Kazan Hanlığı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 55°47′K 49°09′D / 55.783°K 49.15°D / 55.783; 49.15

Kazan Hanlığı
Qazan Xanlığı
قازان خانليغى
Казан Ханлыгы

1438-1552

Bayrak

Başkent Kazan
Dil(ler) Tatarca, Çuvaşca, Çirmişçe
Din Müslümanlık, paganizm
Yönetim Monarşi
Han
 - 1437-1445 Ulu Muhammed
 - 1552 Yadigar Muhammed
Moğol tarihi
Mongol dominions1.jpg
Türk tarihi
Kashgari map.jpg

Kazan Hanlığı Altın Orda'nın çöküşünden sonra, Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin ulusuna bağlı Toka Temür sülalesinden Uluğ Muhammed Han tarafından bugünkü Rusya topraklarında kurulmuş olan devlettir.[1] Farklı zamanlarda yaklaşık 750.000 km² alana hakim olmuştur. Ağırlık merkezi bugünkü Tataristan, Başkırdistan, Çuvaş, Mari El (Çirmişistan), Mordovya ve Udmurt (Aristan) Cumhuriyetlerinin toprakları idi.

1521'de Kazan'ın Osmanlı Devleti'ne bağlı Kırım Hanlığı tarafından ele geçirilmesiyle Kazan'daki Hanlar Kırım Giray Hanları sülalesinden seçilmeye başlandı ve ülke Osmanlı Devleti'ne tâbi oldu. 1524'e dek Sahib Giray Han (1532-1551 arası Kırım Hanı) Osmanlı Devleti ve Kırım Hanlığı'na bağlı olarak Kazan Hanlığı'nı yönetti. Adıgeçenin 1524'te Gorki'yi fethettikten sonra tahttan feragat ederek İstanbul'a gelmesiyle Kanuni Sultan Süleyman aynı yıl Safa Giray'ı Han ilan etti. 1524-1531 ve 1533-1549 arasında ülkeyi yöneten Safa Giray 1536'da Gorki'yi tekrar ele geçirdi ve 1549'da Kazan'da öldü. Oğlu 1549-1551 arası Ötemiş Giray Han Osmanlı'ya bağlı son han olarak tahta çıktı.

Sık sık Kazan'a saldıran IV. İvan tarafından 1552'de ilhak edilinceye dek siyasal varlığını koruyan hanlık 1556'da Kazan'ın Nogay Türklerinden Ali Ekrem Han tarafından geri alınmasıyla birkaç aylığına canlandıysa da Ruslar tarafından tekrar ele geçirildi.[1] Aynı yıl Astrahan Hanlığı da aynı kaderi paylaştı.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Türk Tarihi" (Türkçe). Türk Dünyası El Kitabı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü. 1992. ss. 409, 410, 411, 412, 413, 414. ISBN 975-456-047-1.