Cumhuriyetçi Parti (Amerika Birleşik Devletleri)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Cumhuriyetçi Parti (ABD) sayfasından yönlendirildi)
Cumhuriyetçi Parti
Kısaltma GOP (Grand Old Party)
Genel başkan Ronna McDaniel
Kurucu Alvan E. Bovay
Horace Greeley
Edwin D. Morgan
Henry Jarvis Raymond
Amos Tuck
Senato Lideri Mitch McConnell (Çoğunluk Lideri) (KY)
John Cornyn (Çoğunluk Lideri Yardımcısı) (TX)
Meclis Lideri Kevin McCarthy (Azınlık Lideri) (CA)
Kuruluş tarihi 20 Mart 1854; 167 yıl önce
Öncülü Whig Partisi
Serbest Toprak Partisi
Özgürlük Partisi
Anti-Nebraska Partisi
Kuzey Amerikan Partisi
Merkez 310 First Street NE
Washington 20003
Öğrenci kolu Öğrenci Cumhuriyetçiler
Gençlik kolu Genç Cumhuriyetçiler
Üyelik artış 36.132.743[1]
İdeoloji
Uluslararası üyelik Uluslararası Demokrat Birliği
Avrupa üyelik Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Partisi (bölgesel ortak)
Resmî renkleri      Kırmızı
Senato
50 / 100
Temsilciler Meclisi
213 / 435
Valilikler
27 / 50
Seçim sembolü
Republican Disc.svg
İnternet sitesi

Cumhuriyetçi Parti (İngilizceRepublican Party), kısaltması ile GOP (İngilizce: Grand Old Party), Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iki büyük partiden biri. Diğeri Demokratik Partidir. Cumhuriyetçiler Amerikan muhafazakârlığı olarak bilinen ideolojinin temsilcisidir; daha düşük vergileri, serbest piyasa kapitalizmini, göç üzerindeki kısıtlamaları,[9][10][11] artan askeri harcamaları, silah haklarını, kürtaj kısıtlamalarını, deregülasyonu ve sendikalar üzerindeki kısıtlamaları destekler.[12]

1994 yılından beri Temsilciler Meclisi ve Senato seçimlerinde çoğunluğu elinde tutan Cumhuriyetçi Partinin 2006 seçimlerinde büyük bir yenilgiye uğradığı gözlendi. 2000 yılında Cumhuriyetçi aday George W. Bush'un başkan seçilmesinden sonra Cumhuriyetçi Parti 6 yıl süreyle ABD'nin hem yasama hem de yürütme kollarına egemen oldu. 2007 yılında yasama kolu Demokratik Partinin eline geçerken, 2008 yılındaki başkanlık seçimleriyle iktidarı Demokratik Partiye kaptırdı. 2016'da Cumhuriyetçilerin başkan adayı Donald Trump seçimi kazandı ve 20 Ocak 2017'de göreve başladı; 20 Ocak 2021'de görevi son buldu, yerine Demokrat Joe Biden geçti. 2021'in başlarından itibaren Cumhuriyetçiler 27 eyalet valiliğini, 30 eyalet yasama organını ve 23 eyalet hükümeti üçlüsünü (valilik ve her iki yasama odası) kontrol ediyor. Dokuz ABD Yüksek Mahkemesi yargıcından altısı Cumhuriyetçi başkanlar tarafından aday gösterildi.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyetçi Parti, 19. yüzyılın ortalarında ABD'de köleliğin büyük bir tartışma konusu olduğu bir ortamda doğdu. Kölelik tarımın egemen olduğu güney eyaletlerinde yaygındı. Sanayinin egemen olduğu kuzey eyaletlerinde kölelik yasaklanmıştı. Daha önce kurulmuş olan Demokratik Parti köleliği savunan Güneyli üyeleri ile köleliğe karşı çıkan kuzeyli üyeleri arasında ikiye ayrılmıştı. Cumhuriyetçi Parti 1854 yılında güney eyaletlerinin köleliği yayma çabalarını önlemek amacıyla kuruldu. 1860 yılında ilk defa Cumhuriyetçi Partinin adayı Abraham Lincoln başkan seçildi ve kısa bir süre sonra Amerikan İç Savaşı patlak verdi. İç SavaşAbraham Lincoln önderliğindeki kuzeylilerin kazanmasıyla kölelik sona erdi ve 19. yüzyılın geri kalan bölümünde Cumhuriyetçi Parti siyah Amerikalıların oylarını kolayca kazanmaya devam etti.[13] Fakat 20. yüzyıl başlarında Amerikan siyasetinde büyük değişiklikler oldu. Demokratik Partiden seçilen başkan Franklin D. Roosevelt'in işçilere ve orta gelirli kesime verdiği haklar Demokratik Partiyi sosyal liberal bir çizgiye oturttu.

