Kara Ahmed Paşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kara Ahmed Paşa
Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
6 Ekim 1553 - 28 Eylül 1555
Hükümdar I. Süleyman
Yerine geldiği Damat Rüstem Paşa
Yerine gelen Damat Rüstem Paşa
Kişisel bilgiler
Ölüm 28 Eylül 1555
İstanbul

Kara Ahmed Paşa (ö. 28 Eylül 1555, İstanbul), I. Süleyman saltanatı döneminde, 6 Ekim 1553-28 Eylül 1555 arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Selim'in en küçük kızı ve Kanuni Sultan Süleyman'ın en küçük kız kardeşi Fatma Sultan'ın eşidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sadrazamlıktan önce[değiştir | kaynağı değiştir]

Arnavut asılıdır. "Ahmed Paşa Külliyesi" vakifiyesinde babasının adı Abdülmuîn olarak verilmiştir.[1][2][3]

Devsirme olarak İstanbul'a getirilmis ve Topkapi Sarayi'nda Enderun'da yetişmiştir. Kapıcıbaşı olarak çıkma yapmıştır. Sonra Yeniçeri ağası olarak atanmıştır.Kaynak hatası: <ref> etiketi için </ref> kapanışı eksik (Bkz: Kaynak gösterme)

Kara Ahmed Pasa sefer ordusu ile Budin Beylerbeyi Ali Paşa’nın tavsiyesiyle uyarak Eğri Kalesini de kuşattı ise de alamadı. 18 Ekimde kusatmayi basarisiz olarak kaldirdi. Sonra sulh yapıp 1553'te Kanuni Sultan Süleyman'in yeni İran Seferine katılmak uzere İstanbul'a dondu.[3]

Sadrazamlık dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Padişah Kanuni Sultan Süleyman Erdel seferi yapılmakta iken Edirne'de Kanuni adını almaya atif veren hazırlatttigi kanunname ile "Sultan Süleyman Kanunnamesi" ile ugraşmakta idi. Fakat Safavilerin sınır ihlalleri haberini alınca yeni bir İran seferi için İstanbul'a döndü ve hazırlıklara hızla devam edip ordu 28 Ağustos'da İran uzerine Nahcivan Seferi adı verilen askeri sefere çıktı. Kara Ahmed Pasa ordusu ile bu sefere iştirak için Erdel'den erişmişti. Sadrazam Rüstem Paşa daha önce kendine bağlı bir ordu ile Anadolu'da ilerlemeye devam etmekteydi. Rüstem Paşa büyük Şehzade Mustafa'ya karşı Hürrem Sultan'ın hazırladığı komplo planını uygulamaya koydu. Yolda iken padişaha büyük şehzade Mustafa'nın tahti ele gecirmek için planlar yaptıgını bildiren raporlar göndermişti. Karısı Hürrem Sultan'ın da telkinleriyle birlikte bunlar padişahı büyük oğlundan şüphelenmeye ve onu elimine etme kararı vermesine yol açtı. Şehzade 6 Ekim günü Konya Ereğlisi'nde babasının sefer ordusuna erişti. Onun otağına vardığında cellatlar tarfından karşılandı ve dilsiz cellatlar tarafından boğularak idam edildi.[3]

Kapıkulu askeri Şehzade Mustafa'nın idamından çok etkilendiler ve bunu bir cinayet sayıp eyleme gectiler. Bunda kabahatlinin sadrazam Rüstem Paşa olduğunu kabullendiler. Bunun haberini hemen alan padişah ayni gün Sadrazam Rüstem Paşa'yı azletti ve damadı olan Rüstem Paşa'yı İstanbul'a geri gönderdi. Böylece 6 Ekim 1553 günü ikinci vezir olan Kara Ahmed Paşa'ya sedaret mühürü verilerek o yeni Sadrazam olarak atandı. Bu çok karmaşık ve gizemli politik gelişmelerin arkasında ne çeşit entrikaların döndüğü hakkında tarihçilerin pek bilgileri yoktur ama pek çok sorular sormaktadırlar.[3]


Değerlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Sicill-i Osmani'de şöyle değerlendirilmiştir:[1]

Gazi, gayretli, herkese haddince riayet eder, insaflı bir zat idi.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Topkapı'da kıymetli çinilerle süslü olan cami kendisinin olup vefatından az evvel yaptırmaya başlamış ise de tamamlanmasını görememiştir. Vefatında eksik kalan kisimlara kethudasi Husrev Bey tarafından tamamlatilmis ve camii 1559/60 yılında ibadete acilmiştir. Kendisi camii yanında medfundur.

Popüler kültürdeki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

2003 yapımı Hürrem Sultan dizisinde Mehmet Soykan, 2011 yapımı Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Yetkin Dikinciler tarafından canlandırılmıştır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar), "Ahmed Paşa (Kara)" (1996), Sicill-i Osmani, C.I say. 198-199, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 Online: [1]
  2. ^ Uluçam, Müjdat, "Ahmed Paşa (Kara)", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.149 ISBN 975-08-0072-9
  3. ^ a b c d Emecen, Feridun, "Kara Ahmed Paşa" (2001) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:24 Sayfa:357-358 İstanbul:TDV Yayınları. Online:[2]

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954, 8. bas.:2003 ) Osmanlı Tarihi II. Cilt, İstanbul'un Fethinden Kanunî Sultan Süleyman'ın Ölümüne Kadar , Ankara: Türk Tarih Kurumu ISBN 975-16-0012-X say.:551
  • Danişmend, İsmail Hami, (2011), İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi 6 Cilt, İstanbul:Doğu Kütüphanesi, ISBN 9789944397681 C.:5 say.:18
  • Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
  • Uluçam, Müjdat, "Ahmed Paşa (Kara)", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.149 ISBN 975-08-0072-9
  • Clot, Andre, (Tr.çev.:Ilgaz, Turhan) (1987, 4.bas.:1994), Muhteşem Süleyman, İstanbul:Milliyet Yayınları

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Emecen, Feridun, "Kara Ahmed Paşa" (2001) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:24 Sayfa:357-358 İstanbul:TDV Yayınları. Online:[3]
  • Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar), "Ahmed Paşa (Kara)" (1996), Sicill-i Osmani, C.I say. 198-199, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 Online: [4]
Siyasi görevi
Önce gelen:
Damat Rüstem Paşa
Osmanlı Sadrazamı
6 Ekim 1553 - 29 Eylül 1555
Sonra gelen:
Damat Rüstem Paşa