Holokost

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Holocaust sayfasından yönlendirildi)
Git ve: kullan, ara
Ana bina-Toplama kampı girişi Auschwitz-Birkenau
Nordhausen - D V-2 fabrikasında zorla çalıştırılan kurbanlar (12 Nisan 1945'de ABD ordusunun Nordhausen'e ulaştıktan sonra çekilmiştir)

Holokost (Yunanca: Holókauston), Nazi Soykırımı, Yahudi Soykırımı, ya da Ha-Shoa (İbranice: השואה Felaket); Almanya'nın Nazi döneminde yaklaşık 6 milyon kişinin (kaynaklara göre ölü sayısı değişir) sistemli bir şekilde öldürüldükleri katliama verilen isimdir.

Yahudiler başta olmak üzere Sintiler, Romanlar, Yenişler ve diğer "Çingene" kabul edilen insanlar, Nazi aleyhtarı Almanlar, engelliler, homoseksüeller, Yehova'nın Şahitleri, savaş tutsakları, Lehler ve diğer Slavlar da bu katliamın kurbanları olmuşlardır.[1][2] Birçok akademisyen ise bu grupları Holokost'a dahil etmeyerek, Holokost'u sadece Yahudi Soykırımı olarak,[3] Naziler olayları zaman zaman "Yahudi problemine nihaî çözüm" olarak tanımlamışlardır. Tüm Holokost kurbanları hesaba katılınca, hayatını kaybedenlerin sayısı, bazı akademisyenlere göre 17 milyon kişiye kadar çıkabilir.[4]

Bu insanların öldürülme nedeni, Nazi döneminde doruğuna varmış olan Yahudi nefretinin ve Nazi ırkçılığı görüşüne göre "yaşamaya hakkı olmayan alt-sınıf ırklar" olarak görülmüş olmalarıydı.[5] Öldürülen insanların yanısıra, aralarında Afrika kökenli Almanların da olduğu binlerce kişi ise zorla kısırlaştırıldı.[6]

Konu başlıkları

[değiştir] Kökenbilim

Holokost sözcüğü (Yunanca: holókauston), "holos" (tüm, komple) ve kaustos (yakılmış, köz olmuş) sözcüklerinin birleşiminden oluşur ve tamamen yakılmış, yanıp kül olmuş anlamına gelir. Kaustos sözcüğünün kökü yakmak anlamına gelen kalein sözcüğüne dayanır.[7]

Holokost sözcüğü, aslen Yahudi dini törenlerinde altarda yakılarak tanrıya sunulan bir sununun adıdır.[7] Yahudi soykırımının dünya gündemine girmesiyle holokost sözcüğü bu felaketi tanımlamak amacıyla da kullanılmaya başlandı.

[değiştir] Tarihçe

1933 yılında Yahudilerin haklarının azaltılması ile adım adım başlayan felaket, sonunda Nazi hükümetinin eline geçirebildiği bütün Avrupa Yahudilerini katletmesi ile sona erdi. Bu süreç kaba şekilde üç döneme ayrılabilir:

  • Yahudilerin haklarının ellerinden alınması ve yüksek görevlerden uzaklaştırılmaları.
  • Yahudilerin mallarının ve mülklerinin ellerinden alınması, ve gettolarda yaşamaya zorlanmaları.
  • "Nihai çözüm", toplanıp, ölüm kamplarına götürülmeleri ve orada sistemli olarak büyük kapsamlı bir şekilde Gaz odalarında ya da farklı şekillerde öldürülüp cesetlerinin yakılması.

[değiştir] 1933-1939 döneminde Yahudilere karşı uygulamalar

Saat 10 1 Nisan, 1933, Halkı boykota çağıran SA üyeleri: "Deutsche! Wehrt Euch! Kauft nicht bei Juden!"/Alman milleti kendini savun ve Yahudilerden alış veriş yapma.)

Adolf Hitler'in 1933 yılında başa geçmesi ile birlikte, Yahudilerin haklarının kısıtlanması uygulamalarına başlanmıştır. Hitlerin NSDAP partisine ait Sturmabteilung örgütü (kısaltması: SA), Yahudi memurların ve Yahudi hukukçuların görevden alınmalarını sağladı ve 1 Nisan 1933 Alman halkını Yahudi dükkânlarına karşı boykota çağırdı. Bu Boykot, Yahudi dükkânlarının harap edilmesi, yağmalanması ve sahiplerinin dövülmesi ile sonuçlandı.[8]

1935 yılında Yahudilerin durumu tekrar daha da kötüleşti; Yahudilerin doktorluk, eczacılık, askerlik ve birçok diğer meslekleri yapması yasaklandı. 1935 yılının Haziran ayında Berlin'de tekrar Yahudi dükkânlarının harap edildiği bir ayaklanma gerçekleşti.

