Şarhöyük

Koordinatlar: 39°47′59″N 30°32′09″E / 39.7996°K 30.5359°D / 39.7996; 30.5359
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Dorlion, Eskişehir'de bir mahalle içerisinde kalmıştır.

Şarhöyük (Dorlion), Eskişehir ilinin kuzeybatısında, şehir merkezinin kuzeydoğusunda kalan antik yerleşimdir.

İlk yerleşim[değiştir | kaynağı değiştir]

Eskişehir'de bulunan en eski yerleşim birimidir. Şu anda şehrin bir mahallesinin içerisinde kalmış, mahalleye "Şarhöyük" olarak adını vermiştir.

Ortaya çıkışı[değiştir | kaynağı değiştir]

1972 - 1973 yıllarında, höyüğün 300 m doğusunda yapılan Çocuk Cezaevi temel hafriyatında Geç Roma iskanına rastlanarak çıkan mozaikler müzeye getirilmiştir. Antik Dorilaion şehri olarak bilinen höyükte, Prof. Dr. A. Muhibbe Darga’nın başkanlığında 1989 yılından beri yürütülmekte olan kazıların başına 2004 yılından itibaren Prof. Dr. Taciser Tüfekçi Sivas geçmiştir. 1997 yılı kazı sezonunda gün ışığına çıkan mühür baskılı amfora kulbu parçası, antik çağda Sakarya Nehri ticaretine ışık tutması açısından önem arz etmektedir. MÖ 3. yüzyıla tarihlenebilen amfora kulbu parçasının yanı sıra, Alpu - Kocakızlar Tümülüsünde bulunan amber de, Sakarya Nehri ticaretinin anlaşılmasında; şehir devletlerinin ekonomik üstünlüklerini nerelere kadar, ne müddette uzattıklarının belirlenmesinde önemlidir.

Kazı ve araştırmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Arkeolojik alanda yapılan ilk yüzey araştırmalar 1989 yılında höyük ve höyüğü çevreleyen aşağı şehirde gerçekleştirilmiş, yüzey araştırmasını takiben aynı yıl A. Muhibbe Darga'nın başkanlığında höyükte arkeolojik kazılara başlanmıştır. Çalışmalar 2005 yılından itibaren 2013 yılına kadar Taciser Sivas’ın başkanlığında devam etmiştir. Kazı çalışmalarının yoğunlaştırıldığı höyük, 17 m yüksekliğinde, 450 m çapındadır. Kazı çalışmalarında elde edilen arkeolojik bulguların ışığında yerleşmede Osmanlı, Bizans, Roma, Hellenistik, Klâsik, Frig, Hitit ve Erken Tunç Çağı kültürlerinin varlığı tespit edilmiştir.[1] [2]Höyüğün güney yamacında, Frig dönemine ait yapıların altında, MÖ XV-XIII. yüzyıla tarihlenen Hitit Dönemi evtemelleri, ocaklar ve ortak kullanım mutfak alanlarına sahip 3 evreli Hitit tabakası saptanmıştır.[3] Bu tabakada ele geçirilen “Ülkenin Prensi/Kral Oğlu” ünvanlı mühür baskısı, henüz Hititçe adı saptanamamış olan Şarhöyük Hitit yerleşmesinin, başkent Hattuşa’ya bağlı, bugünkü mevcut çalışmalara dayanılarak Hitit egemenliğinin en batıucundaki bir eyalet merkezi olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca kazılarında ele geçen Hitit Dönemi kemik aletleri incelenmektedir. Şarhöyük ören yeri genel olarak Höyük, Aşağı Şehir ve Nekropol alanından oluşmaktadır. Burası, Eskişehir’in 3 km kuzeydoğusunda, Porsuk Nehri ileyan kolu Sarısu arasında kalan geniş ovanın güney kenarında geniş bir alana yayılmıştır.[1][4]


Tabakalanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Höyükte farklı dönemleri ile belirlenen mimari kültür tabakaları yanında, buluntusuna ulaşılan fakat tabakasına henüz ulaşılamayan kültürel dönemler belirlenmiştir. Yedi farklı tabaka tespit edilmiştir:

Erken Tunç Çağı (çanak çömlek gibi küçük buluntular), Orta Tunç Çağı (az sayıda çanak çömlek),Geç Tunç Çağı (Hitit Devri), Demir Çağı, Helenistik Dönem, Roma Dönemi ve Bizans Dönemi[5].

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b SİVAS, Hakan (2014). Şarhoyük (Dorylaion) Hitit Dönemi kemik aletleri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Ana Bilim Dalı. ss. 1,3. 23 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2022. 
  2. ^ Kenan Mortan ve İbrahim Atalay, (2007),Türkiye Bölgesel Coğrafyası , İnkılap Kitabevi Yay.,İstanbul
  3. ^ Melike Kavlakoğlu, (2005),Phrygia Epiktetos Kentlerinden Şarhöyük – Dorylaion Antik Kenti, YüksekLisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir: s. 5; Gaye Ertin, (1994),Eskişehir Kentinde Yerleşmenin Evrimi, Anadolu Üniversitesi Yayınları, No: 773, Eskişehir: s. 1; Fikret Çelikkanat, (1963),Eskişehir, Bozkurt Matbaası, Eskişehir
  4. ^ Suzan Albek, (1991),Dorylaion’dan Eskişehir’e, Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma ÇalışmalarıVakfı Yayınları No: 89, Eskişehir: s. 3.
  5. ^ BAŞTÜRK, MAHMUT BİLGE; KAYA, YELİZ (Aralık 2018). "Şarhöyük'ten Bir Erken Tunç Çağ Mührü". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 27 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2019.