Mehmed Emin Rauf Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Mehmet Emin Rauf Paşa
Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
30 Mart 1815 - 6 Ocak 1818
Hükümdar II. Mahmud
Yerine geldiği Hurşid Ahmed Paşa
Yerine gelen Burdurlu Derviş Mehmed Paşa
Görev süresi
17 Şubat 1833 - 8 Temmuz 1839
Hükümdar II. Mahmud
Yerine geldiği Reşid Mehmed Paşa
Yerine gelen Koca Mehmed Hüsrev Paşa
Görev süresi
29 Mayıs 1840 - 7 Ekim 1841
Hükümdar Abdülmecid
Yerine geldiği Koca Mehmed Hüsrev Paşa
Yerine gelen Topal İzzet Mehmed Paşa
Görev süresi
24 Nisan 1842 - 14 Kasım 1846
Hükümdar Abdülmecid
Yerine geldiği Topal İzzet Mehmed Paşa
Yerine gelen Koca Mustafa Reşid Paşa
Görev süresi
24 Nisan 1852 - 14 Kasım 1852
Hükümdar Abdülmecid
Yerine geldiği Koca Mustafa Reşid Paşa
Yerine gelen Koca Mustafa Reşid Paşa
Kişisel bilgiler
Doğum 1780
İstanbul
Ölüm 28 Mayıs 1860
İstanbul

Mehmet Emin Rauf Paşa (d. 1780, İstanbul - ö. 1860, İstanbul) iki kez II. Mahmud ve üç kez Abdülmecid döneminde toplam 5 kez 14 sene 7 ay 36 gün sadrazamlık yapmış olan Osmanlı devlet adamıdır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mehmed Emin Rauf Paşa 1780 yılında İstanbul'da doğdu. Babası çavuşbaşı ve nişancılık görevlerinde bulunmuş olan "Sait Mehmet Efendi"'dir.[1][2]

Iyi bir egitim gordukten sonra ilk devlet gorevi olarak "Sadâret Mektûbî Kalemi"’ne girip orada yetişti. 1806'dqa serhalife, ayni yil sedaret mektupcusu, 1811'de Rikab-i Humayun defterdari ve 1814 yılında "şıkk-ı evvel defterdar" unvani ile başdefterdar oldu.[1][2]

1 Nisan 1815'de Hurşid Ahmed Paşa'nin sadrazamlıktan azledilmesinden sonra vezir rütbesi verilerek ilk kez sadrazamlığa getirildi. Yenilikçi olduğu için yeniçerilerin koruyucusu olan ve II. Mahmut üzerinde etkili olan Mehmed Said Halet Efendi ile anlaşmazlık içine girdi ve Halet Efendi baskısıyla 5 Ocak 1817'de sadrazamlıktan azledildi. Halet Efendi onun idam edilmesine ısrar etmekle beraber Sultan II. Mahmut bunu kabul etmedi ve Mehmed Emin Rauf Paşa Sakız Adasına sürüldü. Fakat bundan sonra Mehmed Emin Rauf Paşa gayet temkinli ve çekingen bir tavır alarak yenilik hareketi ile meşgul olmadı.[1][2]

1819'de bağışlandı ve vezirlik unvanı iade edildi. 1819da Bolu sancağı mutasarrıflığına; takiben Teke ve Hamîd sancakları mutasarrıflığına, 1820de maden eminliği ile birlikte Diyarbekir valiliğine tayin edildi. 1821’de "Şark Seraskerliği" rütbesiyle Erzurum Vilayeti valiliği kendisine verildi. Ama doguya gitmedi ve Erzurum'a mütesellimini yolladı.

Kaçar Hanedanından Feth Ali Şah'a karşı yapılan 1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı nedeniyle bu görevlerden azledildi ve Alâeddin Paşa onun yerine eyalet valisi ve "Şark Seraskeri" olarak atandı. Bu savasi sona erdiren baris muzkerelerinde ve 1 Haziran 1823'de Erzurum Antlaşması imzalanmasinda Osmanli Devleti delegesi olarak hazir bulundu.

1824’te Kastamonu valilgine, 1827’de Halep valiligine ve 1828'de Kudüs sancağı musarrififligi ve hac emirliği ek gorevleri ile Şam valiliğine getirildi.

Asakiri Mansure ordusunu kurmayi finanse etmek icin yeni olarak konulan ve halk tarafindna hoslanilmayan "Ihtisab Vergisi"'nin toplanmsi sirasinda Sam Vilayetinde ortaya karisikliklar cikti ama bunlar bastirildi. Ama Agustos 1831'de bu vergi toplama gorevinde gevseklik gosterdigi bahanesi valilikten aziledildi ve vezirlik unvani da kaldirilip Bursa'ya mecburi surgune gonderildi.

