Hiroşima'ya atom bombası saldırısı

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Hiroşima'ya atom bombası saldırısı
Pasifik Savaşı
Atom bombasının patlamasından meydana gelen mantar şeklindeki bulut
Tarih 6 Ağustos 1945 Bölge Hiroşima Sonuç
Taraflar
ABD	Japon İmp.

Hiroşima'ya atom bombası saldırısı; II. Dünya Savaşı'nın son aşamasında 6 Ağustos 1945 saat 08:15'te Amerika Birleşik Devletleri'nin Uranyum-235 tipi atom bombası "Little Boy" (Küçük Oğlan) ile gerçekleştirdiği toplu katliâm.

Amerika Birleşik Devletleri önceden Japonların hayat ve hareket tarzlarını araştırarak onların en çok dışarıda oldukları saatini saptamış^{[kaynak belirtilmeli]} ve saldırı saatini sabah 08:15 olarak kararlaştırmıştı.

Japonya 10 Temmuz 1945'te Yüksek Savaş Yönetimi Kongresinde Sovyetler Birliği aracılığıyla mütareke yolunu aramak üzere Fumimaro Konoe'yi özel elçi olarak yollamayı kararlaştırarak Sovyetlere teklif ettiyse, 17 Temmuz 1945'te Almanya'nın Potsdam kentinde Müttefikler liderleri Harry S. Truman, Winston Churchill ve Josef Stalin'in katılımıyla Potsdam Konferansı açıldı ve ertesi gün Sovyetler Birliği Japon özel elçinin yollanmasını reddetti.

26 Temmuz 1945'de Müttefikler "Potsdam Demeci" ile Japonya'yı teslim olmaya çağırdı. Ancak ilanın taslağında varolan İmparatorluk sistemin korunmasına dair madde kaldırıldığı için Japon Başbakanı Kantarō Suzuki Potsdam Demecini kabul edemedi. Böylece Japonya'nın teslim isteği geri çevirmiş oldu. Bunun amacı iki çeşit atom bombasının etkisini canlı insanlarla denemek içindi. Amerika Birleşik Devletleri Hiroşima'daki katliâmından sadece 3 gün sonra 9 Ağustos 1945 saat 11:02'de Nagasaki'de Plütonyum-239 tipi atom bombası "Fat Man" (Şişko Adam) ile ikinci katliâmı gerçekleştirdi.

Konu başlıkları 1 Hedefleri 1.1 Hedef Adayların Kriterleri 2 Hazırlıklar 2.1 509. Mürettep Grubu 2.2 Balkabağı bombası (Pumpkin bombs) Tatbikatı 2.3 Atom bombasının Nakliyesi 3 Harekât 3.1 Harekât Emri 3.2 Hazırlıkları 3.3 Kalkışları 3.4 Şikoku üzerinde 3.5 Hiroşima üzerinde 3.6 Dönüşü 4 Etkileri 4.1 Rüzgar 4.2 Isı 4.3 Radyasyon 5 Patlamadan hemen sonraki durum 5.1 Patlama merkezi 5.2 Tamamen yanan bölge 6 Patlamadan hemen sonra yapılan incelemeler ve haberler 7 Hibakusha 7.1 Koreli Kazazedeler 7.2 Çift Kazazede 8 Hiroşima'da ölen Amerikalı esirler 8.1 Kaynakça 8.2 Liste 9 Kaynaklar 10 Filmler 11 Kitap(lar) 12 Çizgi Filmler (Animeler) 13 Belgeseller 14 TV Programları 15 Türkiye'de ilgili şiirler ve şarkılar 16 Notlar 17 Ayrıca bakınız 18 Dış bağlantılar

[değiştir] Hedefleri

12 Nisan 1945'te Franklin Delano Roosevelt öldü ve yerine Devlet Başkanlığı'na getirilen Truman, atom bombası saldırılarının zaman ve mekânı seçme işlemleri başlattı. 27 Nisan 1945'te düzenlenen Hedef Tetkik Komitesi'nin ilk toplantısında 17 bölge incelemeye alınmak üzere seçildi.

