Abadan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 30°20′21″N, 48°18′15″E

Abadan
آبادان
—  Şehristan merkezi  —
Abadan'da bir rafineri
Abadan'da bir rafineri
Abadan
Abadan
Şehrin İran'daki konumu
Koordinatlar: 30°20′21″K 48°18′15″D / 30.33917°K 48.30417°D / 30.33917; 48.30417
Ülke İran İran İslam Cumhuriyeti
Eyalet Huzistan Eyaleti
Şehristan Abadan şehristanı
Bahş Merkezî bahşı
Yüz ölçümü
 - Toplam 1.275 km2 (492,3 mi2)
Rakım m (10 ft)
Nüfus (2006)
 - Toplam 217,988
 - Yoğunluk 171/km² (442,9/sq mi)
Zaman dilimi İST (+3:30)
 - Yaz (YSU) İST (+3:30)
Alan kodu 0631

Abadan (Farsça: آبادان), İran'ın Huzistan Eyaleti'nde şehir.

Eyaletin aynı isimli Abadan şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 217.988 kişi[1] ve 48.061 hanedir.

İran'daki petrol yataklarından gelen boru hatlarının ulaştıkları kentte, dünyanın en büyük petrol arıtma tesislerinden biri kurulmuştur. Bir adet uluslararası havaalanının bulunduğu şehirde ayrıca 1939'da kurulan bir teknoloji enstitüsü vardır.

Konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Fars Körfezi'nin kıyısında, Şattülarap'da bir adada denizden 53 km. kadar içeride yer alan Abadan, İsfahan'ın yaklaşık 402 km. güneybatısındadır.

Geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

1047'de kurulan Abadan, 1908'de petrol bulunup bir yıl sonra da ilk rafineriler kurulmaya başlayıncaya kadar küçük bir kasaba olarak kaldı. İran'ın en işlek limanlarından biri olan Abadan, Osmanlı İmparatorluğu ile İran arasında sürekli bir tartışma konusu olmuştur. 1847'de yapılan Erzurum Antlaşması'yla İran'a bırakıldı. 1909'da Anglo Persian Oil Company, adayı kiralayarak burada dünyanın en büyük rafinelerinden birini kurdu[kaynak belirtilmeli]. 1973'te İran tarafından devralındı. 1951'e kadar dünyanın en büyük petrol arıtma tesisleri olan rafinerilerde, 1980'de İran-Irak Savaşı başlayıncaya kadar yılda 18 milyon ton ham petrol işleniyordu, bu savaşta büyük zarar gördü[kaynak belirtilmeli]. Irak'ın 1983'te düzenlediği saldırı sonucunda Basra Körfezi'nin tarihindeki en büyük petrol kirlenmesi ortaya çıktı.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ World Gazetteer'de “Ābādān”