Alabanda (antik kent)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Alabanda
Bouleuterion

Alabanda Aydın'ın Çine ilçesine 9 km uzaklıktaki Doğanyurt köyünde, eskiden Araphisar olarak adlandırılan Doğanyurt mevkiinde bulunan bir antik çağ kentidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

MÖ 4. yüzyılda Helenleşmeden önce bir Karya kenti idi. Kentin adı muhtemelen Karya dilinden gelir. Kar dili çözülmemiş olduğu için, sözcük anlamının ne olduğu bilinmemektedir. "Atyarışı yeri" veya "at zaferi" anlamına geldiğine dair söylentiler bilimsel esastan yoksundur.

Türkçe Araphisar adının eski biçimi Alap Hisarı olup, Alabanda adından türetilmiş olduğuna kesin gözüyle bakılabilir.

Hellenistik dönemden kalan kent surları, bouleterion, agora, tiyatro, Roma hamamları, Zeus Khrysaoris Tapınağı, anıt mezarlar başlıca kalıntılardır. Vitruvius'un sözünü ettiği Apollon tapınağı yöredeki en önemli yapıdır.

Herodotos, Strabon ve Vitruvius gibi Antik yazarlar; Alabanda’nın amiraller, mimarlar ve hatipler yetiştirmiş kültürlü ve entelektüel bir kent olduğundan bahsetmektedir. Alabandalıların büyük bir zenginliğe sahip olduğunu, lüks içinde yaşadıklarını ve şehirdeki bütün kızların harp çaldıklarını Strabon'dan öğreniyoruz. Yapılan kazılarda iki tapınağın temelleri ortaya çıkarılmıştır. Kentteki önemli yapılardan biri bouleuteriondur. Bunun dışında doğuda yoğun şekilde görülen lahitler nekropolün burada yer aldığını göstermektedir. Bunun dışında su kemeri ve tiyatro görülebilen yapılardandır.

Arkeolojik kazılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Alabanda da ilk defa 1905-1906 yıllarında Ethem Hamdi Bey tarafından kazılar yapılmıştır. Alabanda antik kentinin arkeoloji dünyasına ve turizme kazandırılması için 1999 yılından itibaren Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izinleri ile Aydın Müze Müdürlüğü başkanlığında kazılar yapılmaktadır.[1]

Türkiye'de Alabanda bölgesindeki Antik Yunan tiyatrosunun kalıntıları.

Günümüzde kazıları Adnan Menderes Üniversitesi öğretim üyelerinden Suat Ateşlier tarafından yapılmaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Alabanda (Araphisar)". Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı.8 Eylül 2020. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.