[değiştir] Hedef Adayların Kriterleri

• Kent merkezi'nin çapının 4,8 kilometreden fazla olup merkezin etrafında da yerleşim bölgelerinin varolması.
• Tokyo (東京 Tōkyō) ile Nagasaki (長崎) arasında (Tokyo'nun batısı ve Nagasaki'nin doğusu) bulunan şehirlerden olması.
  

Aynı gün aday seçilen 17 kent: (Daha önceki saldırılarıyla imha edilen kentler hariç etme şartı konulmuştu.)

• Kantō bölgesi: Tokyo Körfezi, Kawasaki (川崎) kenti ve Yokohama (横浜) kenti
• Tōkai bölgesi: Nagoya (名古屋) kenti
• Kansai bölgesi: Osak (大阪 Ōsaka) kenti, Kobe (神戸 Kōbe) kenti ve Kyoto (京都 Kyōto) kenti
• Chūgoku bölgesi: Hiroşima kenti, Kure (呉) kenti, Shimonoseki (下関) kenti ve Yamaguchi (山口) kenti
• Kyūşū Bölgesi: Yahata (八幡) kenti, Kokura (小倉) kenti, Kumamoto (熊本) kenti, Fukuoka (福岡) kenti, Nagasaki kenti ve Sasebo (佐世保) kenti
  

'Patlama rüzgârının etkisi ölçlenebilecek coğrafiye sahip olması şartı ilave edildikten sonra 11 Mayıs 1945'te düzenlenen Hedef Tetkik Komitesi'nin ikinci toplantısında hedefin Kyoto, Hiroşima, Yokohama ve Kokura kentleri oldu. Daha sonra Kyoto'nun yerine Niigata seçildi.

28 Mayıs 1945'te atılacak olan Atom bombası'nın etkisini ölçebilmesi maksadıyla seçilen dört kente herhangi hava saldırı yasaklandı. Bunun yan etkisi olarak 'Oraya hava saldırı yok.' söylentileri yaratıldı ve milletin oralara yapılan yoğun göcün sebebi oldu.^{[kaynak belirtilmeli]}1 Haziran 1945 tarihli toplantısında Hedefin imajı olarak 'Etrefında işçi evlerinin bulunduğu Askerî Sanai Bölgesi'nden bahsedildi ve atom bombasını atmadan önce herhangi ikazın edilmeyeceği kararlaştırıldı

14 Haziran 1945'te Kyoto ve Yokohama hedef adaylarından düşürülerek yerine Nagasaki seçildi.

25 Temmuz 1945'te Truman son emrini verdi. Ona göre 'Özel Bomba' 3 Ağustos 1945 tarihten sonra gözle görerek atması mümkün olduğu günü seçerek Hiroşima, Kokura, Nagasaki ve Niigata'dan birine karşı atılacaktı. 2 Ağustos 1945 tarihli '13. Stratejik Emri' ile Niigata hedeften çıkarıldı ve birinci Hedefi: 'Hiroşima ve onun sanai bölgesi', ikinci hedefi: 'Kokura Silâhanesi ve onun şehir merkezi', Yedekte üçüncü Hedefi 'Nagasaki'nin şehir merkezi' olarak kararlaştırıldı.^[1]

[değiştir] Hazırlıklar

[değiştir] 509. Mürettep Grubu

Aralık 1944'te Franklin Delano Roosevelt'in emriyle Kara, Deniz ve Hava kuvvetlerinden toplanan 1767 personeli ve Albay Paul W. Tibetts'in komutanlığında 509. Mürettep Grubu kuruldu. Önce Utah eyaletinde çöl içindeki üste tatbikata başlarayak Mayıs 1945'te Tinian Adası'na taşındı. 'Gümüş Tabak'(Silverplate) kod adılı ve Atom bombası saldırıları için özel donanımlı B-29 tipi Bombardıman Uçakları 393. Bombardıman Filosu'ndan Tinian Adası'na nakledildi. 15 Silverplate şunlardır:
Bu tablo Wikipedia (İngilizce)' '509th Composite Groupe' meddesinden tercüme edilmiştir.