İzlediği yol[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyetçi Parti vergi yükünün azaltılması ve firmalara yasalarla getirilen kısıtlamaların azaltılması yanlısıdır. Sosyal konularda muhafazakâr bir tutum izler. Özellikle dindar Protestan grupların (Evanjelist) desteğine sahiptir. Kürtajın yasaklanması gerektiğini savunur. Protestan ağırlıklı güney eyaletlerinde büyük bir desteğe sahiptir. Ayrıca Silah Serbestliği Kanunu'nu destekler.

Günümüzdeki durumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Irak'ta 2003 yılından beri süregelen Amerikan ağırlıklı müdahalenin başarısızlığı Amerikan halkının Cumhuriyetçi Partiye olan desteğine zarar vermiştir. 2004 yılında George W. Bush ikinci bir defa başkanlığa seçilmiş olmasına rağmen kamuoyu yoklamalarında desteğinin büyük oranda düştüğü gözlenmektedir. Kongre'de Cumhuriyetçi Parti üyelerin karışmış olduğu yolsuzluk skandalları da partiye büyük zarar verdi. 7 Kasım 2006 tarihinde yapılan ara seçimlerde Cumhuriyetçi Partinin büyük bir yenilgiye uğradığı gözlendi. Hem senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğunu kaybeden Cumhuriyetçi Parti, 2008 Seçimlerinde kaybederek yönetimi Demokratik Parti, Barack Obama ile devralmıştır. 20 Ocak 2017'de Donald Trump başkan olmuştur fakat 2020'deki seçimlerde onun gibi Cumhuriyetçi olan George Bush gibi tekrar seçilememiştir. Şu an Cumhuriyetçi Parti hem yürütme hem de yasama kanatlarında muhalefet durumundadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://ballot-access.org/2021/03/28/march-2021-ballot-access-news-print-edition/
  2. ^ Paul Gottfried, Conservatism in America: Making Sense of the American Right, p. 9, "Postwar conservatives set about creating their own synthesis of free-market capitalism, Christian morality, and the global struggle against Communism." (2009); Gottfried, Theologies and moral concern (1995) p. 12.
  3. ^ Siegel, Josh (18 Temmuz 2017). "Centrist Republicans and Democrats meet to devise bipartisan healthcare plan". The Washington Examiner. 5 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2018. 
  4. ^ a b Miller, William J. (2013). The 2012 Nomination and the Future of the Republican Party. Lexington Books. s. 39. 
  5. ^ Haberman, Clyde (28 Ekim 2018). "Religion and Right-Wing Politics: How Evangelicals Reshaped Elections". Erişim tarihi: 14 Ekim 2021 – NYTimes.com vasıtasıyla. 
  6. ^ Cohn, Nate (5 Mayıs 2015). "Mike Huckabee and the Continuing Influence of Evangelicals". Erişim tarihi: 14 Ekim 2021 – NYTimes.com vasıtasıyla. 
  7. ^ Cassidy, John (29 Şubat 2016). "Donald Trump is Transforming the G.O.P. Into a Populist, Nativist Party". The New Yorker. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2016. 
  8. ^ Gould, J.J. (2 Temmuz 2016). "Why Is Populism Winning on the American Right?". The Atlantic. 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2017. 
  9. ^ Baker, Paula; Critchlow, Donald T. (2020). The Oxford Handbook of American Political History. Oxford University Press. s. 387. ISBN 978-0-19-062869-7 – Google Books vasıtasıyla. Contemporary debate is fueled on one side by immigration restrictionists, led by President Donald Trump and other elected republicans, whose rhetorical and policy assaults on undocumented Latin American immigrants, Muslim refugees, and family-based immigration energized their conservative base. 
  10. ^ Hajnal, Zoltan (4 Ocak 2021). "Immigration & the Origins of White Backlash". Daedalus. 150 (2): 23-39. doi:10.1162/daed_a_01844. ISSN 0011-5266.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  11. ^ Reich, Gary M. (2021). The Politics of Immigration Across the United States: Every State a Border State?. Routledge. ISBN 978-1-000-33580-4 – Google Books vasıtasıyla. 
  12. ^ Jacobson, Gary C.; Liu, Huchen (n.d.). "Dealing with Disruption: Congressional Republicans' Responses to Donald Trump's Behavior and Agenda". Presidential Studies Quarterly. 50 (1): 4-29. doi:10.1111/psq.12630. ISSN 1741-5705. 
  13. ^ Partinin Radikal kanadı 1865-1877 yeniden yapılanma dönemi süresince iktidarda olacaktır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]