Aleksandr Lukaşenko

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Aleksander Lukaşenko sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Aleksandr Lukaşenko
Аляксандр Лукашэнка
Aliaksandr Lukašenka
Александр Лукашенко
Aleksandr Lukashenko
Beyaz Rusya Devlet Başkanı
Görevde
Makama geliş
20 Temmuz 1994
Kişisel bilgiler
Doğum Aleksandr Grigoryeviç Lukaşenko
30 Ağustos 1954 (1954-08-30) (63 yaşında)
Kopys, Belarus SSR, Sovyetler Birliği
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi (1979-1991)[1]
Demokrasi için Komünistler (1991-1992)[2]
Bağımsız (1992-günümüz)
Evlilik(ler) Galina Jelneroviç (1975-)
Çocukları Viktor
Dmitri
Nikolay
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Sovyetler Birliği
 Beyaz Rusya
Branşı Sovyet Sınır Birlikleri
Beyaz Rusya Silahlı Kuvvetleri
Hizmet yılları 1975-77
1980-82
1994-
Rütbesi Mareşal

Aleksander Grigoryeviç Lukaşenko (Belarusça : Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка, Aljaksandar Ryhoravič Lukašenka) (d. 30 Ağustos 1954, Belarus SSC., SSCB), Belarus siyasetçi. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra 10 Temmuz 1994 seçimlerini kazanarak Beyaz Rusya'nın devlet başkanı oldu.

İlk yılları, siyasi kariyeri ve devlet başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Aleksander Lukaşenko, 30 Ağustos 1954'te Belarus'un Vitebsk bölgesinde doğdu. 1975 yılında Mogilev Pedagoji Enstitüsü'nden (şimdi Mogilev Eyalet A.Kuleshov Üniversitesi) ve 1985 yılında Belarus Tarım Akademisi'nden mezun oldu. 1975'ten 1977'ye kadar Sınır Muhafaza Birliği'nde ve 1980 - 1982 yılları arası Sovyet Ordusunda görev yaptı. Lukaşenko Sovyet Ordusu'nda iken, Minsk'te bulunan 120. Mekanize "Muhafaza" Bölümü'nde bir subaydı.

Askerlikten ayrıldıktan sonra 1982 yılında ve 1985 yılında kolektif çiftlik başkan yardımcısı oldu. Shklov ilçesinde Gorodets devlet çiftliği ve inşaat malzemeleri fabrikasında müdür olarak görev yaptı.

Lukaşenko 1990 yılında Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Meclisi'ne milletvekili olarak seçildi. 1993 yılında, Belarus parlamentonun yolsuzlukla mücadele komitesinin başkanı olarak hizmet vermeye başladı.

1994 yılında yürürlüğe giren yeni Belarus anayasası, Temmuz ayında ilk demokratik başkanlık seçimlerinin yolunu açtı. Seçimin ilk turunda Kebich % 17.4 oy alırken, Lukaşenko oyların % 45.1'ini aldı. Aynı seçimde Zyanon Paznyak % 12.9 ve Shushkevich ise % 9,9 oy aldı. Lukaşenko ikinci turda oyların % 80.1'ini alarak 10 Temmuz 1994 Belarus devlet başkanlığı seçimlerini ezici bir çoğunlukla kazandı.

Lukaşenko, 2009'da ITAR-TASS Ajansı Genel Direktörü Mikhail Gusman'a verdiği röportajda cumhurbaşkanlığının ilk günlerini şöyle anlattı:

"Ben henüz 40 yaşında bile değildim. Ve çok önemli kararlar vermek zorundaydım. Büyük Sovyetler Birliği'nin güçlü ekonomisini, Belarus'un büyük işletmelerini (MAZ, BelAZ, MTZ vs.), ahşap işlemeciliğinde Sovyetlerin en önemli sanayi merkezi olan Belarus'u yağmalamakta olan canavarlar ülkeyi adeta talan etmekteydi. Siyasette milliyetçi sloganlar çok popülerdi. Mağazalarda raflar boş, insanlar adeta kıtlık yaşamaktaydı. Öyle ki ekmeğin fiyatı bir günde 18 kat artmıştı."[3]

Bu zor şartlar altında iktidara gelen Lukaşenko, kapitalist yağmacılığa karşı sert tedbirler aldı. Bu nedenle Lukaşenko iktidarı altında, Belarus kuralları rejimi insan hakları ihlali olarak kabul edilir ve uluslararası hukuka aykırılığı ile ABD ve Avrupa Birliği tarafından diktatör devlet olarak görülmektedir. Bu yüzden Belarus, insan hakları ihlalleriyle Avrupa Birliği tarafından dayatılan yaptırımlara tabidir. Bunda Lukaşenko'nun batıdan ziyade doğu devletleriyle uzlaşması, Sovyet dönemi sosyo-ekonomik politikaları örnek alarak ülkeyi kalkındırması etkili olmaktadır. Rusya ile dış ilişikilerinin yanı sıra Kuzey Kore, Türkmenistan, Katar, İran, Küba, Çin, Sudan ve Venezüella ile ilişkilerine öncelik verir. (Irak ile 2003 yılına, Libya ile de 2011 yılına kadar). 11 Ekim 2015 tarihinde 5.kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

AB Seyahati yasakları[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Nisan 2006'da Lukaşenko ile beraber Belarus yönetiminin 31 kişilik diğer üst düzey yetkililerinin AB ülkelerine seyahatleri yasaklandı. 18 Mayıs 2006'a Avrupa Birliği Lukaşenko ve diğer 35 hükümet yetkilisinin hesaplarını dondurma kararı aldı.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lukaşenko 1975 yılında Lise aşkı Galina Zhelnerovich ile evlendi. Daha sonra o yıl en büyük oğlu Viktor doğdu. İkinci oğlu Dzmitry 1980 yılında doğdu. Eşi Galina, Shklov yakınında köyde ailesinin evinde ayrı yaşamaktadır. Onlar hala yasal olarak evli olmasına rağmen, Galina Lukaşenko eşinden ayrıdır ve Resmi cumhurbaşkanlığı internet sitesinde yayınlanan Alexander Lukaşenko'nun biyografisinde Galina'dan hiçbir şekilde söz edilmemektedir. Lukaşenko'nun gayrimeşru oğlu Nikolay, 2004 yılında doğmuştur. Yaygın olarak çocuğun annesinin Irina Abelskaya olduğuna inanılmaktadır. Kendisi Lukaşenko'nun kişisel doktoru iken ilişkisi vardı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]