15 Eylül 1935 tarihinde "Nürnberg kanunları" çıkarıldı. Bu kanuna göre, Ari ırktan olmayanlar "alt sınıf"-insanlardır, ve ari ırkına ait insanlar ile evlenmeleri yasaklandı.[9]

1936 yılında Berlin'de yapılan Olimpiyatlar ile bütün dünyanın dikkatinin Almanya'ya yönelmesi sayesinde kısa bir süre için Yahudi nefreti, dolayısıyla antisemitik uygulamalar arka planda kalır. Ama 1938 yılından itibaren eskisinden daha şiddetli bir şekilde geri döner. 5 Ocak 1938'de Yahudileri tipik bir Yahudi ön ve soyadı taşımaya mecbur kılan yeni bir yasa çıkarılır. Yahudi olan bir kimse artık devletten sosyal yardım alamaz. Yahudilere birçok diğer meslek yasaklanır. Yahudi öğrenciler Alman öğrencilerden ayrılırlar. Berlin'de 1600 Yahudi toplanır ve kapalı kamplara götürülür. Bu haber yayıldığında Yahudilerin işsizlerinden ve en fakirlerinden bir kısmı yurtdışına göç eder. Kısa bir zaman sonra Yahudilerin kaçmaları da zorlaşır. Birçok ülke Yahudi göçmenleri geri çevirmeye başlar.

NSDAP 1938 yılının Kasım ayında birçok ayaklanma organize eder. En şiddetli ayaklanma 9-10 Kasım'da gerçekleşen "Kristal Gece"'dir. Bu ayaklanmada yüzlerce yıllık sinagoglar, Yahudilerin dükkânları, evleri ve diğer mülkleri yakılır ve tahminen 400 Yahudi öldürülür. Diğerleri dövülür ve aşağılanır. Bundan sonraki birkaç gün içinde 36.000 Yahudi toplama kamplarına taşınır.

Bu ayaklanmaların amacı, aslında halkın ne türlü bir tepki göstereceğini tespit etmektir. Hitler'in sağ kolu Goebbels bu ayaklanmalardan sonra gazetelere şu başlığı bastırır; "Halkın ruhu kaynadı ve sonunda taştı". Bundan sonra Yahudilerin bazı diğer hakları da ellerinden alınmıştır. Artık Yahudilere ticaret yapmak ve birçok diğer şey yasaklanır. Artık bir Yahudi sırf işçi olarak çalışabilir. Bütün Yahudi dernekleri bir çatı altında toplanmaya zorunlu tutulur.

[değiştir] 1939: Sistemli katliamın başlangıcı

II. Dünya Savaşının başlaması ile birlikte, 1 Eylül 1939'da asıl Yahudi soykırımı başlamıştır. Bütün Yahudilerin soyunu tüketme kararının 1941 yılının Ekim ayında mı yoksa yaz zamanında mı verildiği konusunda tarihçiler aynı fikirde değillerdir. Adolf Hitler aslında bu kararını 1925 yılında yazdığı "Mein Kampf" (Kavgam) adlı kitabında çoktan açıklamıştır.

Yahudilerin üzerlerinde taşımaya zorunlu tutuldukları "Davud'un Kalkanı"

1939 yılında Almanya'da bulunan bütün Yahudilerin toplanıp Polonya'da gettolara yerleştirilmeleri kararı verilmiştir. 1940 yılında Polonyadaki gettoların sayıları hızla artmaya başlar. Bu gettolarda açlıktan, soğuktan ve salgınlardan çok insan ölür. Gettolarda ölüm artık o kadar doğal bir şeydir ki kaldırımlarda açlıktan ölmek üzere yıkılan insanlarla ve yığılı duran cesetlerle kimse ilgilenmez.

