Earl Warren

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Earl Warren
14. Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkeme Başyargıcı
Görev süresi
5 Ekim 1953 - 23 Haziran 1969
Yerine geldiği Fred M. Vinson
Yerine gelen Warren E. Burger
20. Kaliforniya Baş Avukatı
Görev süresi
3 Ocak 1939 - 4 Ocak 1943
Yerine geldiği Ulysses S. Webb
Yerine gelen Robert W. Kenny
Kaliforniya Cumhuriyetçi Partisi Başkanı
Görev süresi
1932-1938
Yerine geldiği Louis B. Mayer
Yerine gelen Justus Craemer
Kaliforniya Valisi
Görev süresi
4 Ocak 1943 - 5 Ekim 1953
Yerine geldiği Culbert Olson
Yerine gelen Goodwin Knight
Kişisel bilgiler
Doğum 19 Mart 1891(1891-03-19)
Los Angeles, Kaliforniya, ABD
Ölüm 9 Temmuz 1974 (83 yaşında)
Washington, DC, ABD
Partisi Cumhuriyetçi
Evlilik(ler)
Nina Meyers (e. 1925)
Çocuk(lar) 6
İmzası

Earl Warren (19 Mart 1891 - 9 Temmuz 1974), 1943'ten 1953'e kadar Kaliforniya'nın 30. valisi ve 1953'ten 1969'a kadar Amerika Birleşik Devletleri Başyargıcı olarak görev yapan Amerikalı bir politikacı ve hukukçuydu. Warren'ın Yüksek Mahkeme Başyargıcı olduğu dönem veya Warren Court döneminde Amerika'da liberal "Anayasa Devrimi" olarak tanınan büyük değişikliklere imza attı. Warren bu dönemde Amerika'da köklü değişikliklere neden olan Brown v. Board of Education (1954), Reynolds v. Sims (1964), Miranda v. Arizona (1966) ve Loving v. Virginia (1967) kararlarını kaleme aldı. Warren ayrıca Başkan John F. Kennedy suikastını araştıran Warren Komisyonu'na da başkanlık etti. Yüksek Mahkeme'de yargıçlığa başlamadan önce seçilmiş bir ofiste hizmet etmiş olan son Başyargıçtır ve genellikle Amerika Birleşik Devletleri tarihindeki en etkili Yüksek Mahkeme yargıçlarından ve siyasi liderlerinden biri olarak kabul edilir.

Warren 1891'de Los Angeles'ta doğdu ve California, Bakersfield'da büyüdü.[1] California Üniversitesi, Berkeley Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Oakland'da hukuk kariyerine başladı.[2] 1920'de Alameda ilçesinde bölge savcı yardımcısı olarak işe alındı ve 1925'te bölge savcısı olarak atandı.[3] Kaliforniya'da Cumhuriyetçi Partisi'nin liderlerinden biri olarak öne çıkarak 1938'de Kaliforniya Başsavcısı olarak seçildi.[4] Başsavcılık yaptığı II.Dünya Savaşı sırasında 100.000'den fazla Japon–Amerikalı'nın tutuklanmalarını ve toplama kamplarına yollanmala politikasının en büyük destekçi ve savunucularından biriydi.[5][6] 1942 California valilik seçiminde Warren, görevdeki Demokrat vali Culbert Olson'u yenerek Kaliforniya Valisi oldu.[7] Kalifoniya valiliği döneminde Kaliforniya ekonomisi hızla gelişerek, eyalet Amerika'nın en zengin eyaleti oldu. 1953'e kadar Kaliforniya Valisi olarak görev yapmış olan Warren, arka arkaya üç dönem için seçilen tek Kaliforniya valisidir.

Warren, 1948 başkanlık seçimlerinde Thomas E. Dewey'nin yanında cumhurbaşkanı adayı oldu, ancak Dewey seçimi görevdeki Başkan Harry S. Truman'a kaybetti.[8] Warren 1952 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi partiden adaylığını koysa da parti seçimlerde General Dwight D. Eisenhower'ı aday gösterdi. Eisenhower başkan olarak seçildikten sonra Warren'ı Yüksek Mahkeme'ye Başyargıç olarak atadı.[9] 1950'lerde Warren Mahkemesi tarafından verilen bir dizi karar, doğrudan McCarthyciliğin düşüşüne yol açtı.[10] Warren, Brown v. Board of Education'da (1954) devlet okullarında ırk ayrımcılığının anayasaya aykırı olduğuna karar verdi.[11] Brown'dan sonra Warren Court, Güney'de yaygın olan ayrımcı Jim Crow yasalarına son verilmesine yardımcı olan kararlar vermeye devam edecekti. Heart of Atlanta Motel, Inc. v. United States'te (1964) Yüksek Mahkeme, kamu kurumlarında ırk ayrımcılığını yasaklayan federal bir yasa olan 1964 Medeni Haklar Yasasını onayladı.

1960'larda Warren Mahkemesi, ceza usulünü, seçim sınırı belirlenme yöntemlerini ve hukukun diğer alanlarını önemli ölçüde değiştiren birkaç dönüm noktası kararı verdi. Bu kararlardan öne çıkanlar arasında ceza davalarında sanık için avukat hakkını tesis eden Gideon v. Wainwright (1963), polis memurlarının gözaltına alınan şüphelilere anayasal haklarını açıklama zorunluluğu getirmiş olan Miranda v. Arizona (1966), tüm seçim bölgelerinin ''bir adam, bir oy'' felsefesine uygun bir şekilde kabaca eşit nüfusa sahip olan bölgelere ayırma zorunluluğu getiren Reynolds v. Sims (1964), kontraseptiflere erişimi kısıtlayan yasayı anayasal gizlilik hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle iptal eden Griswold v. Connecticut (1965) ve ırklararası evliliği yasaklayan yasaların anayasaya aykı olduğu gerekçesiyle iptal eden Loving v. Virginia (1967) bulunur.

1968'de emekli olacağını açıklayan Warren'ın ardından yerine 1969'da Warren E. Burger getirildi. Böylece Warren Court dönemi bitti ve Burger Court dönemi başladı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cray 1997, ss. 69-71.
  2. ^ Cray 1997, s. 71.
  3. ^ Cray 1997, ss. 71-72.
  4. ^ Cray 1997, s. 90.
  5. ^ White 1982, ss. 69-71.
  6. ^ Cray 1997, ss. 120-123.
  7. ^ Cray 1997, ss. 112-114, 124-125.
  8. ^ Cray 1997, ss. 92-94.
  9. ^ Cray 1997, ss. 250-253.
  10. ^ Cray 1997, ss. 320-322, 329-333.
  11. ^ Cray 1997, ss. 274-278.

Kullanılan kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]