Aydın Vilayeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
ولايت ايدين
Vilâyet-i Aidin'
Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti

1864-1922
Location of Aidin Vilayeti
Aydın Vilayeti (1900)
Merkez İzmir
Tarih
 - Kuruluş 1864
 - Kaldırılış 1922
Nüfus
 - Müslüman, 1914[1] 1.249.067 
 - Yunan, 1914[1] 299.097 
 - Ermeni, 1914[1] 20.287 
 - Yahudi, 1914[1] 35.041 
Bugün parçası Türkiye Türkiye

Aydın Vilayeti Osmanlı Devleti vilayetidir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aydın Eyaleti 1864 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile kaldırılmış yerine Aydın Vilayeti kurulmuştur.İzmir (Aydın) Vilayeti, İzmir Merkez Sancağı, Aydın Sancağı ve Menteşe Sancağı'ndan oluşmaktaydı.

1877 yönetsel düzenlemesinde, Aydın (İzmir) Vilayeti'nin sancak sayısı 4'e çıktı. Merkezi İzmir olan Aydın Vilayeti, İzmir Merkez Sancağı, Aydın Sancağı, Saruhan (Manisa) Sancağı ve Menteşe (Muğla) Sancağı'ndan oluşmaktaydı.

1892'de Aydın (İzmir) Vilayeti'nin 4 sancağına Aydın Sancağı'ndan ayrılan Denizli'nin eklenmesiyle, toplam sancak sayısı 5'e çıktı.

II.Meşrutiyet'ten sonra Menteşe Sancağı Aydın Vilayeti'nden ayrılarak bağımsız sancak oldu. İzmir Merkez Sancağı'nın kazalarında ise bir değişiklik olmadı.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus
Aydın
Yıl Nüfus +/-
1864 1.040.600 -
1884 1.264.300 21,50%
1890 1.390.800 10,06%
1891 1.396.500 0,41%
1900 1.398.600 0,15%
1910 1.702.900 21,76%
1920 1.691.200 -0,69%
Y & G

Sancakları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İzmir Sancağı, Aydın Vilayeti'nin merkez sancağı idi.Sancağa bağlı kazalar Kuşadası, Çeşme, Ödemiş, Urla, Tire ve Foçateyn (İki Foça: Eski ve yeni Foça) kazalarıydı. 1892 yılında Saruhan sancağından ayrılan Bergama, Tire kazasından ayrılan Bayındır ve Urla'dan ayrılan Seferihisar; 1903'te Urla'dan ayrılan Karaburun ve Saruhan sancağına bağlı Turgutlu kazasından ayrılan Nif (Kemalpaşa) kaza yapılarak sancağa bağlanmıştı.
  • Merkez kazası Manisa olan Saruhan Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Turgutlu, Alaşehir, Gördes, Akhisar ve Kırkağaç kazalarıdır. Daha önce Karesi sancağına bağlı olan Bergama kazası 1868-1892 arası bu sancağa bağlıydı.
  • Aydın Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Nazilli, Bozdoğan ve Söke kazalarıdır.
  • Denizli Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak.1892'de çıkarılan nizamname (tüzük) ile sancak halinde Aydın Vilayetine bağlandı. Sancağa bağlı kazalar Buldan, Çal, Saray (Sarayköy), Tavas, Garbikaraağaç (Acıpayam) kazalarıdır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]