Hava Kuvvetleri seri no.	Victor no.	Ad	Ekip	Komutan	Hizmete giriş	Tinian'a varış	Kuyruk Kodu
B-29-36-MO 44-27296	84	Some Punkins	B-7	Yzb. James N. Price	19 Mart, 1945	14 Haziran, 1945	Büyük A
B-29-36-MO 44-27297	77	Bockscar	C-13	Yzb. Frederick C. Bock	19 Mart, 1945	17 Haziran, 1945	Üçgen N
B-29-36-MO 44-27298	83	Full House	A-1	Bnb. Ralph R. Taylor	20 Mart, 1945	17 Haziran, 1945	Kare P
B-29-36-MO 44-27299	86	Next Objective	A-3	Yzb. Ralph N. Devore	20 Mart, 1945	17 Haziran, 1945	Üçgen N
B-29-36-MO 44-27300	73	Strange Cargo	A-4	Yzb. Joseph E. Westover	2 Nisan, 1945	11 Haziran, 1945	Büyük A
B-29-36-MO 44-27301	85	Straight Flush	C-11	Bnb. Claude R. Eatherly	2 Nisan, 1945	14 Haziran, 1945	Üçgen N
B-29-36-MO 44-27302	72	Top Secret	B-8	Yzb. Charles F. McKnight	2 Nisan, 1945	11 Haziran, 1945	Büyük A
B-29-36-MO 44-27303	71	Jabit III	B-6	Bnb. John A. Wilson	3 Nisan, 1945	11 Haziran, 1945	Büyük A
B-29-36-MO 44-27304	88	Up An' Atom	B-10	Yzb. George W. Marquardt	3 Nisan, 1945	17 Haziran, 1945	Üçgen N
B-29-40-MO 44-27353	89	The Great Artiste	C-15	Yzb. Charles D. Albury	10 Nisan, 1945	28 Haziran, 1945	Çember R
B-29-40-MO 44-27354	90	Big Stink	A-5	Yrb. Thomas J. Classen	20 Nisan, 1945	25 Haziran, 1945	Çember R
B-29-45-MO 44-86291	91	Necessary Evil	C-14	Yzb. Norman W. Ray	Mayıs 18, 1945	2 Temmuz, 1945	Çember R
B-29-45-MO 44-86292	82	Enola Gay	B-9	Yzb. Robert A. Lewis	Mayıs 18, 1945	6 Temmuz, 1945	Çember R
B-29-50-MO 44-86346	94	Luke the Spook	C-12	Yzb. Herman S. Zahn	15 Haziran, 1945	2 Ağustos, 1945	Çember P
B-29-50-MO 44-86347	95	Laggin' Dragon	A-2	Yzb. Edward M. Costello	15 Haziran, 1945	2 Ağustos, 1945	Çember P

[değiştir] Balkabağı bombası (Pumpkin bombs) Tatbikatı

20 Temmuz 1945'ten sorna 509. Mürettep Grubu, şeklen 'Fat Man'ın tıpkısına 2.858 kiloluk TNT'yi doldurulan Balkabağı bombası (ağırlık: 4.774 kilo) ile bombardıman tatbikatı gerçekleştirdi. Tinian Adasından 24, 26, 29 Temmuz ve 8, 14 Ağustos tarihlerinde toplam 49 kez olmak üzere 30 şehire attılar.

