Batı Berlin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Batı Berlin
West-Berlin
Flag of Berlin.svg
Batı Berlin bayrağı
Berlin 1949 bis 1990.png
Resmî dil Almanca
Para birimi Alman Markı
Tarihi dönem Soğuk Savaş
Kuruluş tarihi 1949
Yeniden birleşme 3 Ekim 1990
Batı ve Doğu Berlin Haritası, sınır kapılarında, metro ağlarının (İnteraktif haritada)

Batı Berlin siyasi unsurlar yüzünden oluşmus ve 1949'dan 1990'a kadar var olmuş bir eksklav'dı. Batı Berlin sadece bugünki Berlin'in batısındaki bölge'yi kapsıyordu ve Doğu Berlin ve Demokratik Almanya Cumhuriyeti ile sınırlarını paylaşıyordu. Şehir'in batısı 1945'te oluşan Amerikan, Britanya ve Fransız sektöründen oluşuyordu. Siyasal olarak bu sektörler Batı Almanya'ya bağlıydı ama yine de bu bölgeler özel statülere sahipti, çünkü bu bölgelerin yönetimi Müttefik Devletler tarafından yapılıyordu. Doğu-Berlin'de Sovyetler tarafından işgal edilmişti ve böylece Sovyet sektörü olmuştu, Doğu Berlin böylece Sovyetler yönetimi altına girdi ve bütün Berlin'in Doğu Almanya'nın başkenti olması talep edildi. Bu talep Batılı Müttefikler tarafından rededildi ve Berlin'in yönetiminin dört işgalci güçleri tarafından gerçekleştirilmesi istendi. Sovyetlerin ve Batılı Müttefikler'in siyasal nedenler yüzünden anlaşamaması nedeniyle kent bölündü ve Berlin Duvarı'nın 1961'te yapılmasıyla şehir resmen duvarlar tarafından bölünmüş oldu. Berlin duvarı'nın 1989'da yıkılmasıyla şehir yenidenn birleşti.

Ortalama iki milyon gibi bir nüfusla, Batı Berlin Almanya'da Soğuk Savaş döneminden en çok nüfus barındıran şehir'di.

Olayların başlangıcı[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Berlin'in 1978'deki sınırları

İkinci Dünya Savaşından sonra Potsdam Antlaşması Berlin'in yasal olarak işgale uğramasını sağladı. Bu antlaşmaya göre Almanya dört büyük Nazi Almanyasına karşı savaş sürdürmüş Müttefik Devletlerin yönetimi altında kalmasını ön görüyordu. Bu devletler Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa ve Sovyetler Birliği'ydi. Bu yönetim şekli bütün partilerin tatmin olacağı bir hükümet oluşana kadar kalmasını planlıyordu. Almanya'nın 1937'deki gibi toprak bütünlüğü eskisine nazaran değişecekti, Almanya'nın özellikle doğu bölgesinde bulunan topraklardan vazgeçmesi gerekiyordu. Geri kalan topraklar dörde bölünüp birer sektör oluşmasına karar verildi, bu sektörlerin yönetimini dört büyük Müttefik Devletler'inin elindeydi. Berlin kenti Sovyet işgal bölgesi ile çevriliydi ve neredeyse bu sektörün ortasındaydı. Verilen karara göre Berlin'de Almanya gibi dört'e sektörlere bölünmesini ön görüyordu. Fransa, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nin sektörleri Berlin'in batı kısmında kalıyordu ve bir ekslav oluşturuyordu böylece. Anlaşmaya göre Berlin işgali'nin sonu dörtlü bir anlaşma sonucu sona erecekti. Batılı Müttefik Devletler'ine Berlin'deki sektörlerine üç hava koridoru garantisi verildi ve Sovyetler ayrıca resmi olmayan bir şekilde Batı Almanya ve Batı Berlin arasında kara ve demiryolları traffiğine izin vermişti. Yapılan antlaşmalar resmi bir şekilde bu idari sisteminin sadece geçici bir idari şekli olmasını ön görüyordu, bütün taraflar Almanya'nın ve Berlin'in ilerde birleşmesini bekliyordu. Ancak Batılı Devletlerin ve Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin bozulmasıyla ve Soğuk Savaşın başlamasıyla birleşik bir Almanya'ya yönetimi planları bozuldu. Sovyetlerin işgal ettiği Berlin ve Batılı devletlerin işgal ettiği Berlin arasındaki şehir yönetimi değişikti. 1948'de Sovyetler Batılı devletlerin Berlin'i terk etmesi için baskı kurmaya başladı, batı'daki sektörlere her türlü karayolu ve demiryolu baglantısını kesti ve böylece ablukaya aldı, Sovyetlerin bu girişimi Berlin Ablukası olarak bilinyior. Batı'nın buna cevabı kendilerine verilen hava koridorunu kullanarak Berlin'in batısına ulaşımı sağlayrak oldu, bu ulaşım sonucu Batı-Berlin'in ihtiyaçlari yemek ve diğer mallar konusunda karşılanıyordu. Berlin hava köprüsü olarak bilinen bu olay Berlin'in birleşimine kadar Batı Berlin'in ihtiyacını karşılıyordu. Mayıs ayının 1949 senesinde Sovyetler ablukayı kaldırdı ve Batı Berlin ayrı bir kent olarak kendi yasalarını böylece korumuş oldu. 1949'un sonlarında işgale uğramış Almanya'da iki tane devlet kuruldu. Batı'da Federal Cumhuriyet Almanya (Batı Almanya) ve doğuda Demokratik Almanya Cumhuriyeti (Doğu Almanya). Batı Berlin böylece Batı Almanya'nın bir ekslavı oldu.

İlçeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Berlin'in ilçeleri
Berlin'in 4 sektöre bölünmüş hali


Batı Berlin 481 kilometrekare gibi bir büyüklükteyken bugünki Berlin'in yarısından biraz daha büyüktü. Şehir üç sektöre bölünmüştü ve bu sektörler Batılı Müttefikler'in yönetimi altındaydı.

Batı Berlin'deki ilçeler
İlçe'nin adı İlçe
Arması
Büyüklüğü (km²) Nüfus Sektör İşgalci güç Semtler Eski posta-kodları (1000 Berlin ..) Mahalleler
Charlottenburg Coat of arms de-be charlottenburg 1957.png 30,3 147.258 Flag of the United Kingdom.svg Birleşik Krallık
Kreuzberg Coat of arms de-be kreuzberg 1956.png 10,4 128.790 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
Neukölln Coat of arms of borough Neukoelln.svg 44,9 273.174 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
  • 44, Neukölln
  • 47, Britz, Buckow, Rudow
Reinickendorf Coat of arms of borough Reinickendorf.svg 89,3 229.193 Flag of France.svg Fransa
  • 26, Wittenau
  • 27, Heiligensee, Konradshöhe, Tegel, Waidmannslust
  • 28, Frohnau, Hermsdorf, Lübars
  • 51, Reinickendorf
Schöneberg Coat of arms de-be schoeneberg 1956.png 12,2 136.900 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
  • 30, Schöneberg-Nord
  • 41, Friedenau
  • 62, Schöneberg
Spandau Coat of arms of borough Spandau.svg 86,4 192.186 Flag of the United Kingdom.svg Birleşik Krallık
  • 13, Siemensstadt
  • 20, Spandau, Haselhorst
  • 22, Gatow, Kladow, Staaken
Steglitz Coat of arms de-be steglitz 1956.png 32,0 166.207 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
  • 41, Steglitz
  • 45, Lichterfelde
  • 46, Lankwitz
Tempelhof Coat of arms de-be tempelhof 1957.png 40,7 160.773 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
  • 42, Tempelhof, Mariendorf
  • 48, Marienfelde
  • 49, Lichtenrade
Tiergarten Coat of arms de-be tiergarten 1955.png 13,4 71.834 Flag of the United Kingdom.svg Birleşik Krallık
Wedding Coat of arms de-be wedding 1955.png 15,4 135.011 Flag of France.svg Fransa
  • 65, Wedding
Wilmersdorf Coat of arms de-be wilmersdorf 1955.png 34,3 130.103 Flag of the United Kingdom.svg Birleşik Krallık
  • 15, Wilmersdorf-Nord
  • 31, Wilmersdorf-Süd
  • 33, Grunewald
Zehlendorf Coat of arms de-be zehlendorf 1956.png 70,6 83.123 Flag of the United States.svg Amerika Birleşik Devletleri
  • 33, Dahlem
  • 37, Zehlendorf
  • 38, Nikolassee
  • 39, Wannsee