Ayni yil 1831'de afolundu. Vezirlik unvani geri verildi. Karahisar-i Sahip sancagi (modern Afyonkarahisar ili) ve Menteşe Sancağı Muğla Sancagi mutasarrifi olarak atandi. 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı baslamis ve Kavalali Ibrahim Pasa komutasindaki Misir ordusu 1832'de Akka, Sam ve Halep'i eline gecirmis Osmanli ordusunu Belen Muharebesi'nde maglupe edip Cukurova'da Adana ve Mersin'i el gcirmisti. Yeni bir Osmanlı ordusu serdar-ı ekrem olarak Sadrazam Reşid Mehmet Paşa komutasında Anadolu'ya gecmisti. Ama Misir ordusu bu sirada Toraslari gecip Konya'ya gelmisti. Aralik 1832'de Osmanli ordusu Konya'ya varincaya kadar Kasim ayuinda Mehmed Emin Rauf Pasa Kutahya'da Anadolu Valisi gorevi ile ordu kaymakamligina tayin edildi.[3]

Kavalali Ibrahim Pasa komutasindaki Misir ordusu ile Sadrazam Reşid Mehmet Paşa komutasindaki Osmanli ordusu arasinda 21 Aralik 1832'de yapilan Konya Muharebesi'nde Osmanli ordusu yenik dustu ve komutan Sadrazam Resid Mehmed Pasa yaralanip Misir ordusuna esir dustu.

18 Şubat 1833'de esir olan sadrazam yerine Mehmed Emin Rauf Pasa ikinci kez sadrazam olarak atandi. Kavalali ordulari Kutahya'ya kadar ilerledi ve karsi gelecek Osmanli ordusu bulunmadigi idin Istanbul youl acikti. Osmanli devleti Misir ordusunun Istanbul'a hgirmesini onlemek icin once "Buyuk Guc devleteleri destei gi istedi. Fransa Kavalali yanli idi. Ingitere ise Kavalali'nin hanedani degistirmeden genc Abdulmecid'i padisah yapaip onun idaresinde Misir'i tabi olarak yonetcegini bildirdigi icin Misir ile Istanbul arasindaki anlasmazligi Osmanli devleti icisleri kabul edip Isnatnula destek vermekten imtina etti. Son care o;arak Rusya'dan destek istendi. Rusya 8 savas gemisi ve 10 tabur askeri gonderdi ve 20Subat 1833'de bu Rus gucu Bogazici Duyukdere onunde demirledi. 8 Temmuz 1833'da Ruslarla karşılıklı yardımlaşma ve saldırmazlık antlaşması mahiyetindeki Hünkâr İskelesi Antlaşması imzalandı. Ingiltere ve Fransa Misir guclerinin Istnbul'a ilerlemesini onlediler. Bunun uzerien Kavalili Ibrahim pasa ile Kutahya Antlasmas imzaldndi ve 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı sona erdi. Kavalali Mehmed Ali Pasa'nin Misir valiligi yanindan Kavalali Ibrahim Pasa'ya Suriiye ve Adana Valiligi verilmisti. Kavalali Ibrahim Pasa'da ordusu ile Adana ve Suriye valilik bolgelerine cekildi.

30 Mart 1838'de sadrazamlık başvekilliğe dönüştürülünce ilk başvekil oldu. Ayrıca dahiliye nazırlığını da üstlendi.

Temmuz 1839'da II. Mahmud ölüp yerine Abdülmecid tahta geldiğinde bir oldu bittiyle sadaret mühürü Koca Hüsrev Mehmet Paşa tarafından elinden alındı.

1840-1841 arası üçüncü kez sedarete getirildi; ama yaşlılığı bahene edilerek azledildi,

1842-1846 arası dördüncü kez sadrazamlık yaptı. Ama yenilikçi Mustafa Reşid Paşa baskısıyla görevine son verildi.

Ocak 1852'de tanzimatçılar ve Mustafa Reşid Paşa'nın nüfuzlarını kırmak için beşinci kez sadrazamlığa getirildi. Mart 1852'de Tanzimat yanlılarının baskısıyla görevinden alındı.

Daha sonra Meclis-i Ali'de bir süre görev yaptı.[1]

28 Mayıs 1860'da İstanbul'da vefat etti ve kendine yaptırdığı türbeye gömüldü.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Toksoy, Cellal "Mehmed Emin Rauf Paşa" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.2 s.137 , İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş.ISBN 975-08-0072-9
  2. ^ a b c Beydilli, Kemal. "Mehmed Emin Rauf Paşa" (2003) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 28 Sayfa:463-467, İstanbul:TDV Yayınları ISBN 975-954-800-3 Online:[1]
  3. ^ Uzunçarşılı, Ismail Hakki(1932) Kütahya Şehri, Sayfa: 173

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Toksoy, Cellal "Mehmed Emin Rauf Paşa" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi C.2 s.137, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-08-0072-9
  • Buz, Ayhan (2009) " Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
  • Danişmend, İsmail Hâmi (1971),Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul: Türkiye Yayınevi.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Tektaş, Nazım (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [2]
  • Beydilli, Kemal. "Mehmed Emin Rauf Paşa" (2003) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 28 Sayfa:463-467, İstanbul:TDV Yayınları ISBN 975-954-800-3 Online:[3]
Siyasi görevi
Önce gelen:
Hurşid Ahmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
30 Mart 1815 - 6 Ocak 1818
Sonra gelen:
Burdurlu Derviş Mehmed Paşa
Önce gelen:
Reşid Mehmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
17 Şubat 1833 - 8 Temmuz 1839
Sonra gelen:
Koca Hüsrev Mehmed Paşa
Önce gelen:
Koca Hüsrev Mehmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
29 Mayıs 1840 - 7 Ekim 1841
Sonra gelen:
Topal İzzet Mehmed Paşa
Önce gelen:
Topal İzzet Mehmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
3 Eylül 1842 - 31 Temmuz 1846
Sonra gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa
Önce gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa
Osmanlı Sadrazamı
27 Ocak 1852 - 7 Mart 1852
Sonra gelen:
Koca Mustafa Reşid Paşa