Edirne

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°40′41″N, 26°33′49″E

Edirne
Selimiye Camii
Selimiye Camii
Edirne
Edirne
Koordinatlar: 41°40′41″K 26°33′49″D / 41.67806°K 26.56361°D / 41.67806; 26.56361
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Marmara
İl Edirne
Yönetim
 - Belediye Başkanı Recep Gürkan (CHP)
Rakım 41 m (135 ft)
Nüfus (2012)
 - Toplam 162.161
 - Şehir 148.474
 - Kır 13.687
Zaman dilimi DAZD (UTC+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (UTC+3)
Alan kodu 0 284
İnternet sitesi: Edirne Belediyesi
Edirne Valiliği


Edirne, Marmara Bölgesi'nin Trakya kesiminde Yunanistan ve Bulgaristan sınırlarına yakın, aynı zamanda Edirne ilinin merkezi olan şehir. 2012 yılı itibariyle İstanbul, Çorlu ve Tekirdağ'dan sonra Türkiye Trakyası'nın dördüncü büyük kentidir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan karayolu üzerindeki serhat şehridir. Edirne, Tunca, Arda ve Meriç ırmaklarının buluştuğu düzlükte kurulmuştur. Karasal iklim hakimdir. Yunanistan ve Bulgaristan'ın yanında kuruludur. Şehir merkezi Yunanistan'a 7 km, Bulgaristan'a 17 km uzaklığındadır.

Toplumsal yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

1927'de 35.000 olan kent nüfusu 1990'da 102.345'e, 2000'de 119.298'e, 2007'de 136.070'e ve 2008'de 138.054'e 2009'da 141.570 olmuştur

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Edirne'nin 100-2012 tarihleri arasındaki nüfusu.

Şehrin tarihi, MÖ 7. yüzyıla uzanmaktadır.

Romalılar dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

MS 2. yüzyılda Roma İmparatoru Hadrianus Edirne'ye stratejik önemi nedeniyle şehir statüsü vererek kendi adını koydu. Romalılar zamanında Edirne, Hadrianoupolis olarak anıldı.

Bizans dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Romalılar'dan Bizanslılar'a geçen kent Haçlı Seferleri sırasında birçok kez yağma edildi.

Osmanlı İmparatorluğu dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Edirne'nin Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldığı tarih konusunda farklı görüşler mevcuttur. Fetih tarihi, farklı kaynaklara göre 1361-1371 arasında değişiklik göstermektedir.[1]

Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci başkentidir. İstanbul'un fethine kadar 92 yıl boyunca Osmanlı devletinin başkenti olmuştur.

Edirne'nin İşgali[değiştir | kaynağı değiştir]

Edirne 1900'lü yılların başında Bulgaristan tarafından işgal edilmiştir. İstiklâl Marşı şairi Mehmet Âkif Ersoy'un bu işgali protesto eden bir şiiri vardır. Bu işgal sırasında birçok tarihi yapı yıkılmış ve zarar görmüştür. Edirne'nin simgesi haline gelmiş olan Selimiye Camii de bunlardan birisidir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[2] 78.161 46.091 32.070
1970[3] 84.531 53.806 30.725
1975[4] 94.449 63.001 31.448
1980[5] 105.503 71.914 33.589
1985[6] 120.663 86.909 33.754
1990[7] 124.361 102.345 22.016
2000[8] 140.830 119.298 21.532
2007[9] 150.717 136.070 14.647
2008[10] 153.199 138.222 14.977
2009[11] 156.155 141.570 14.585
2010[12] 152.993 138.793 14.200
2011[13] 158.929 144.531 14.398

Sanat ve kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye binası

Bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapmasından dolayı şehir han, cami, çarşı gibi tarihi eserlerle süslüdür.

Külliyeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Camiler-Kiliseler-Sinagoglar[değiştir | kaynağı değiştir]

Edirne'de Mimar Sinan'ın "ustalık eserim" dediği Selimiye Camii, Üç Şerefeli Cami ve Eski CamiDarül-Hadis Camii Edirne'nin en önemli eserlerini oluşturur.

Ayrıca Hıristiyan kültürüne ait Kaleiçinde bulunan İtalyan Katolik Kilisesi, Kıyıkta bulunan Sveti Georgi Bulgar kilisesi ve Kirişhanede bulunan Konstantin-Helena Kilisesi vardır. Kaleiçinde Büyük Edirne Sinagogu bulunur. Bu, Türkiye sınırları içerisindeki en büyük, Avrupa'daki 2. büyük sinagogdur.

Selimiye Camii minaresinden Edirne'nin panaromik görüntüsü.

Kapalı çarşılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Selimiye Arastası, Bedesten ve Alipaşa adlı üç kapalıçarşısı bulunmaktadır.

Edirne Sarayı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Edirne Sarayı

Osmanlı döneminde kullanılan saraydan günümüzde adaletin timsali olan Adalet Kasrı haricinde bir bina kalmamıştır, önünde seng-i arz ve seng-i ibret.

El sanatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlılar döneminde hastane olarak da kullanılan II. Beyazıt Külliyesi

Edirne, Osmanlı döneminde çini ve seramik sanatının önemli merkezlerindendi. Edirne'deki saray ve önemli binaların çinileri, şehrin sanatsal geleneğinin ürünleridir.

Edirne'deki el sanatları üslubuna "Edirnekâri" (Edirne işi) adı verilir. Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olduğu dönemden beri Edirne'deki el işleri yüksek nitelikleriyle beğeni toplamıştır. Günümüzde de bu gelenek ağaç ve oyma işlemeciliğinde devam etmekte; sandık ve dolap gibi ahşap malzemeler üzerine boya ile yapılan desenlerle kendini göstermektedir. Lake kap ve kutu yapımcılığı, çiçek ressamlığı, ciltçilik, hattatlık (özellikle talik yazı), ahşap oyuculuğu ve mezar taşçılığı, Edirne'deki diğer el sanatlarıdır.

Günümüzde süpürgecilik de bir el sanatı olarak varlığını sürdürmektedir. Turistik bir faaliyet haline dönüşen mis sabunculuğu da bir diğer geleneksel el sanatıdır.

Edirne resimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Semtleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırkpınar Yağlı Güreşleri şehirde düzenlenmektedir. Edirne'nin köklü kulübü Edirnespor bu şehirde oynamaktadır. Olin Edirne Basketbol şehrin basketbol kulübüdür. Edirnespor Gençlik Kulübü, Bölgesel Amatör Lig'de oynamaktadır.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İnalcık, Halil. "Edirne'nin Fethi (1361)". ss. sf. 137-140. https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:3S2EqesLpbgJ:www.inalcik.com/images/pdfs/32094858EDiRNEninFETHi.pdf+edirne+fethi&hl=tr&gl=tr&pid=bl&srcid=ADGEEShp3mGyHSc9c_ajS9FpKP0B0VJir060xIlWrK6_p0XjmAHdgqE3boTespooF_lxmr2-qkE891ujcUDfWonO_hX8RFkcbKfuqFybCieIr1yM8W8okoOS-f1PdSuFihk6M4tDdkdz&sig=AHIEtbSVDWZULO5imGRmSsOr50dYq51unQ. 
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bspe9p06. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btn7Bf1e. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpYbEcc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuTXweU. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwSccP3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bty8WvlO. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0Axmd3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1pqGzC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3d02Ml. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCpA1Pi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEujexy. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGmTarI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "Kars Belediyesi bu güne kadar yaptığı çalışmaları web sitesinde açıklandı". Kars Belediyesi. http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:7lbMb0FIO_UJ:www.kars.bel.tr/faaliyet/karsfaaliyet.doc. Erişim tarihi: 29 Haziran 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]