Tebriz

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°05′N, 46°18′E

Flag of Iran.svg Tebriz
تبریز / Tabriz, İran
Tebrizin Tarihî Mekânlariî

Tebrizin Tarihî Mekânlariî
Harita
Tebriz'in İran'daki konumu

Tebriz'in İran'daki konumu
Bilgiler
Nüfus 1.597.319 (2007)
Yüzölçümü 1200 km²
Koordinatlar 38°05′N, 46°18′E
Telefon Alan kodu 0411
Yönetim
Ülke İran
İl Doğu Azerbaycan
Yerel yönetim site http://www.tabrizcity.org


Tebriz (Azerice: تبریز veya Təbriz; Farsça: تبریز; Osmanlıca:Kent-i Tebriz veya Tebriz Kend), İran’ın kuzey batısındaki en büyük şehir Doğu Azerbaycan Eyaleti'nin merkezidir. Tahmini nüfusu 1.597.319 dur.

Konu başlıkları

[değiştir] Coğrafya

Kuzeyde Eynali Dağı, güneyde volkanik Sehent Dağı arasında bulunmaktadır. Bu yüzden dağlarla çevrili bir düzlükte kurulmuştur. Ayrıca Kömür Çayı (Mehran Çayı ya Kuru Çay) ve Acı Çay’ın birleşmesinden oluşan nehir yatağında konumlanmıştır. İmam Humeyni Caddesi kenti doğudan batıya iki parçaya bölen bir ana caddedir. Bu caddenin bir ucunda Tahran’a giden ana yol, diğer ucunda ise tren istasyonu bulunmaktadır.

[değiştir] Tarih

Tebriz Safeviler devrinde Safeviler’e kısa bir süre başkentlik yapmıştır, alan ve nüfus açısından İran’ın Tahran ve Meşhed'den sonra üçüncü en büyük şehridir. Sanayi bakımından İran’ın ikinci şehridir. Öte yandan İran’ın en kirli havasına sahip şehirler listesinde ikinci sıradadır. Halkın dili Azericedir.

İran Ermenilerinin psikoposu Tebriz'de bulunur. Şems-i Tebrizi 1185 yılında bu şehirde doğmuştur.

Tebriz’in kuruluşu Ahameniş İmparatorluğundan önciye kayıtır. İsmi Tavrez, Tavrej, Taris ve Turi diyede tarih kitaplarında geçmektedir. Tebriz tarihi boyunca yıkımlara uğrayıp yeniden inşa edilmiştir. Ayrıca Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Safevi gibi Türk devletlerine de başkentlik yapmıştır.

Tebrizin eski ismi Tavrez, Tavriz şeklinde olmuştur. Tebriz kelimesi Kıpçak Türkçesine ait bir kelimedir: Tebriz = Tavris = Tavaris. Yani (tav)+(aris) "dağ+arası".[kaynak belirtilmeli] Bu da Tebriz şehrinin üç yandan dağlar ile çevrili olmasıyla ilgilidir.

[değiştir] Tarihî Mekânlar

Megberet ol Şoara (Şairler Anıtı)
Büyük Tebriz pazarı, Halı Çarşısı
  • Erk-e-Alişah
  • Rob-e-Raşidi
  • İtfaiye Kulesi
  • Tebriz Kapalıçarşısı: Doğudaki en büyük ve en önemli pazarlardandır. Pazarının genişliği bir kilometre karedir. İçindeki küçük çarşıların ve kevanbsarayların sayısı yirmiye ulaşır. Eskiden beri ticaret merkezi olmuş ve bugün de İran'ın kuzey batısının en görkemli ticaret merkezlerindendir.
  • Tebriz Belediye Sarayı
  • El-Gölü (Şah-Gölü): Büyük bir havuz ortasında bir binadır. Binanın yapılış tarihi bilinmemektedir. Ancak Abbas Mirza zamanında restore edilmiş ve 1931 yılından itibaren genel mesire yeri şekline dönüşmüştür. Bu mesire yeri, ferah yeşil bir alana sahiptir.
  • Meşrutiyet Müzesi
  • Azerbaycan Müzesi
  • Senceş Müzesi
  • Şehriyarın Müzesi
  • Şairler Anıtı (Megberet-ol Şoara): İran'ın yetiştirdiği birçok şairin ve önemli insanın mezarının bulunduğu yerdir. İran’ın çağdaş büyük şairi Şehriyar’ın mezarı da burada yer almaktadır.
  • Un İbn Ali Anıtı
  • Ferdowsi Lisesi
  • Alişah Camisi
  • Tebriz Ulu Camisi
  • Kebud Camisi
  • Ostad ve Şagerd Camisi
  • Seyyed Hamze Camisi
  • Magbare Camisi
  • Zehiriye Camisi