[değiştir] Atom bombasının Nakliyesi

Atom bombasının parçalarının nakliye görevi Portland sınıf Ağır Kruvazör "USS Indianapolis (CA-35)" üstlendi. 16 Temmuz 1945'te San Francisco limanından hareket ederek 26 Temmuz 1945'te Tinian Adasına ulaştı. Kara Kuvvetleri Hava Birliğine bağlı C-54 Nakliye Uçağı Uranyum-235'nın nişangâh parçasını nakletti ve Atom bombası Tinian Adasında gizlice monte edildi.

Görevini tamamlayan "Indianapolis" 28 Temmuz 1945’te Guam Adası'na uğrayıp Leyte Adasına doğru yola çıktı. Ve 30 Temmuz 1945’te Filipinler Denizinde Deniz Yrb. Mochitsura Hashimoto komutasındaki Japon Denizaltı I-58 tarafından batıldı. Geminin ekbi 1.199 kişi arasında yaklaşık 300 kişi denizaltının hücumuyle öldü ve geri kalan yaklaşık 900 ise 5 gün denizde kaldı. Açılık ve köpekbalıklarının hücumleriyle sadece 316 kişi hayatta kalabildi. Jaws filminde Robert Shaw, "Indianapolis" ekibi olup hayata kalan Quint rolünü oynuyor.

[değiştir] Harekât

[değiştir] Harekât Emri

2 Ağustos'ta Guam Adasında bulunan 20.Hava Birlikleri karargâhı Tinian Adasında konuşlandırılan 509. Mürettep Grubuna 'çok gizli' emir verdi.

Harekât Emri (Field Order No.13) Tarih: 2 Ağustos 1945

Saldırı Günü: 6 Ağustos
Saldırının Hedefi: Hiroşima şehir merkezi ve sanaî bölgesi
Yedekte ikinci hedefi: Kokura Silahanesi ve şehir merkezi
Yedekte üçüncü hedefi: Nagasaki şehir merkezi
Özel direktif: Bomba gözle görerek atılacaktır

[değiştir] Hazırlıkları

4 Ağustos'ta B-29 tipi bombardıman uçaklarından "Enola Gay" son tatbikatını bitirip Maliana Adalarına Tinian Adası Kuzey Havaalanına döndü.
5 Ağustos'ta 509.Mürettep Grubuna bağlı B-29 uçağı Hiroşima üzerinde keşif uçuşu yaparak 'Yarın Hiroşima'nın havası güzel olacak' diye Tinian Adasına bildirdi. "Enola Gay" komutanı Albay Paul Tibetts (23 Şubat 1915 - 2 Kasım 2007) 'Bu geceki harekâtımız tarihîdir' diyerek takmına hareket emrini bildirdi.

[değiştir] Kalkışları

6 Ağustos gece yarısı 0:37 hava ölçme cihazlarla donatılmış 3 B-29 tipi bombardıman uçağı havaya kalktı. "Straight Flush" (komutanı: Binbaşı Claude Robert Eatherly) Hiroşima'ya, "Jabit III" (komutanı: Binbaşı John A. Wilson) Kokura'ya ve "Full House" (komutanı: Ralph R. Taylor) Nagasaki'ye uçtu.
0:51 yedek olan "Top Secret" (komutanı: Yüzbaşı Charles F. McKnight) Iwo Jima adasına uçtu.
1:27 Atom bombasını taşıyan "Enola Gay"ın piste girişine izin verildi.
1:45 pist A'dan havalandı.
1:47 Atom bombasının gücünü ölçmekle görevlendirilen "Great Artist" (komutanı: Yüzbaşı Charles D. Albury) kalktı.
1:49 Fotoğraf çekmekle görevlendirilen "Nesesarry Evil" (komutanı: Yüzbaşı Norman W. Ray) kalktı.
Tinian adasından Hiroşima'ya kadar 7 saatle varılır.

