Sefarad

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Müzik grubu için Sefarad Grubu maddesine bakınız.
Star of David.svg        Menora.svg
Yahudilik

Sefarad, (İbranice: ספרד, Standard Səfardi Tiberian Səp̄arədî; çoğ. ספרדים, Standard Səfaradim Tiberian Səp̄arədîm; İspanyolca Sefardí; Portekizce Sefarditas).

İbrani dilinde "Sefarad", İspanya anlamına gelmektedir. İspanya dışında Portekiz, İtalya, Kuzey Afrika, Türkiye, Ege Adaları ve Balkan Musevilerinin de büyük bölümü bu adla anılır. 16.yüzyılda bütün bu gruplar, Judeo-Espegnol veya "Ladino" denen ve İspanya'nın Kastilya lehçesine ilave edilmiş; Türkçe, İbranice hatta Rumcadan gelen kelimeler ve deyimler ile bezeli bir dil konuşuyorlardı. Bu dil bugünlerde unutulmaya başlanmıştır.[1] 1492'de İspanya'dan kovulan Museviler, İspanya kökenli oldukları için kendilerine "Sefarad" adını koymuşlardır.[2]

Genişletilmiş anlamda ise bugün, Sefarad, Aşkenaz olmayan tüm Yahudilere verilen addır.[kaynak belirtilmeli] Bugün Türkiye'de yaşayan 25.000 Yahudi'nin yaklaşık %96'sını oluşturan Sefaradlar'ın sayısı 24.000 civarındadır, %4'ü oluşturan Aşkenaz Museviler'in sayısı 1.000 civarındadır

Bugünkü Türkiye Yahudileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Sefarat Yahudisi olan Can Bonomo, TRT tarafından Türkiye'yi Eurovision 2012'de temsil etmekle görevlendirilmiştir.[3]

Sefaradlar'ın İsrail'deki durumları[değiştir | kaynağı değiştir]

"Sefarad" ifadesi, günümüz Yahudi Dünyası'nda Aşkenaz kökeninin dışında kalan tüm Yahudileri tanımlamak için kullanılmaktadır.[kaynak belirtilmeli] İsrail'de her ne kadar çeşitli etnik grupları kendi bünyesinde asimile etme çabasında olmadığını belirten bir anayasaya sahip olsa da, ülkedeki Aşkenaz baskınlığı, "Sefarad" olarak tanımlanan diğer Yahudileri de etkilemektedir. Gerek yönetimde gerekse de toplumdaki üst sınıflar çoğunlukla Aşkenazlar tarafından oluşturulur. İsrail'deki dinsel Shas Partisi kendisini Sefaradların dinsel özelliklerinin koruyucusu olarak tanımlar.

Aşkenazlar gibi Sefaradların da İsrail'de Başhahamları bulunmaktadır. Sefarad Başhahamı'na (Hahambaşı) Rişonletsion adı verilir.

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Dilleri, Eğitimleri ve Devletle İlişkileri Açısından Osmanlı Yahudileri Prof.Dr.İlber Ortaylı
  2. ^ Osmanlı-Türk Sefarad Kültürü Araştırma Merkezi
  3. ^ "Bonomo: Seferad Yahudisi'yim". http://www.haber7.com/haber/20120227/Bonomo-Seferad-Yahudisiyim.php. Erişim tarihi: 2012-2-27. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]