Pontus Ayaklanması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Pontus Ayaklanması
İç Cephe-Ayaklanmalar
Tarih Aralık 1920 - 6 Şubat 1923
Bölge Doğu Karadeniz
Sonuç Savaş sonunda ayaklanma tamamen bastırıldı.
Taraflar
Türkiye Türk Ulusal Hareketi Tr ponto2.gif Pontus Rum Çeteleri
Komutanlar ve liderler
Türkiye Sakallı Nurettin Paşa
Türkiye Topal Osman
Türkiye İpsiz Recep Emice
Güçler
10.000 (1921'de)[1]
20.000 (1922-1923)[1]
25.000 çeteci[2]
Kayıplar
+700 sivil ölü (Nisan 1920'ye kadar, Samsun yöresinde)[1]
1921 sonuna kadar:
1.641 yaralı[3]
3.723 ev yakıldı[3]
2 milyon lira değerinde hayvan çalındı[3]
2 milyon değerinde altın lira nakit çalındı[3]
Büyük oranda mal ve eşyayı yağma ve tahrip[3]
11.188 ölü çeteci[1]
10.886 esir çeteci[1]

Pontus Ayaklanması, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Kuzey Anadolu'da bağımsız bir Pontus Rum Devleti kurmak amacıyla çıkarılan ayaklanma (1920-1923). 1904'te kurulan Pontus Rum Cemiyeti ile Mukaddes Anadolu Rum Cemiyeti; I. Dünya Savaşı sonunda Batum'dan İnebolu'ya kadar uzanan Kastamonu, Çankırı, Yozgat, Sivas, Tokat, Amasya, Çorum, Gümüşhane ve Erzincan'ın bir kısım toprakları üzerinde bir Rum devleti kurmak için faaliyete geçtiler. Pontusçular, I. Dünya Savaşı sırasında Doğu Anadolu'ya giren ve daha sonra geri çekilen Rus ordularının bıraktığı silahlarla donatılıp İngilizlerden ve Yunanlardan silah yardımı gördüler. Yunanistan'dan gelen gönüllülerin de katılımıyla Pontus Çetecilerinin sayısı 25.000'i buldu. Topal Osman ve silah arkadaşlarının asilerle yaptıkları çarpışmalarda 2.500 tüfek, 1.200.000 mermi ele geçirildi. 11.188 çeteci öldürüldü. 1923'te bölgedeki Rumlar Anadolu'dan çıkarılarak, Pontus Devleti kurma çalışmalarına devam etmeleri önlendi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 [1] kurtulussavasi.org, Savaşlar ve Antlaşmalar: TBMM'ye karşı ayaklanmalar
  2. ^ [2] kurtulussavasi.org, Savaşlar ve Antlaşmalar: Batı Cephesi Savaşları
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 [3] Dr. Yunus Kobal: Milli Mücadelede İç Ayaklanmalar, Hacettepe Üniversitesi