9 Ekim 1941den itibaren bütün Yahudilerin iyi görünür şekilde bir Davud'un Kalkanı sembölü taşımaları zorunlu kılınır. Hala Almanya'da yaşayan son Yahudilerin evlerine "Burda bir Yahudi oturuyor" diye bir yazı ya da bir Davud'un Kalkanı resimi bırakılır. O zamana kadar rahat bırakılmış 65 yaş üzeri Yahudiler de kamplara götürülürler. 19 Ekim 1941'den sonra medyaya bu konu hakkında haber yayınlamak yasaklanır. Almanya'daki son Yahudilere et, buğday, süt, bal gibi gıdalar verilmesi yasaklanır. Artık hasta Yahudilere ilaç vermek yasaklanır. Yahudilerin bir mahkemeye başvurma hakları da ellerinden alındıktan sonra, artık Almanya'da kalan en son Yahudiler avlanmayı bekleyen kurbanlardan farksızdır.

[değiştir] Ölüm kampları

Kampların girişinde yer alan Arbeit macht frei yani Çalışmak insanı özgürleştirir yazısı.
Birkenau'ya yeni getirilen Macaristan Yahudileri. (Mayıs / Haziran 1944)
Toplama kamplarında yaşama şartları
"Nihai Çözüm"ü uygulamak için bütün Avrupa'ya Ölüm-kampları inşa edilmiştir.

İlk ölüm kampı 1933'te Münih yakınındaki Dachau kentinde inşa edilmişti. Bu kamp ilk başta sırf siyasi tutukluları ortadan kaldırma amacıyla inşa edilmişti; yani Nazi-Hükümetini rahatsız eden Komünistler, Sosyal demokratlar, pasifistler, solcular ve diğer Nazi aleyhtarı entelektüeller.

Daha savaşın en başlarında Polonya'da uygulanan toplu halde kurşuna dizmeli katliam şekli, Nazilerin görüşüne göre çok az etkiliydi ve bu yüzden büyük kapsamlı bir "Temizleme" için, yeni yöntemler aranmaya başlandı. 1941 yılının sonbaharından itibaren "Gazlama-Kamyonları" kullanmaya başlamışlardı. Bu kamyona başka bir kampa götürüleceklerini sanan Yahudiler doldurulduktan sonra, Kamyonun egzoz dumanını kamyonun arka kısmına bağlıyorlardı ve bu yolla kamyondaki Yahudilerin egzoz gazından boğulması sağlanıyordu.

1939-41 yıllarında, Ruhsal ve bedensel engelliler, sabit "Gaz odalarına" Kamyon egzozu bağlanarak öldürülüyorlardı. Katliamın bu döneminde, engelli kurbanların üzerinde Nazi doktorları bir sürü yeni öldürme metodları denemişti. Bu deneylerde kazanılan tecrübeler katliamın devamında Nazilerin çok işine yaradı.

Kamyon egzozu ile öldürme metodu da Nazilerin beklentilerini tatmin etmeyince, nihayet Fabrika usulu bir öldürme endüstrisi kurulmaya başlandı. "Öldürme Fabrikaları" şu yerlerde inşa edildi:

Artık hayvan Vagonları Yahudiler ile doldurulup bu Fabrikaların içine kadar Tren ile götürülüyorlardı. Duş odası görünümüne sahip olan Gaz-Odalarına Yahudiler fazla itiraz etmeden toplu halde giriyorlardı. Böylece rahatlıkla, en etkili öldürme gazı olan Zyklon B bu odalara pompalanıp, öldürülebiliyorlardı. Bu gaz 20 dakika süren çok eziyetli bir ölüme yol açıyordu. Sonra bu cesetler, sırf bu amaç için üretilmiş olan fırınlarda yakılıyordu.

Ayrıca kurbanların üzerinde, Alman doktorları ve bilim adamları sınırsız deney imkânı bulmuşlardı. Örneğin insanlar, fazla yüksek veya fazla düşük basınçlı odalara kapatılıp, hava basıncının insan üzerinde etkileri, buzlu suya sokulup ne zaman öldükleri araştırılıyor,insanların vücuduna petrol şırınga edilip yaşayıp yaşamadıkları kontrol ediliyor, bakterilerle enfekte edilip etkileri izleniyordu ve yeni ameliyat yöntemleri deneniyordu. Bu deneylerde en meşhur isim Alman doktor Josef Mengele olmuştur.

