Zurnazen Mustafa Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Zurnazen Mustafa Paşa
Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
5 Mart 1656 - 5 Mart 1656
Hükümdar IV. Mehmed
Yerine geldiği Deli Hüseyin Paşa
Yerine gelen Siyavuş Paşa
Osmanlı Kaptan-ı Derya
Görev süresi
1655-1656
Yerine geldiği Dellak Mustafa Paşa
Yerine gelen Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
Kişisel bilgiler
Ölüm Ocak veya Subat 1666
Erzurum

Zurnazen Mustafa Paşa, IV. Mehmed saltanatında 5 Mart 1656 tarihinde dört saat boyunca sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Osmanlı tarihinin en kısa süre sadrazamlık yapan devlet adamıdır. 1655-1656 döneminde kaptan-ı derya görevi de yapmıştır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Arnavut kökenlidir.[1] Enderunlu değildir. Devlet hizmetine "kapıcıbaşılık" görevi ile girmiştir. 1648 yılı sonlarında Rumeli Beylerbeyi olan Küçük Hüseyın Paşa Girit'te şehit olunca Rumeli Beylerbeyliği'ne atanmıştır. 1650'de İbrahim Paşa yerine başdeftedar olmuştur. Bu görevde iken padişaha bir tezkere sunarak Sadrazam Melek Ahmet Paşa yerine sadrazam olarak atanmasını istemiştir. Bu tezkere sadrazam eline geçtiğinde Zurnazen Mustafa Paşa başdefterdarlıktan atılmıştır.

Haziran 1652'de yöre ahalisi Karaman Valisi olan Katırcıoğlu Mehmet Paşa'nın zulümlerinden dolayı bir şikayetnameyi İstanbul'a göndermişler ve bunun üzerine Katırcıoğlu Silifke valiliğine tayin olmuştur. Onun yerine Karaman Valisi olarak Zurnazen Mustafa Paşa gönderilmiştir. 1652 yılı sonunda ise ikinci defa başdeftedarlığa getirilmiştir. Fakat Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa sadaretinde defterdarlıktan azil edilmiş yerine Moralı Mustafa Efendi başdefterdar atanmıştır.

Zurnazen ise Venediklilerin hücumu tehdidi altında bulunan Bozcaada muhafızlığına getirilmiştir. 1655'te Kara Dev Murad Paşa sadrazam olunca Zurnazen Kaptan-ı Derya yapılmıştır. Bu görevde iken Bozcaada'ya hücum eden Venedik donanmasına karşı adayı korumuş ve Venedik eline geçmesini önlemiştir. Sonra Mora yarımadası doğusunda bulunan Menekşe kalesinin Venedikliler tarafından kuşatmasını kırmayı başarıp kaleyi kurtarmıştır.[1]

Sadrazam olan Ermeni Süleyman Paşa 28 Şubat 1656'da bu görevden azledilmişti. Yerine Girit'te Osmanlı orduları serdarı olarak bulunan Gazi Deli Hüseyin Paşa sadrazam olarak atanması kararı alınmıştı ve mühr-ü humayun gönderilmesi kabul edilmişti. İstanbul'da sedaret kaymakamı olarak Kaptan-ı Derya Zurnazen Mustafa Paşa bulunmaktaydı. Zurnazen Mustafa Paşa büyük çabalar göstererek 6 gün sonra, daha Girit'e haber yarıyola bile varmadan bu kararı bozdurdu. 5 Mart 1656'da Zurnazen Mustafa Paşa sadrazam olarak tayin edildi. Fakat buna reaksiyon çok hızlı oldu. O zaman isyanda olan sipahi ocak ağaları padişahtan hemen bir Alay Köşkü önünde bir ayak divanı istediler ve Zurnazen Mustafa Paşa'yı sadrazam olarak kabul edemeyeceklerini açıkladılar. Bu ayak divanında verilen söze uyan Padişah tayininden 4 saat sonra Zurnazen Mustafa Paşa'yı sedaretteen azletti ve isyancılara daha uygun görülen eski sadrazam Siyavuş Paşa ikinci defa sedarete atandı.[1]

Zurnazen Mustafa Paşa Kaptan-ı Derya olma görevinde devam etti. Fakat Nisan 1656'da bu görev de ondan alındı ve kendisine Erzurum valiliği verildi. Evliya Çelebi'nin seyahatnamesine göre Erzurum'a görevi gereği gitti, Ocak veya Şubat 1666'da Erzurum'da öldü.

Değerlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Uzunçarşılı onu şöyle değerlendirmiştir:[1]

İşten anlar, hilekar, kurnaz, içten pazarlıklı tehlikeli bir şahıstı... Deli Hüseyin Paşa'nın sadaretine mani olmuştur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu say.400-402

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Uluçam, Müjdat, "Mustafa Paşa (Zurnazen)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.2 s.315-316, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0072-9
  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954, 6. Baskı:2011 ) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu ISBN 978-975-16-0010. say.400-402
  • Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5, say.109.
  • Danişmend, İsmail Hami, (2011), İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681 Cilt:5 say.: 41; Cilt:24 say.:504

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Deli Hüseyin Paşa
Osmanlı Sadrazamı
5 Mart 1656 (4 saat)
Sonra gelen:
Siyavuş Paşa
Askerî görevi
Önce gelen:
Dellak Mustafa Paşa
Kaptan-ı Derya
1655 - 1656
Sonra gelen:
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa