dış uydusu gibi Jüpiter ve Satürn'ün dış uydularının büyük kısmı da ters bir yörüngeye sahiptir; ancak bu uyduların hepsi çok küçüktür, en büyüklerinin (Phoebe) çapı ve kütlesi sırasıyla Triton'un çapının ve kütlesinin %8'i ve %0.03'üdür. Ters yörüngesi olan uyduların, yörüngelerine girmiş oldukları gezegenler gibi solar nebula bölgesinin bir parçası olması mümkün değildir, başka bir yerlerden gezegenlerin çekim gücüne kapılmış ya da bir çarpışma yoluyla ters yöne dönmeye başlamış olmalılardır. İkinci senaryo Triton için en az olasılığı olan senaryodur; bu yüzden Triton'un Neptün'ün çekim gücüne kapılan bir Kuiper kuşağı nesnesi olduğundan kuşkulanılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Williams, David R. (23 Kasım 2006). "Neptunian Satellite Fact Sheet". NASA. 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/neptuniansatfact.html. Erişim tarihi: 18 Ocak 2008. 
  2. ^ Overbye, Dennis (5 Kasım 2014). "Bound for Pluto, Carrying Memories of Triton". New York Times. http://www.nytimes.com/2014/11/05/science/bound-for-pluto-carrying-memories-of-triton.html. Erişim tarihi: 5 Kasım 2014. 
  3. ^ Jacobson, R. A. — AJ (3 Nisan 2009). "Planetary Satellite Mean Orbital Parameters". JPL satellite ephemeris. JPL (Solar System Dynamics). 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160604011705/http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_elem. Erişim tarihi: 26 Ekim 2011. 
  4. ^ Jacobson, R. A. (3 April 2009). "The Orbits of the Neptunian Satellites and the Orientation of the Pole of Neptune". The Astronomical Journal 137 (5): 4322–4329. Bibcode 2009AJ....137.4322J. DOI:10.1088/0004-6256/137/5/4322. 
  5. ^ a b c "Planetary Satellite Physical Parameters". JPL (Solar System Dynamics). 18 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par. Erişim tarihi: 26 Ekim 2011. 
  6. ^ a b c McKinnon, William B.; Kirk, Randolph L. (2014). "Encyclopedia of the Solar System". Tilman Spohn; Doris Breuer; Torrence Johnson. Encyclopedia of the Solar System (3rd bas.). Amsterdam; Boston: Elsevier. ss. 861–882. ISBN 978-0-12-416034-7. http://books.google.com/books?id=0bEMAwAAQBAJ&pg=PA861. 
  7. ^ "Classic Satellites of the Solar System". Observatorio ARVAL. 25 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.oarval.org/ClasSaten.htm. Erişim tarihi: 28 Eylül 2007. 
  8. ^ Fischer, Daniel (12 Şubat 2006). "Kuiperoids & Scattered Objects". Argelander-Institut für Astronomie. 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.astro.uni-bonn.de/~dfischer/planeten/jwd.html. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2008. 
  9. ^ "Neptune: Moons: Triton". NASA. 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Triton. Erişim tarihi: 21 Eylül 2007. 
  10. ^ Broadfoot, A. L.; Atreya, S. K.; Bertaux, J. L.; Blamont, J. E.; Dessler, A. J.; Donahue, T. M.; Forrester, W. T.; Hall, D. T. ve diğ. (1989). "Ultraviolet Spectrometer Observations of Neptune and Triton". Science 246 (4936): 1459–66. Bibcode 1989Sci...246.1459B. DOI:10.1126/science.246.4936.1459. PMID 17756000.