[değiştir] Şikoku üzerinde

Sabah 6:30 Little Boy'un detonatorundan yeşil bujiyi kaldırarak yerine kırmızı bujiyi koydu. Tibbets 'Arkadaşlar bizim taşıdığımız silah dünyanın ilk atom bombasıdır' diyeyek ekibine ilk defa açıkladı. Ardından "Enola Gay"in radarı'nda parlak nokta göründü. "Enola Gay" kaçış ve irtifa dalış hareketine geçerek 2000 metreden 8700 metreye yükseldi.
Şikoku üzerini geçerken Japon Ordusu'nun radar tarafından yakalandı ve 1.geçişinde Japon avcı uçağı ateş ettiyse zarar veremedi. Japon uçağı yarım tur hareketiyle 2.geçişinde ateş etmeyi denediyse de ateş pozisyonu işgal edemedi.

[değiştir] Hiroşima üzerinde

Saat 7'de "Enola Gay"den önce kalkmış olan "Straight Flush" Hiroşima üzerine ulaştı. Komutanı Binbaşı Claude Robert Eatherly, "Enola Gay"e 'Hava açık tarihî bombardman harekâtımıza engel yok. Görüş uzaklığı 10 mil, irtifa 15.000 feette bulut kalınlığı 12'de 1' diye bildirdi. Hedefi Hiroşima olarak kararlaştırıldı.
07:09 Japon Ordusu "Straight Flush"u buldu ve hava akın ikaz duyuruldu.
07:31 "Straight Flush"un Hiroşima'yı terketmesiyle hava akın ikaz iptal edildi.
08:09 "Enola Gay" Hiroşima şehir merkezini gözle gördü.
08:10 Japon Ordusu Hiroşima İline girdiği 3 B-29 uçağını yakalanıyordu ve bir kaç dakika sonra Hiroşima'da Chūgoku mıntıkası komutanlığı hava akın ikaz duyurmaya hazırladı.
"Enola Gay" artık Hiroşima'nın üzeriyde irtifa 31600 feet (9632 metre)'teydi. Önce hava basıncını ölçmek amacıyla birer radiosonde'yi taşıyan 3 paraşütü attı.
08:12 "Enola Gay"in navigatörü İşaret Noktası'(Initial Point)na girdiğini Tibetts'e bildirdi ve uçak otopilot uçuşuna geçti. Bombacı Norden Bombardıman Nişahgâhı (Norden bombsight)'na irtifa, yer hızı, sıcaklık, nemlilik ve sair data verildi. Hedef Noktası (Aiming Point)'nı Aioi köprüsüne kilitledi.
08:13 Hiroşima'da tekrar hava akını ikaz duyuruldu: "Chūugoku mıntıkası komutanlığı bildirisi: Düşmanın 3 büyük uçağı Saijō üzerinden batıya ilerlemektedir. Ciddî tedbirleri lazımdır."
08:15 "Enola Gay" Little Boy'i attı.
Atom bombası 43 saniye düşmeye devam etti ve saat 08.16'da yaklaşık 600 metre yüksekliğinde patladı.

[değiştir] Dönüşü

"Enola Gay" Atom bombasını attıktan hemen 155 derece keskin dönüşle uzaklaştı. Ancak bombasının yarattığı rüzgarı "Enola Gay"i de şiddetle salladı. Albay Paul Tibbets Japon uçaksavarının atışı zannederek ‘Uçaksavar!' diye bağırdı. Saat 14:58'de "Enola Gay" Tinian Adasının kuzey meydanına döndü. Stratejik Hava Kuvvetleri Genelkomutanı Geçici Orgeneral Carl Spaatz, Paul Tibbets'e Uçuş Temayüz Madalyası ve diğerlere Uçuş Madalyasını taktı.

[değiştir] Etkileri

Bu sayfa, başka dilde bir Vikipedi'den çevrilmektedir. Siz de yardım etmek istiyorsanız ya da çeviri yarıda kalmışsa, çalışmaya katılan kişilerle iletişime geçip, sayfanın durumunu onlara sorabilirsiniz. Sayfanın geçmişine baktığınızda, sayfa üzerinde çalışma yapanları görebilirsiniz.

[değiştir] Rüzgar

[değiştir] Isı

[değiştir] Radyasyon

[değiştir] Patlamadan hemen sonraki durum

[değiştir] Patlama merkezi

[değiştir] Tamamen yanan bölge

[değiştir] Patlamadan hemen sonra yapılan incelemeler ve haberler

[değiştir] Hibakusha

Patlamalardan kurtulanlara hibakusha(被爆者) ismi verilir. Türkçe karşılığı "patlamadan etkilenmiş insanlar"dır. Bombalamanın Japonya'da sebep olduğu acı, ülkeyi nükleer silahsız bir dünya amacıyla hareket etmeye sürüklemiştir. Bu amaç ülkenin en iyi nükleer silahsızlanma politikasına sahip olmasını sağlamıştır. Japon hükümeti 31 Mart 2008 itibariyle çoğu Japonya'da yaşayan 243,692 tane hibakusha'yı resmen tanımıştır. Bunların %1'inin radyasyondan kaynaklanan hastalıkları olduğu kabul edilmiştir. Hiroşima ve Nagazaki'deki anıtlarda daha sonra ölen hibakusha'ların isimleri yazılıdır. Her yıl dönümünde bu isimler güncellenir ve Ağustos 2008 itibariyle sayıları 400,000'e -258,310'u Hiroşima'da 145,984'ü Nagazaki'de- yükselmiştir.

[değiştir] Koreli Kazazedeler

Savaş sırasında Japonya, Kore'den pek çok acemi askeri zorunlu işçi olarak Hiroşima ve Nagazaki'ye çalışmaya getirmiştir. Yeni çalışmalarda ulaşılan rakamlara göre Hiroşima'da 20,000, Nagazaki'de 2000 Koreli ölmüştür. Hiroşima'da ölenlerin 7'de birinin Kore asıllı olduğu öngörülmektedir. Uzun yıllar boyu Koreliler atom bombası kazazedeleri olarak tanınma uğraşı vermişler ve fakat sağlıktan faydalanma istekleri hep reddedilmiştir. Ancak son yıllarda bu çabalar mahkemelere dava olarak tanışmıştır.

[değiştir] Çift Kazazede

24 Mart 2009'da Japon hükümeti Tsutomu Yamaguchi'yi çift hibakusha olarak tanımıştır. Yamaguchi'nin bir iş gezisi sırasında gerçekleşen Hiroşima'daki patlamanın merkezüssünden 3 kilometre uzakta olduğu teyit edilmiştir. Sol tarafında ciddi yanıklar oluşan adam, geceyi Hiroşima'da geçirmiştir. İkinci bomba patlamadan 1 gün önce, yani 8 Ağustos'ta Nagazaki'deki evine dönmüştür. Burada akrabalarını ararken gerçekleşen ikinci patlamada çok ciddi radyasyona maruz kalmıştır. Böyle bir durumun ilk temsilcisidir.

[değiştir] Hiroşima'da ölen Amerikalı esirler

• 28 Temmuz 1945'te Amerika Birleşik Devletleri 7. Hava Ordusu 866. Filo 494. Bombardıman timine bağlı Teğmen Thomas C. Cartwright komutasındaki B-24 tipi Bombardıman Uçağı 'Lonesome Lady (Yalnız Hanımefendi)' Kure askerî üssünü saldırırken Japon savaş gemisi 'Haruna'nın uçaksavarı tarafından vurularak düşürüldü. 'Lonesome Lady'in 9 ekibinden navigatör paraşütünün açılmamasıyla öldü ve diğer biri de yakalanarak Tokyo'ya götürüldü. Geri kalan 7 ekip (Teğmen Thomas C. Cartwright, Teğmen Durden W. Looper, Teğmen James M. Ryan, Çavuş Buford J. Ellison, Çavuş Hugh H. Atkinson, İkinci Sınıf Çavuş Ralph J. Neal, Çavuş John A. Jr. Long) Hiroşima'nın merkezinde bulunan Chūgoku Askerî Nizamiye Komutanlığında konuldu. 30 Temmuz 1945'te komutanı Cartwright sorgulanmak üzere Tokyo'ya nakledildi.
• Aynı tarihte aynı time bağlı B-24 'Taloa' da düşürüldü. Ekibinden İkinci Sınıf Çavuş Julius Molnar ve İkinci Sınıf Çavuş Charles O. Baumgartner tutuklandı.
• Aynı tarihte USS Randolph (CV-15) Uçak Gemisine ait F6F Hellcat Avcı Uçağı düşüldü. Pilotu Yedek Teğmen John Joseph Hantshel tutuklandı.
• Aynı tarihte USS Ticonderoga (CV-14) Uçak Gemisine ait SB2C Helldiver tipi Uçak Gemi Üslü Bombardıman Uçağı], Japon Kruvazörü 'Tone'ye saldırırken düşürüldü. Ekibinden Yedek Teğmen Raymond Porter ve Üçüncü Sınıf Tel Uzman Çavuşu Normand Roland Brissette tutuklandı.
• 16 Ağustos 1945'te Hiroşima'nın merkezinde tutuklu kalan 12 kişiden Niel ve Brissette olmak üzere 2 kişi ağır yaralandı ve 10 kişi öldü. Ağır yaralanan 2 kişi sokakta bulundu ve Ujina semtine nakledilerek tedavi gördükten sonra 19 Ağustos 1945'te öldü.
• Uluslararası Kızılhaç Komitesi 9 Ekim 1945 tarihli raporunda Hiroşima'da nakliye edilmekte olan 23 Amerikalı esirin de öldüğünü açıkladı. Ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin kendi vatandaşlarını öldürdüğünü ailelerinden de gizlemeye çalıştığı için tam rakam bilinmemekteydi.

[değiştir] Kaynakça

• T. C. Cartwright, A Date with the Lonesome Lady: Recollections about experiences during July and August, 1945, s.n., 1998.
• Paperback Ver. A Date With the Lonesome Lady: A Hiroshima POW Returns, Eakin Press, April 2002.
• T. C. Artwright, A Date with the Lonesome Lady, Erişim tarihi: 31 Temmuz 2008
• Robert Manoff, 'American Victims of Hiroshima', New York Times Magazine, 12/2/1984, p. 67+ The New York Times Magazine (paralı)

[değiştir] Liste

[değiştir] Kaynaklar

[değiştir] Filmler

• Kaneto Shindo, 'Genbaku no Ko (Atom bombası çocuğu)' (1952)
• Alain Resnais, 'Hiroshima Mon Amour (Hiroşima Benim Aşkım)' (1959)
• Kaneto Shindo, 'Sakura-Tai Chiru (Sakura-takım şehit düşer)' (1988)
• Shohei Imamura, 'Kuroi Ame (Siyah Yağmur)' (1989) : Masuji Ibuse'nin romanından
• Kazuo Kuroki, 'Chichi to Kuraseba (Babamla yaşarsa)' (2004) Hisashi Inoue'nin romanından Resmî site
• Kiyoshi Sasabe, 'Yuunagi no Machi Sakura no Kuni (Akşam sakinliği Kasabası ile Kiraz Ülkesi) (2007): Shiyo Kono'nun çizgi romanından Resmî site Fragman

[değiştir] Kitap(lar)

• John Hersey, Hiroshima, 1946
• Okutay Akbal, Hiroşimalar Olmasın, Cumhuriyet Kitapları, Şubat 2008, ISBN 978-9944-150-43-9

