Callisto (uydu)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Callisto
Callisto.jpg
Callisto'nun Anti-Jovian yarımküresi 2001 yılında NASA'nın Galileo uzay aracı tarafından görüntülendi. Fotoğraf aşırı derecede kraterli bir araziyi gösteriyor.
Keşif
Keşfeden Galileo Galilei
Keşif tarihi 7 Ocak 1610[1]
Adlandırmalar
Adın kaynağı
Καλλιστώ Kallistō
Alternatif adlar
Jupiter IV
Sıfatlar Callistoan
Yörünge özellikleri
Enberi 1869000 km
Enöte 1897000 km
1 882 700 km[2]
Dış merkezlik 0,0074[2]
16,6890184 g[2]
8,204 km/sn
Eğiklik 2,017° (tutuluma)
0.192° (yerel Laplace düzlemine)[2]
Doğal uydusu Jüpiter
Fiziksel özellikler
Ortalama yarıçap
2.410,3 ± 1,5 km (0,378 Dünya)[3]
7,30 × 107 km2 (0,143 Dünya)
Hacim 5,9 × 1010 km3 (0,0541 Dünya)
Kütle (1.075938±0.000137)×1023 kg (0,018 Dünya)[3]
Ortalama yoğunluk
1,8344 ± 0,0034 g/cm3[3]
1,235 m/sn2 (0,126 g)
Atalet momenti faktörü
0,3549 ± 0,0042[4]
2,440 km/sn
Eşzamanlı[3]
sıfır[3]
Albedo 0,22 (geometrik)[5]
Yüzey sıcaklığı min. ortalama maks.
K[5] 80±5 134±11 165±5
5,65 (Karşı konum)[6]
Atmosfer
Yüzey basıncı
0,75 μPa (7,40 × 10−12 atm)[7]
Bileşimleri ≈ 4 × 108 molekül/cm3 karbondioksit;[7]
2 × 1010 molekül/cm3 kadar Oksijen allotropu(O2)[8]

Callisto, Jüpiter'in doğal uydularından biridir. Büyüklükte Jüpiter'in uyduları arasında ikinci, Güneş Sistemi'ndeki tüm uydular arasında üçüncü sırayı alır. 7 Ocak 1610 tarihinde Galileo Galilei tarafından bulundu ve o dönemde tanımlanan 4 Galilei uydusu içinde gezegene en uzaktaki olması nedeniyle Jüpiter'in 'IV' numaralı uydusu olarak adlandırılmıştır. Güneş Sistemi'nde, üzerinde en çok krater bulunan gök cismidir. Yüzeyi son 4 milyar yılda hiç değişmemiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Galilei, G. (13 Mart 1610). Sidereus Nuncius. 
  2. ^ a b c d "Planetary Satellite Mean Orbital Parameters". Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology. 21 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2021. 
  3. ^ a b c d e Anderson, J. D.; Jacobson, R. A.; McElrath, T. P.; Moore, W. B.; Schubert, G.; Thomas, P. C. (2001). "Shape, mean radius, gravity field and interior structure of Callisto". Icarus. 153 (1). ss. 157-161. Bibcode:2001Icar..153..157A. doi:10.1006/icar.2001.6664. 
  4. ^ Schubert, G.; Anderson, J. D.; Spohn, T.; McKinnon, W. B. (2004). "Interior composition, structure and dynamics of the Galilean satellites". Bagenal, F.; Dowling, T. E.; McKinnon, W. B. (Edl.). Jupiter : the planet, satellites, and magnetosphere. New York: Cambridge University Press. ss. 281-306. ISBN 978-0521035453. OCLC 54081598. 11 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2021. 
  5. ^ a b Moore, Jeffrey M.; Chapman, Clark R.; Bierhaus, Edward B. (2004). "Callisto" (PDF). Bagenal, Fran; Dowling, Timothy E.; McKinnon, William B. (Edl.). Jupiter: The planet, Satellites and Magnetosphere. Cambridge University Press. 
  6. ^ "Classic Satellites of the Solar System". Observatorio ARVAL. 9 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2007. 
  7. ^ a b Carlson, R. W. (1999). "A Tenuous Carbon Dioxide Atmosphere on Jupiter's Moon Callisto" (PDF). Science. 283 (5403). ss. 820-821. Bibcode:1999Sci...283..820C. CiteSeerX 10.1.1.620.9273 $2. doi:10.1126/science.283.5403.820. PMID 9933159. 3 Ekim 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2007. 
  8. ^ Liang, M. C.; Lane, B. F.; Pappalardo, R. T. (2005). "Atmosphere of Callisto". Journal of Geophysical Research. 110 (E2). ss. E02003. Bibcode:2005JGRE..11002003L. doi:10.1029/2004JE002322.