Öldürülenlerin altın dişleri toplanıp devlet bankasına gönderiliyor, ve bazı iddialara göre hatta kesilen saçları döşek üretiminde, vücut yağları ise sabun üretiminde kullanılıyordu. Ölülerden sabun üretildiği konusu savaştan sonra ilk başta New York Times gazetesi olmak üzere tüm dünya medyası'nın ele aldığı bir konu olmuş, Ruslar tarafından Nürnberg mahkemesine araştırılması istenen sabunlar getirilmiş ve Romanya'nın bir köyünde hatta sabun dolu kutular ölen yahudileri temsilen defnedilmişdir. Ancak daha yeni zamanda yapılan araştırmalar sonucu, ölülerden sabun yapma meselesi'nin sırf Yahudiler hakkında yapılan fıkralarla ortaya çıkıp, Ruslar tarafından ciddiye alınarak böyle boyutlara ulaşmış bir hikâye olduğu öne sürülmüştür.[10]


Uyarı: Vahşet içerikli resimler

[değiştir] Katliamın bilançosu ve kanıtları

Nazi döneminden kalma, Holokost'un tasarımını kanıtlayan yazılı belgelerin sayısı çok azdır. Bununla ilgili olarak, Nazi yönetiminin gelecek kuşaklara kanıt bırakmamak için belgeleri bilinçli olarak yokettiği fikri hakimdir. Holokost'un tasarımı devlet sırrı olarak değerlendiriliyordu ve Holokost'u tasarlayan yönetimin doğrudan emrinde olan yüksek pozisyonlu görevliler bu konuyu asla dışarıya taşımamak emrini almışlardı. Yani Holokost'u tasarlayanlar, yaptıklarının insanlık dışı olduğunun bilincindeydiler.

Buna göre Yahudilerin ortadan kaldırılması'nın Hitler'in en yakın çevresinde bu dönemde çoktan sözü ediliyordu. Himmler'in 1943 yılının eylül ayında, toplu idamlara başlamış olan SS askerlerinin ve subayların karşısında yaptığı Pozen konuşması ndan sonra, Yahudi soykırımı Hitler'in emiri ile gerçekleşmişti.

Himmler'in özel doktoru Felix Karsten, Himmler'in kendisine „Savaşın sonuna kadar, bir tek Yahudi bile hayatta kalmıyacağını, Hitler bunu böyle istediğini“ söylediğini aktarmışdır.[11] Yani Hitler bu emiri ancak 1941'in eylül'ünde Sovyetlere karşı mağlup olabileceğini kabul etmekle, buna tepki olarak değil, gücünün zirvesinde olduğu bir dönemde vermiştir.

Rusya'dan vaz geçilene kadar büyük bir ihtimalle, Yahudilerin Rusya'nın yaşamak mümkün olmayan bölgelerine sürülmeleri ve orada ölmeleri tasarlanıyordu. Ama Rusya'nın kolayca ele gecirilmesi gerçekleşmeyince, 1941'in sonbaharında daha savaş bitmeden doğu Avrupa'nın işgal edilmiş bölgelerinde nihai çözümün başlatılması kararı alınmıştı.

20. Ocak 1942'de Adolf Eichmann tarafından yönetilen yüksek devlet memurlarının Yahudi sorununun nihai çözümü nün organize edilmesi'nin ayrıntılarını konuştukları Wannsee Konferansı gerçekleşti (Bu konferansın protokölü en değerli kanıtlardan birisidir). Bu protoköle göre öldürülmeleri tasarlanan Avrupa Yahudilerinin sayısı 11 milyondu.

[değiştir] Kurbanların sayısı

1944'de Babi Yar'da (Ukrayna) açılan bir toplu mezar (Babi Yar Katliamı).
Bialystok'da açılan bir toplu mezar.
Buchenwald kampında yakılan tutsaklardan toplanan altın dişlerin bir kısmı.
Lucy Dawidowicz'in çalışmasına göre 2. Dünya Savaşı sırasında Avrupa'da öldürülen Yahudi nüfusu.[12]

Holokost kurbanlarının sayısı uzun zaman boyunca sırf kabaca tahmin edilmiştir. Nürnberg mahkemesi duruşmalarında 1946 yılında, öldürülen Yahudilerin hakkında ilk kez 6 milyon sayısı ortaya konulmuşdur. 1945'e kadar emniyet bakanlığında çalışmış olan Wilhelm Höttl adlı memur, Adolf Eichmann'ın kendisine anlattıklarını mahkeme karşısında şöyle açıklamışdır:

Ölüm kamplarında toplam dört milyon, diğer biçimlerde 2 milyon Yahudi öldürülmüşdür. Diğer biçimlerde öldürülenlerin çoğu Rusya'ya doğru ilerleyen ordunun içindeki SS komandoların bulduğu Yahudileri kurşuna dizmesi ile ölmüştür.[13]

Holokost araştırmacılığı bundan sonraki tarihlerde daha düşük sayılı tahminler ortaya koymuştur. 1953 yılında ingiliz tarihçi Gerald Reitlinger ölen Yahudilerin sayısını 4,2 - 4,7 milyon civarında tahmin etmiştir.[14]. ABD'li tarihçi Raul Hilberg ise 1961 yılında 5,1 milyon sayısını öne sürmüştür.[15] Diğer bir ingiliz tarihçi Martin Gilbert 1982 yılında 5,7 milyon sayısını ortaya koymuştur.[16]

1990 yılında, o zamana kadar tanılmayan belgeler dolu olan sovyet arşivleri, tarihçilere açılmıştır. Bu arşiv'de kamplara taşınanlar listeleri, sürgün için kullanılan trenlerin kalkış planları ve Yahudi cemaatlarının Holokost'dan önce ve sonra ki sayılarını içeren belgeler bulunmuştur. Bu belgelerin yardımı ile öldürülenlerin sayıları tekrar hesaplanmış ve örneğin Auschwitz ölüm kampında 1,1 milyon (900.000'i Yahudi) ile sanıldığından daha az insan öldürüldüğü ortaya çıkmıştır.[17] Diğer ülkelerde öldürülenlerin sayılarıda daha ayrıntılı hesaplanabilmiştir.

Wolfgang Benz'in yazdığı „Dimension des Völkermords“ (1991, 2'nci basım 1996) adlı kitap'da, günümüzde en güvenilir bilgilere ve kaynaklara dayanarak yapılmış olan hesapların neticesi en güvenilir sayılar olarak kabul edilmektedir. Burkhard Asmuss'un 2002'de ortaya koyduğu daha kaba hesaplardan sonra, kabul edilen en modern sayılar en az 5,6 milyon ve en fazla 6,3 milyon sayıları arasında hareket etmektedir. Bu sayılar yaralarından ölenleri ve sürgün sırasında ölenleride dikkate almaktadır.

"Soykırımın boyutları" adlı kitabın verdiği sayılara göre, kurban sayılarının bölgesel dağılımı şöyledir (Nazi yönetimi altında olan dönemlerinde):

Arnavutluk 600
Bulgaristan 11.000
Danimarka 161
Almanya 165.000
Fransa ve Belçika 32.000
Yunanistan 60.000
İtalya 7.600
Yugoslavya 55.000 – 60.000
Lüksemburg 1.200
Hollanda 102.000
Norveç 735
Avusturya 65.000
Polonya 2.700.000
Romanya 211.000
Sovyetler Birliği 2.100.000 – 2.200.000
Çekoslovakya 143.000
Macaristan 502.000


[değiştir] Soykırım İnkarcılığı

Nazi aleyhtarı Alman kadınlar, yakıldıkları fırınlardan ikisinin içinde

Dünyanın birçok ülkesinde Yahudi Soykırımı'nı tartışmaya açmak suçtur. ABD'deki nefret yasaları gereği Yahudi soykırımını tartışmak toplumdaki nefreti artıracağından bu konuyu tartışmak yasaklanmıştır.

Avrupa'da ise bir İngiliz yazar, Yahudi soykırımının çok büyük çaplı olmadığını, ölen birçok Yahudinin tifo gibi hastalıklardan öldüğünü söyleyip, Almanya'nın hiçbir kampında gaz odasının bulunmadığını iddia ettiği için 3 yıl hapse mahkum edilmiştir.

