Ananas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Ananas
Pineapple1.JPG
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Liliopsida
(Bir çenekliler)
Takım: Poales
Familya: Bromeliaceae (Ananasgiller)
Cins: Ananas
Tür: A. comosus
İkili adı
Ananas comosus
(L.) Merr.
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Ananas ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Ananas ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Ananas (Ananas comosus), ananasgiller (Bromeliaceae) familyasından sıcak ülkelerde yetişen bitki ve onun meyvesi. Anayurdu Güney Amerika'dır. Meyvesi iri, güzel kokulu ve lezzetlidir, üstünde bir demet yaprak vardır. 1555'te Jean de Léry tarafından Brezilya'da bulundu, oradan İngiltere'ye götürüldü, sonra Fransa'da yetiştirildi.

Ananas genelde 1-1.5 metre boylarında, bazen daha uzun olup görünümü parlak uzun mumsu yapraklı bir görünümü olan kısa ve tıknaz kök yapısına sahiptir. Meyve oluşumu sırasında 200'e kadar çiçek oluşturabilme kabiliyetine sahiptir. Çiçekleri bir araya gelerek ananası oluştururlar. Üst kısmında fibonacci dizilimine göre yapraklanma oluştururlar.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Taze olarak tüketilen bu tropikal meyve neredeyse tüm dünyadaki tropikal mutfaklarda kullanılmaktadır. Tüm ya da dilimlenmiş olarak satışa sunulan bu meyve meyve tatlı olarak meyve salatalarında ve kokteyl yapımında kullanılmaktadır. Yoğurt, reçel ve dondurmada da kullanılan tat verici ana unsurlardandır.

Üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ananas Üretimi – 2009[1]
Ülke Üretim
(kiloton)
 Brezilya 2206
 Filipinler 2198
 Tayland 1894
 Kosta Rika 1682
 Endonezya 1558
 Hindistan 1341
 Çin 1042
 Nijerya 1000
 Meksika 749
 Vietnam 500
 Çin Cumhuriyeti 434

2009 yılı ananas üretiminde Brazilya 2,206,492 ton ile birinci sıradadır. 2,198,497 ton ile Brazilya'yı Filipinler takip etmektedir. FAOSTAT verilerine göre 2009 yılında dünya genelinde üretilen ananas miktarı 19,488,240 tondur. 2001 yılında taze ananas ithalatında birinci sırada 322,000 ton ile Kosta Rika vardı. ABD ve Avrupa süpermarketlerinde en yaygın olarak bulunan taze ananas 1970'lerin başında Hawaii'de üretilmeye başlandı. Ticari tarımda, çiçeklenme yapay olarak tatbik edilebilir ve ana meyvenin hasadının daha erken yapılmasını sağlar. Bu uygulama bitkinin daha küçük ikinci bir ürün üretmesine olanak sağlar.

Sözcüğün Kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Ananas meyvesi şekil itibariyle kozalaklı çam ağaçlarının üreme organlarına benzediğinden, Avrupalı gezginler bu meyveyi ilk bulduklarında İngilizce'de "çam elması" anlamına gelen pineapple, İspanyolca'da çam anlamına gelen piña vs. isimler vermişlerdir. Daha sonra ise çam kozalağı orijinalinin korunması amacıyla Tupi-Guarani dilleri kullanılan bu isim seçilmiştir. Türkçe'de de orijinal haliyle benimsenen ananas kelimesi lügatı ilk olarak 1938 yılında kaydedilmiştir.

  1. ^ Ananasın Faydaları Nelerdir?, Göktuğ Özkan 1 Ocak 2014