Ulaşım ve transit seyahat[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Berlinliler Batı Almanya'ya, batılı devletlere ve Bağlantısızlar Hareketi'na üye olan devletere her zaman seyahat edebiliyorlardı. Sadece Sovyetler Birliği tarafından uygulanan Berlin ablukası döneminde diğer bölgelere seyahtlar gerçekleştirilemiyordu. Bu seyahat edememe dönemi 24 Haziran 1948'den 12 Mayıs 1949'a kadar geçerliydi. Bunun nedeni hava köprüsünde uçuş kapasitesinin kısıtlı olmasıydı. Batı Berlin'e ve Batı Almanya'ya kara yollarından ve demiryolları traffiği ile seyahat etmek isteyenler her zaman Doğu Almanya'nın sınır kontrollerinden geçmesi zorundaydı, çünkü Batı Berlin Federal Cumhuriyet Almanya'nın bir ekslavıydı ve Doğu Almanya ve Doğu Berlin sınırları ile çevriliydi.

Kara yolları traffiği[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı Berlin'den Doğu Almanya'ya ve Batı Almanya'ya kara yollarından ve demir yollarından seyahat etmek için geçerli Batı Almanya ve diğer Batılı Devletlerin passaportu gerekliydi. Doğu Almanya'nın sınır kontrollerinden geçmek için, Batı Berlinliler sadece kimlik kartlarını göstermek zorundaydı ve böylece Doğu Almanya'ya giriş izini veriliyordu. Batı Berlin'den Danimarka'ya, Batı Almanya'ya veya İsveç'e gitmek için Doğu Almanya'da transit geçiş yolları vardı (Almanca: Transitstrecke). Bu transit yolları kullanmak için Doğu Alman sınır muhafızlarından 5 Batı Alman Markına transit vizesi alma zorunluluğu vardı. Batı Berlin'den Polonya'ya veya Çekoslovakya'yada yolculuk yapmak isteğen aynı ücreti ödemek zorundaydı.

Transit yolları Batı Berlini genelde diğer istikametlerle bağlıyordu. Bu transit yolları çoğunlukla otoyollardan oluşuyordu ve "Transit" tabelaları ile işaretliydi. Transit yolcuların (Almanca: Transitreisende) transit yollarını terk etmesi kesinlikle yasaktı ve trafik kontrol noktaları bu kuralı ihlal edilmemesi için kontrol ediyordu.

Batı Berlin ve Batı Almanya arasında dört tane transit yolları vardı:

  • Transit yollarından biri Batı Berlin'in Heerstaße'sinde ve 1951'e kadar Doğu Almanya'nın kontrol noktası Dallgow'te başlıyordu, sonraki seneler Doğu Alman kontrol noktası Staaken tarafına değistirildi, bunun nedeni Kuzey Almanya'ya (aslen F 5 otoyolu ile) Doğu Alman kontrol noktası Horst (bugünlerde Nostorf'un bir parçası) ve Batı Almanya'nın Lauenburg/Elbe kentine ulaşımı sağlamak içindi. 20 Kasım 1982'de Horst ve Lauenburg/Elbe sınır kapısı yerine Zarrentin (Doğu)/Gudow (Batı) sınır kapıları faaliyete geçti. 1 Ocak 1988 tarihinde yeni Stolpe kontrol noktası açıldı Batı Berlin'e bu güzergahta. Bu kontrol nokatsı bugün Hohen Neuendorf (Doğu)/Berlin-Heiligensee'de (Batı) bulunuyordu.
  • Diğer transit yolundan biri Batı Almanya'nın kuzeybatısını ve batısını ile Berlin'le birleştiriyordu. Bu transit yolun güzergahı bugünki A 2 otoyoluydu ve Alman İç sınırını Marienborn (Doğu) ve Helmstedt'te (Batı) kesiyordu. Sınır kontrol noktası aynı zamanda Checkpoint Alpha olarak adlandırılıyordu.
  • Transit yolun üçüncüsü bugünkü A 9 ve A 4 otoyolları güzergahı üzerinden geçiyordu ve Batı Berlin'i Batı Almanya'nın güneybatısı ile birleştiriyordu 8Wartha (Doğu)/Herleshausen'deki sınır kapısında.
  • Dördüncü transit yolu (bugünki A 9) Güney Almanya'ya gidiyordu Juchhöh (D)/Töpen (B) ve sonraki seneler Hirschberg (Saale) (D)/ ,Rudolphstein (B) sınır kontrol noktalarından Batı Almanya'ya giriş sağlanabiliyordu.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]