İran cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinejad ise Yahudi Soykırımı'nın, Yahudileri Filistin'e yerleştirmek için uydurulmuş bir yalan olduğunu iddia etmiştir. Bu iddiaları geniş yankı bulmuş ve Müslüman ülkeler de dahil olmak üzere, bir çok kesimin ilgisini üzerine çekmiştir.[18]

[değiştir] İlgili filmler

[değiştir] Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'da Holokost ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

[değiştir] Kaynakça

Almanca Vikipedi'deki 4 Ağustos 2006 tarihli Holocaust maddesi

  1. ^ Berenbaum, Michael. The World Must Know, The United States Holocaust Memorial Museum, pp.125ff.
  2. ^ "Non-Jewish victims of Nazism," Encyclopaedia Britannica.
  3. ^
    • Weissman, Gary. Fantasies of Witnessing: Postwar Attempts to Experience the Holocaust (Şahitlerin Fantazileri: Savaş Sonrası Holokost'u Yeniden Yaşama Girişimleri), Cornell University Press, 2004, ISBN 0801442532, s. 94: "Kren çizmek istediği tabloyu oluştururken Kommissararbefehl'e başvurur. Yazar şuna cevap arar: 'Açlıktan ölmeye mahkum edilen, ancak -çarpıcı bir şekilde- raporlara geçmeyen, Sovyet savaş esirleri de Holokost'a dahil edilmeli midir?' Birçok akademisyen, Holokost tanımının sadece sistematik bir şekilde öldürülen Yahudileri kapsaması gerektiğini savunarak, "Hayır" diyeceklerdir."
    • "The Holocaust: Definition and Preliminary Discussion" (Holokost: Tanımlar ve Hazırlık Tartışmaları), Yad Vashem: "Holokost bu kaynakta, '1933-1945 yılları arasında Nazi yönetimi tarafından gerçekleştirilen tüm Yahudi aleyhtarı faaliyetler' olarak tanımlanmıştır. Bu faaliyetlere, 1930larda Alman Yahudilerinin hukuki ve ekonomik haklarından ve konumlarından mahrum edilmelerinden tutun da, çeşitli ülkelerde Yahudilerin toplanması ve açlığa mahkum edilmesi ile Avrupa'da 6 milyona yakın Yahudinin öldürülmesi dahil edilmiştir. Holokost, Naziler tarafından Avrupa'da çeşitli etnik ve siyasi gruplara uygulanan baskı ve cinayetlerin bir bölümüdür."
    • Niewyk, Donald L. The Columbia Guide to the Holocaust, (Kolombiya'nın Holokost Rehberi) Columbia University Press, 2000, s.45: "Holokost genellikle '5 milyondan fazla Yahudi'nin, II. Dünya Savaşında, Almanlar tarafından öldürülmesi' olarak tanımlanır. Bu tanım, herkes tarafından tatmin edici bulunmaz. Almanlar diğer gruplara ait milyonlarca insanı da öldürdüler: Çingeneler, zihinsel ve bedensel engelliler, Sovyet savaş esirleri, Polonyalı ve Sovyet siviller, siyasi tutuklular, kilisenin öğretilerine karşı çıkanlar ve eşcinseller."
    • "Holocaust," Encyclopaedia Britannica, 2007: " II. Dünya savaşı esnasında 6 milyon Yahudi erkek, kadın ve çocuğun Nazi Almanyası ve yandaşları tarafından devlet eliyle öldürülmesi. Almanlar bunu "Yahudi sorununa nihai çözüm" olarak tanımladılar. "
    • "Holocaust", Encarta: "Holokost, Avrupa'daki Yahudilerin II. Dünya Savaşı esnasında (1939-1945) Nazi Almanyası ve yandaşları tarafından neredeyse tamamen yok edilmesidir. Almanya'daki Nazi Partisi'nin liderleri 5.6 - 5.9 milyon Yahudi'nin yok edilmesini emretmişlerdi. Yahudiler Holokost'u tanımlarken daha çok Shoah (İbranice: felaket ya da tamamen yok etme) sözcüğünü kullanırlar. "
    • Paulson, Steve. "A View of the Holocaust" (Holokost'a bir bakış), BBC: "Holokost Naziler tarafından Yahudilere karşı 1933 ve 1945 yılları arasında gerçekleştirilen saldırılardır. Bu saldırılar, Nazilerin 'Avrupa'da Yahudi sorununa nihai çözüm' olarak tanımladığı ve 6 milyon Yahudi'nin öldürüldüğü olaylarda doruk noktasına ulaşmıştı. Nazilerin kurbanları sadece Yahudiler değildi. Bu katil ve ırkçı rejim tarafından, yaklaşık 15 milyon sivilin öldürüldüğü tahmin edilmektedir. Bu rakama milyonlarca Slav ve Asyalı, 200.000 Çingene ve diğer gruplar da dahildir. Aralarında Afrika kökenli Almanların da olduğu binlerce kişi zorla kısırlaştırıldı.
    • "The Holocaust", Auschwitz.dk: "The Holocaust was the systematic annihilation of six million Jews by the Nazis during World War 2. In 1933 nine million Jews lived in the 21 countries of Europe that would be military occupied by Germany during the war. By 1945 two out of every three European Jews had been killed. 1.5 million children were murdered. This figure includes more than 1.2 million Jewish children, tens of thousands of Gypsy children and thousands of handicapped children."
    • "Holocaust—Definition", Encyclopedia of the Holocaust, Center for Holocaust and Genocide Studies: "HOLOCAUST (Heb., sho'ah). In the 1950s the term came to be applied primarily to the destruction of the Jews of Europe under the Nazi regime, and it is also employed in describing the annihilation of other groups of people in World War II. The mass extermination of Jews has become the archetype of GENOCIDE, and the terms sho'ah and "holocaust" have become linked to the attempt by the Nazi German state to destroy European Jewry during World War II … One of the first to use the term in the historical perspective was the Jerusalem historian BenZion Dinur (Dinaburg), who, in the spring of 1942, stated that the Holocaust was a "catastrophe" that symbolized the unique situation of the Jewish people among the nations of the world."
    • Also see the Center for Holocaust and Genocide Studies list of definitions: "Holocaust: A term for the state-sponsored, systematic persecution and annihilation of European Jewry by Nazi Germany and its collaborators between 1933 and 1945."
    • "The Holocaust", Compact Oxford English Dictionary: "(the Holocaust) the mass murder of Jews under the German Nazi regime in World War II."
    • The 33rd Annual Scholars' Conference on the Holocaust and the Churches defines the Holocaust as "the Nazi attempt to annihilate European Jewry," cited in Hancock, Ian. "Romanies and the Holocaust: A Reevaluation and an Overview", Stone, Dan. (ed.) The Historiography of the Holocaust. Palgrave-Macmillan, New York 2004, pp. 383–396.
    • Bauer, Yehuda. Rethinking the Holocaust. New Haven: Yale University Press. 2001, p.10.
    • Dawidowicz, Lucy. The War Against the Jews: 1933–1945. Bantam, 1986, p.xxxvii: "'The Holocaust' is the term that Jews themselves have chosen to describe their fate during World War II."
  4. ^ 26 milyon kişilik bir diğer sayıdan da bu kitapta bahsedilmiştir: Service d'Information des Crimes de Guerre: Crimes contre la Personne Humain, Camps de Concentration. Paris, 1946, p. 197.
  5. ^ Dieter Pohl: Verfolgung und Massenmord in der NS-Zeit 1933–1945 (Nazi döneminin katliamları), Darmstadt 2003, S. 64 und 111
  6. ^ Paulson, Steve. "A View of the Holocaust" (Holokost'a bir bakış), BBC
  7. ^ a b Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, Holocaust maddesi
  8. ^ "Boycotts", Center for Holocaust and Genocide Studies, University of Minnesota, retrieved September 6, 2006.
  9. ^ Almanca Wikipedia "Nürnberger Gesetze" maddesi
  10. ^ Simon Wiesenthal'ın Yahudi sabunu hikâyesi hakkında araştırmaları
  11. ^ Dossier Kersten im Centre de Documentation Juive bzw. Felix Kersten, The Kersten Memoirs, 1940–1945, Time Life Education (1992), ISBN 0-809-48737-3
  12. ^ Dawidowicz, Lucy. The War Against the Jews, Bantam, 1986.
  13. ^ Dokument 2738-PS, US-296 des Internationalen Militärgerichtshofs; zit. nach: Der Prozess gegen die Hauptkriegsverbrecher vor dem Internationalen Militärgerichtshof. Nürnberg 14. November 1945 – 1. Oktober 1946, Nürnberg 1947, Bd. 3, S. 635
  14. ^ Gerald Reitlinger, The Final Solution, 1953
  15. ^ Raul Hilberg, The Destruction of the European Jews, 1961
  16. ^ Martin Gilbert, Endlösung. Die Vertreibung und Vernichtung der Juden. Ein Atlas, 1982
  17. ^ Francisek Piper: Die Zahl der Opfer von Auschwitz 1993
  18. ^ İran'da Seyyed Mojataba Asisi tarafından yazılan Soykırım İnkarcılığı hakkında bir kitabın almanca tercümesi
II. Dünya Savaşı
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Holokost" adresinden alındı.