Ankara Hükûmeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti
—  Geçici hükümet  —

1920–1923

Bayrak

Bayrak

Ulusal marş
İstiklâl Marşı
Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı'nın paylaşım haritası
Başkent Kostantiniyye (1920-1923)

Ankara (1923)

Sürgündeki başkent Ankara
Yönetim Meclis hükûmeti
Meclis Reisi
 - 1920-1923 Mustafa Kemal Paşa
İcra Vekilleri Heyeti Reisi
 - 1920-1921 Mustafa Kemal Paşa
 - 1921-1922 Fevzi Paşa
 - 1922-1923 Hüseyin Rauf Bey
 - 1923 Ali Fethi Bey
Yasama organı Türkiye Büyük Millet Meclisi
Tarihi
 - Meclisin açılması 23 Nisan 1920
 - İcra Encümeni 25 Nisan 1920
 - İcra Vekilleri Heyeti 3 Mayıs 1920
 - Anayasa 20 Ocak 1921
 - Saltanatın lağvı 1 Kasım 1922
 - Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923
 - Cumhuriyetin ilanı 29 Ekim 1923
Nüfus
 - Yaklaşık 6-7 milyon[1] 
Para birimi Osmanlı lirası
Günümüzdeki durumu  Türkiye

Ankara Hükümeti ya da Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti, Kurtuluş Savaşı sırasında Ankara’daki hükümete verilen addır.

23 Nisan 1920’de Ankara'da toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde, ilk olarak 25 Nisan'da Muvakkat (geçici) İcra Encümeni sıfatıyla, TBMM Reisi Mustafa Kemal Paşa başkanlığında bir hükümet oluşturuldu.[2] Böylece, İstanbul’daki Osmanlı hükümeti dışında Ankara’da bir hükümet ortaya çıkmış oldu. Encümen, 3 Mayıs’ta, İcra Vekilleri Heyeti adlı hükümet kurulana kadar görevine devam etti. Bu dönemde bir devlet başkanı yoktu ve bu görevi Meclis Reisi yerine getiriyordu. Meclis, ayrıca 5 Ağustos 1921 tarihinde çıkardığı Başkumandanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'yı Başkumandanlığa getirerek ordunun maddi ve manevi gücünün arttırılması ile sevk ve idare edilmesi konusundaki yetkilerini kullanma izni vermiştir.[3] 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilan edilmesiyle yapılan seçimde Mustafa Kemal Paşa Reisicumhur seçilerek devlet başkanı olmuştur. Hükümet başkanıysa Başvekil sıfatını almış ve Reisicumhur tarafından seçilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla 1923’ten sonra kurulan hükümetler, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ya da Ankara Hükümeti olarak adlandırılmazlar.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Belgelerle Türk Tarihi Dergisi (18 bas.). Menteş Kitabevi. 1986. s. 72. 
  2. ^ Dr. Neziroğlu, İrfan; Dr. Yılmaz, Tuncer (Ekim 2013). Erdem Efe, Gülşah. haz. "Muvakkat İcra Encümeni Heyeti (Mustafa Kemal Paşa Hükümeti) 25 Nisan 1920-03 Mayıs 1920". Hükümetler, Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri (Birinci Bölüm “İcra Vekilleri Heyeti Dönemi” Hükümetleri: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Yayınları) Cilt 1 (24 Nisan 1920 – 22 Mayıs 1950). 
  3. ^ "144 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başku­mandanlık Tevcihine Dair Kanun". Üçüncü Tertip Düstur 2: 86. 5 Ağustos 1337 ve 2 Zilhicce 1339. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.144.pdf. 
Türkiye tarihi
TurkishEmblem.svg
Selçuklular
Büyük Selçuklu Devleti (1040–1157)
Anadolu Selçuklu Devleti (1060–1308)
Anadolu beylikleri
Osmanlı İmparatorluğu
Kuruluş dönemi (1299–1453)
Yükselme dönemi (1453–1566)
Duraklama dönemi (1566–1683)
Gerileme dönemi (1683–1792)

Dağılma dönemi (1792–1922)
Türkiye Cumhuriyeti
İstiklâl Harbi (1919–1923)
Ankara Hükûmeti
Atatürk Devrimleri
Tek partili dönem (1923–1946)
Çok partili dönem (1946–günümüz)
Konuya göre
Anayasa tarih
Ekonomik tarih
Askerî tarih
Zaman çizelgesi

Türkiye Portalı