[değiştir] İlklerin Şehri Tebriz

Roşdiye Okulu, Şu anda milli kütüphane olarak kullanılıyor
Şahgölü metro stasyonu

Tebriz'in bulunduğu coğrafya nedeni ile, İran'ın batı kapısı olarak görülür bu yüzden birçok modern yapı ve etkinlik, İran’da ilk olarak Tebriz’de yapılmıştır veya görülmüştür. Bu yüzden çoğu Tebrizli İran'ın ilk modern hayata geçen şehri olarak görürler:

  • İran’da 1811'de ilk matbaa evi Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk modern okulu Tebriz’de Hasan Roşdiye tarafından 1888 kuruldu.
  • İran’ın ilk işitme engelliler okulu Cabbar Bahçıvan tarafından 1924 yılında Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk özel dahi çocuklar okulu 1926 yılında Almanlar tarafından Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk ana okulu 1923 yılında Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk belediyesi, şehir meclisi ve belediye sarayı Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk modern polis teşkilatı Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk ticaret odası 1906 yılında Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk madeni para darphanesi Tebriz’de işe başladı.
  • İran’ın ilk umumi kütüphanesi Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk sinema salonu 1900 yılında Tebriz’de kuruldu, ayrıca 1921 yılında Tahran’ın ilk sinema salonunu bir Tebrizli kurdu.
  • İran’ın ilk tiyatrosu ve tiyatro grubu Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk modern fabrikası Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın 1900'lü yıllardaki telefon sistemine kavuşan ilk şehri Tebriz idi.
  • İran’ın ilk kadın derneği Tebriz’de kuruldu.
  • İran’ın ilk öğrenci yurdu Tebriz’de kuruldu.

[değiştir] Oteller

Elgölü
Kacar müzesinde Orosi pencereleri
  • Hotel Pars (Hotel El-Gölü) (5 yıldızlı) - Şah Gölünde
  • Hotel Şehriyar (5 yıldızlı) - Şah Gölü Caddesinde
  • Hotel Gostereş (4 yıldızlı) - Azadi (Abresani) Meydanında
  • Tebriz Uluslararası Hoteli(4 yıldızlı) - Daneşgah Meydanında
  • Hotel Derya (3 yıldızlı) - Humeyni(Pehlevi) Caddesinde
  • Hotel Azerbaycan - Şerieti (Şehnaz) Caddesinde
  • Hotel Erk - Şerieti (Şehnaz) Caddesinde
  • Hotel Park - Humeyni Caddesinde
  • Hotel Sina - Gülistan Parkının Karşısı Gonga Başında

[değiştir] Ekonomi

Tebriz Halısı

[değiştir] Endüstri

Tebriz İran’ın sanayi üretiminde büyük bir paya ve öneme sahiptir. Tebriz’in modern sanayisi başlıca otomotiv, makine, kimya, petrokimya, petrol rafinerisi, çimento, elektrik/elektronik eşya ve tekstil üzerine kuruludur.

[değiştir] Atölyeler

  • Halı
  • Gümüş işlemeler

[değiştir] Eğitim

[değiştir] Üniversiteler

Tebriz Üniversitesi Saat kulesi
Megberet ol Şoara (Şairler Anıtı)
  • Tebriz Üniversitesi
  • Sehent Teknik Üniversitesi
  • Tebriz Azad İslami Üniversitesi
  • Tebriz Tıp Bilimleri Üniversitesi
  • Azerbaycan Terbiye Muallim Üniversitesi
  • Tebriz İslami Sanat Üniversitesi
  • Nebi Ekrem Kolej Üniversitesi

[değiştir] Liseler

  • Ferdovsi Lisesi
  • Pervin Lisesi (Memorial Lisesi)
  • Talegani Lisesi ve Moteheri Lisei (Bölünmeden önce ismi Mensur lisesi)
  • Şehit Medeni Lisesi (Tizhuşan)
  • Meşkat Lisesi
  • Sema Lisesi

[değiştir] Kardeş Şehirler

[değiştir] Ayrıca bakınız

[değiştir] Kaynakça

[değiştir] Dış Bağlantılar

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Tebriz ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Kişisel araçlar
Ad alanları
Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller