Aleksandr Lukaşenko

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Aleksandr Lukaşenko
Аляксандр Лукашэнка
Aliaksandr Lukašenka
Александр Лукашенко
Aleksandr Lukashenko
1. Beyaz Rusya Devlet Başkanı
Görevde
Makama geliş
20 Temmuz 1994
Başbakan
Yerine geldiği Myeçeyslav Hrib (Beyaz Rusya Yüksek Sovyeti Başkanı olarak)
Kişisel bilgiler
Doğum Aleksandr Grigoryeviç Lukaşenko
30 Ağustos 1954 (1954-08-30) (64 yaşında)
Kopus, Beyaz Rusya SSC, Sovyetler Birliği
Partisi
Evlilik(ler) Galina Jelneroviç (1975-günümüz)
Çocukları Viktor
Dmitri
Nikolay
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Sovyetler Birliği
 Beyaz Rusya
Branşı Sovyet Sınır Birlikleri
Beyaz Rusya Silahlı Kuvvetleri
Hizmet yılları 1975-77
1980-82
1994-günümüz
Rütbesi Mareşal

Aleksander Grigoryeviç Lukaşenko (Belarusça : Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка, Aljaksandar Ryhoravič Lukašenka) (d. 30 Ağustos 1954, Beyaz Rusya SSC., Sovyetler Birliği), Beyaz Rusya siyasetçi. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra 10 Temmuz 1994 seçimlerini kazanarak Beyaz Rusya'nın devlet başkanı oldu.

İlk yılları, siyasi kariyeri ve devlet başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

30 Ağustos 1954'te Beyaz Rusya'nın Vitebsk bölgesinde doğdu. 1975 yılında Mogilev Pedagoji Enstitüsü'nden (şimdi Mogilev Eyalet A. Kuleshov Üniversitesi) ve 1985 yılında Beyaz Rusya Tarım Akademisi'nden mezun oldu. 1975'ten 1977'ye kadar Sınır Muhafaza Birliği'nde ve 1980-1982 yılları arası Sovyet Ordusunda görev yaptı. Sovyet Ordusu'nda iken, Minsk'te bulunan 120. Mekanize "Muhafaza" Tümeni'nde bir subaydı.

Askerlikten ayrıldıktan sonra 1982-1985 yılları arasında kolektif çiftlik başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Şklov ilçesinde Gorodets devlet çiftliği ve inşaat malzemeleri fabrikasında müdür olarak görev yaptı.

1990 yılında Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Meclisi'ne milletvekili olarak seçildi. 1993 yılında, Beyaz Rusya Meclisi Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanı olarak hizmet vermeye başladı.

1994 yılında yürürlüğe giren yeni Beyaz Rusya anayasası, Temmuz ayında ilk demokratik başkanlık seçimlerinin yolunu açtı. Seçimin ilk turunda Kebiç % 17.4 oy alırken, Lukaşenko oyların % 45.1'ini aldı. Aynı seçimde Zyanon Paznyak % 12.9 ve Şuşkeviç ise % 9,9 oy aldı. Lukaşenko ikinci turda oyların % 80.1'ini alarak 10 Temmuz 1994 Beyaz Rusya devlet başkanlığı seçimini ezici çoğunlukla kazandı.

2009 yılında ITAR-TASS Ajansı Genel Direktörü Mihail Gusman'a verdiği röportajda devlet başkanlığının ilk günlerini şöyle anlattı:

"Ben henüz 40 yaşında bile değildim ve çok önemli kararlar vermek zorundaydım. Büyük Sovyetler Birliği'nin güçlü ekonomisini, Beyaz Rusya'nın büyük işletmelerini (MAZ, BelAZ, MTZ vs.), ahşap işlemeciliğinde Sovyetlerin en önemli sanayi merkezi olan Beyaz Rusya'yı yağmalamakta olan canavarlar ülkeyi adeta talan etmekteydi. Siyasette milliyetçi sloganlar çok popülerdi. Mağazalarda raflar boş, insanlar adeta kıtlık yaşamaktaydı. Öyle ki ekmeğin fiyatı bir günde 18 kat artmıştı."[3]

Bu zor şartlar altında iktidara geldikten sonra, kapitalist yağmacılığa karşı sert tedbirler aldı. Bu nedenle iktidarı altında, Beyaz Rusya kuralları rejimi insan hakları ihlali olarak kabul edilir ve uluslararası hukuka aykırılığı ile ABD ve Avrupa Birliği tarafından diktatör devlet olarak görülmektedir. Bu yüzden Beyaz Rusya, insan hakları ihlalleriyle Avrupa Birliği tarafından dayatılan yaptırımlara tabidir. Bunda batıdan ziyade doğu devletleriyle uzlaşması, Sovyet dönemi sosyo-ekonomik politikaları örnek alarak ülkeyi kalkındırması etkili olmaktadır. Rusya ile dış ilişkilerinin yanı sıra Kuzey Kore, Türkmenistan, Türkiye, Katar, İran, Küba, Çin, Sudan ve Venezuela ile ilişkilerine öncelik verir. (Irak ile 2003 yılına, Libya ile de 2011 yılına kadar). 11 Ekim 2015 tarihinde beşinci kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

AB Seyahati yasakları[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Nisan 2006'da Lukaşenko ile beraber Beyaz Rusya yönetiminin 31 kişilik diğer üst düzey yetkililerinin AB ülkelerine seyahatleri yasaklandı. 18 Mayıs 2006 tarihinde Avrupa Birliği Lukaşenko ve diğer 35 hükümet yetkilisinin hesaplarını dondurma kararı aldı.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lukaşenko 1975 yılında Lise aşkı Galina Zhelneroviç ile evlendi. Daha sonra o yıl en büyük oğlu Viktor doğdu. İkinci oğlu Dzmitry 1980 yılında doğdu. Eşi Galina, Shklov yakınında köyde ailesinin evinde ayrı yaşamaktadır. Onlar hala yasal olarak evli olmasına rağmen, Galina Lukaşenko eşinden ayrıdır ve devlet başkanlığı internet sitesinde yayınlanan biyografisinde Galina'dan hiçbir şekilde söz edilmemektedir. Gayrimeşru oğlu Nikolay, 2004 yılında doğmuştur. Yaygın olarak çocuğun annesinin Irina Abelskaya olduğuna inanılmaktadır. Kendisi kişisel doktoru iken ilişkisi vardı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-12/20/c_13656921.htm
  2. ^ Alyaksandr Hrygorevich Lukashenka, in: Encyclopaedia Britannica Online
  3. ^ Михаил Гусман (26 Ağustos 2009). "Александр Лукашенко: Мои выборы были фальсифицированы". "ИЗВЕСТИЯ". 5 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |deadlink= görmezden gelindi (|dead-url= kullanımı öneriliyor) (yardım)
Siyasi görevi
Önce gelen
Myeçeyslav Hrib
Beyaz Rusya Yüksek Sovyeti Başkanı olarak
Beyaz Rusya Devlet Başkanı
1994–günümüz
Görevde