Selanik
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Selanik Θεσσαλονίκη |
|
|---|---|
 |
|
| Konum | |
  |
|
| Koordinat | 40°38′N 22°57′E / 40.633°N 22.95°EKoordinatlar: 40°38′N 22°57′E / 40.633°N 22.95°E |
| Zaman dilimi: | DAZD (UTC+2/3) |
| Rakım (min-maks): | 0 - 20 m (0 - 66 ft) |
| Yönetim | |
| Ülke | Yunanistan |
| Coğrafi bölge: | Orta Makedonya |
| İl: | Selânik |
| Nüfus İstatistikleri (2001'e göre) | |
| Belediye | |
| - Nüfus: | 800,764 |
| - Yüz ölçümü: | 17,8 km² (7 sq.mi.) |
| - Nüfus Yoğunluğu: | 45 /km² (117 /sq.mi.) |
| Metropolitan | |
| - Nüfus: | 976,575 |
| Kodlar | |
| Posta Kodu: | 53x xx, 54x xx, 55x xx, 56x xx |
| Alan Kodu: | 2310 |
| Plaka Numarası: | Ν |
| İnternet Sitesi | |
| www.thessalonikicity.gr | |
 |
|
Selanik (Yunanca: Θεσσαλονίκη / Thessaloniki, Osmanlı Türkçesi: سلانیك), Yunanistan'ın ikinci büyük kenti[1] ve Yunan Makedonyası bölgesinin yönetim merkezidir. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk'ün doğduğu şehirdir.
Selanik'in nüfusu 800.764 yakındır ve coğrafî koordinatları 40°38′ kuzey enlemi ve 22°58′ doğu boylamındadır. Önemli turistik ziyaret yerleri Beyaz Kule ve Arkeoloji Müzesi'dir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihi
Kent M.Ö. 315 yılında Makedonya kralı Cassander tarafından bugünkü Thermi'de kurulmuştur.
[değiştir] Osmanlı dönemi
Selanik 1430 tarihinde padişah II. Murat'ın yönettiği bir Osmanlı ordusu tarafından fethedildi. 15. yüzyıl boyunca kente Anadolu'dan getirilen çok sayıda Türk yerleşti. 1492 yılında Osmanlılar İspanya'dan kovulan Sefarad Yahudilere kapılarını açtıklarında Selanik Yahudilerin yerleşmek için en fazla tercih ettikleri şehir oldu. Selanik 500 yıla yakın bir süre boyunca bir Osmanlı şehri olarak kaldı. Çeşit çeşit Hristiyan, Yahudi ve Müslüman toplumların hep birlikte uyum içinde yaşadığı önemli bir kültür ve ekonomi merkezi haline geldi.
17. yüzyılda Sabetay Sevi tarafında başlatılan Sabetayizm hareketi Selanik'teki Yahudiler arasında çok rağbet buldu. Sabetay Sevi'yi izleyerek Müslüman olan Yahudiler Selânik'te Osmanlı Devleti'nin yenileşme çabalarına büyük katkılarda bulundular. Jöntürk hareketi büyük ölçüde Selanik'te gelişti. Osmanlı padişahı II. Abdülhamit tahttan indirildikten sonra 1909 yılında Selanik'e sürgüne gönderildi. Fakat 3 yıl sonra Selanik Yunanlıların eline geçince İstanbul'a geri gönderilmek zorunda kaldı.
1800'lü yılların sonları ve 1900'lü yılların başlarında Selanik şehrin etnik yapısı:
| Yil | Toplam nüfus | Yahudiler | Türkler | Yunanlar | Bulgarlar | Romanlar | Diğer gruplar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1890[2] | 118.000 | 55.000 | 26.000 | 16.000 | 10.000 | 2.500 | 8.500 |
| 1913[3] | 157.889 | 61.439 | 45.889 | 39.956 | 6.263 | 2.721 | 1.621 |
[değiştir] Yunanistan dönemi
1912'de Balkan Savaşları sonunda şehir Yunanistan yönetimine geçti. Osmanlı orduları, şehri Yunan çetelerine savaşmadan, ancak şehirdeki Türklerin can güvenliğinin sağlanması koşuluyla bıraktılar. Osmanlı Ordusu'nun Selanik'te bulunan kuvvetleri de silahlarını Yunan çetelerine teslim ettiler. Ancak Yunan çeteleri şehri teslim aldıkları günün gecesi kentte yaşayan pekçok Türkü, aralarında Osmanlı askerleri de bulunmak üzere katletmişlerdir. Şehrin simgesi olan Osmanlıların inşa ettiği Beyaz Kule sembolik bir vaftiz işleminden geçerek beyaza boyandı. O günden beri Beyaz Kule adıyla anılan bu yapının beyaz boyaları zamanla aşınıma uğradı ve eski rengini tekrar kazandı.
1917 yılında çıkan büyük bir yangın şehrin Türk bölgesini neredeyse tamamen yok etti. 1924 nüfus mübadelesi sonunda şehirde geride kalan bütün Türkler Türkiye'ye göç etmek zorunda bırakıldı ve Anadolu'dan gelen Rum göçmenler giden Türklerin yerini aldı. Kısa bir süre içinde şehrin nüfus yapısı tamamen değişti. Yunanlılar Selanik'te azınlıktayken kısa bir süre içinde ezici bir çoğunluk haline geldiler. Böylece Selanik'in Osmanlı-Türk kültüründe oynadığı rol son bulmuş oldu. Atatürk 10. Yıl Nutku'nda "Keşke Selanik'i de misak-ı milli sınırları içerisine alabilseydik" diyerek kentin Türkler için önemini vurgulamıştır.
Kısa bir süre içinde camilerin minareleri yıkıldı. Bazı cami ve sinagoglar kiliseye çevrildi. Eski Osmanlı evleri bakımsızlıktan yok oldu. Kentin geçmişiyle bağlantısı kesilerek (!) bir Avrupa şehri haline getirildi.
II. Dünya Savaşında neredeyse tüm Sefarad Yahudi cemaati (50.000 kişi) Alman Nazi işgalcileri tarafından Nazi toplama kamplarına yollanıp öldürüldü. Böylece Osmanlıdan kalma son eski ve köklü ve bir cemaat yok edilmiş oldu.
Selanik, 1997'de Avrupa kültür başkenti seçildi.
[değiştir] İklim
Selânik Akdeniz İklimine sahiptir. Şehrin kuzeyi Balkan iklimi etkisi altında kaldığı için kışlar daha soğuk geçer.
| Ay | Ocak | Şubat | Mart | Nisan | Mayıs | Haziran | Temmuz | Ağustos | Eylül | Ekim | Kasım | Aralık |
| En Yüksek [°C] | 9 | 10 | 13 | 18 | 23 | 28 | 31 | 30 | 26 | 21 | 14 | 10 |
| En Düşük [°C] | 1 | 2 | 5 | 7 | 12 | 16 | 18 | 18 | 15 | 11 | 6 | 2 |
| Yağış (mm) | 40 | 38 | 43 | 35 | 43 | 30 | 22 | 20 | 27 | 45 | 58 | 50 |
| Sıcaklık rekoru [°C] | 20 | 22 | 25 | 31 | 36 | 39 | 42 | 39 | 36 | 32 | 27 | 26 |
[değiştir] 19. yüzyılda Selanik'teki müslüman mahalleleri
- Hacci M'ümin (Köşk),
- Suluca,
- Kale: (Divan, Orta Mescid, Eski Cami'i Şerifi ya da Camii Atik, Bubara)
- İki Şerife (Gazi Hüseyin Bey),
- Mes'ud Hasan
- Astracı
- Tarakçı
- Mu'id Allaeddin (Çınarlı)
- Musa Baba
- Yakub Paşa
- Eski Saray
- İshak Paşa
- Pıntı Hasan
- Ahmed Subaşı
- Kazzaz Haccı Musa (Yeni Kapı)
- Kazzaz Haccı Mustafa (Horhor Su)
- Haccı İskender
- Haccı İsmail
- Cezari Kasım Paşa
- Yahya Balı
- Yılan Mermer
- Şehabeddin
- Kara Haccı
- Sinancık
- Kasımiye
- Hoca Burhan
- Hayreddincik
- Ali Paşa
- Koca Kasım Paşa
- Porta Kapı
- Sarı Hatib
- Balat
- Kâtip Musliheddin
- Abdullah Kadı
- Haccı Hasan
- Gülmezoğlu
- Kara Haccıoğlu
- Hamza Beğ
- Sinan Paşa
- Sulu Paşa
- Timurtaş
- Debbağ Hayreddin
- Akçe Mescid
[değiştir] Kardeş kentler
Selanik'in diğer kardeş şehirleri şunlardır:
[değiştir] Resimler
 Yedi Kule Şatosu. |
 Beyaz Kule'ye giden bir sokak. |
 Bey Hamamı. |
|
 Atatürk'ün doğduğu ev. |
 Yunanistan Bankası binası. |
 Bir agora. |
 Selanik müzik salonu |
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynaklar
- ^ Васил Кънчов, "Избрани произведения", Том II, "Македония. Етнография и статистика", Издателство "Наука и изкуство", София, 1970 p.440 [1] (Bulgarca)
- ^ Συλλογικο εργο, "Ιστορια του Ελληνικου Εθνους", History of Greek Nation Том ΙΔ, "ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ", Athens, 1973, p. 340. (Yunanca ve İngilizce)
- ^ Meropi Anastassiadou, Salonique - Une ville ottomane à lâge des Réformes, 1830-1912, Brill, Leiden, 1997, p. 71.
- ^ Hartford Sister Cities International. 2008-02-02 tarihinde erişilmiştir.
- ^ International relations: Thessaloniki. City of Melbourne. 2008-02-02 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Fun Facts and Statistics. City and County of San Francisco. 2008-02-02 tarihinde erişilmiştir.
[değiştir] Dış bağlantılar
|
|
|
|---|---|
| 1980'ler |
1985 Atina · 1986 Floransa · 1987 Amsterdam · 1988 Batı Berlin · 1989 Paris |
| 1990'lar | |
| 2000'ler | |
| 2010'lar | |