[değiştir] Çizgi Filmler (Animeler)

• 'Pica-don' (1978)
• 'Hadashi no Gen 1' (1983)
• 'Hadashi no Gen 2' (1987)
• 'Hiroshima ni İchiban Densha ga Hashitta' (NHK, 1993)
• 'Natsu Fuku no Shōjo-tachi' (NHK, 1988)

[değiştir] Belgeseller

• 'Hiroshima' (BBC, 2005) Fragman Nagasaki Fragman
• Steven Okazaki, 'Mushroom Club' (2005) Fragman
• Steven Okazaki, 'White Light Black Rain the Destruction of Hiroshima and Nagasaki' (HBO, 2007) Fragman

[değiştir] TV Programları

• 'Ashiato (Ayak İzi)' (NHK, 1961)
• 'Ishibumi (Anıt)' (Hiroshima TV, 1969)
• 'Natsuno Hikari ni... (Yaz Işığına...)' (NHK, 1980)
• 'Kuroi Ame -Mei no Kekkon- (Siyah Yağmur -Kız Yeğenimin Nikahı-)' (NTV, 1983)
• 'Futatabi no Machi (Tekrar Şehri)' (NHK, 1986)
• 'Kaybolan zamanı arayarak -Hiroshima'nın rüyası-' (NHK, 1989)
• 'Saredo Waga Ai (Ona Rağmen Benim Aşkım)' (NHK, 1995)
• 'Hiroshima Showa Nijuu nen Hachi gatsu Muika (Hiroşima Şowa 20 Yılın 6 Ağustos'u)' (TBS, 2005) Resmî site Fragman
• 'Hadashi no Gen (Yalınayaklı Gen)' (Fuji, 2007): Keiji Nakazawa'nın çizgi romanından Resmî site Fragman

[değiştir] Türkiye'de ilgili şiirler ve şarkılar

Nâzım Hikmet Ran (Назым Хикмет Ран)

• 'Kız Çocuğu'
  • Zülfü Livaneli'nin bestesi Dinle
    • Funda Arar'ın yorumu Dinle
    • Mükerrem'in yorumu Dinle
  • Fazıl Say, Oratorio 'Nazım'dan Dinle
  • Ryuichi Sakamoto'nun piano eşliğiyle Chitose Hajime'nin yorumu: 'Shinda Onna-no-ko (Ölen Kız)' Kız Çocuğu'nun Japonca çevrisinden Dinle
• 'Bir Kız Vardı Japonya'da' Dinle

[değiştir] Notlar

[değiştir] Ayrıca bakınız

• Atom bombası
• Enola Gay
• Hiroşima
• Tokyo Bombardımanı
• Nagasaki'ye atom bombası saldırısı

[değiştir] Dış bağlantılar

• Hiroshima Barış ve Anma Müzesi
• Sanal Müze
• Fotoğraf Müzesi
• Atom bombası WWW Müzesi
• Hiroshima - Nagasaki, diaporama (Fransızca)
• Truman Kütüphanesi
  • Truman Kütüphanesinden Belgeler
• 10-11 Mayıs 1945 tarihli Hedef Seçme Komitesi Toplantısı
• Atom Bombası Kararları
• Hiroshima Monogatari (Hiroşima Hikâyesi) youtube
• Milliyet - Daha önce görmediğiniz fotoğraflarla Hiroşima cehennemi

g • t • d Pasifik Savaşı (Büyük Doğu Asya Savaşı)
Savaş öncesi	Üçlü Pakt - Sovyet-Japonya Tarafsızlık Paktı - Çinhindi müdahalesi - Teikoku Kokusaku Suikō Yōryō - Hull Notası
Güney Seferi	Pearl Harbor Saldırısı - Malaya Seferi - Singapore Muharebesi - Filipinler - Hong Kong Muharebesi - Guam Muharebesi - Wake Adası Muharebesi - Doğu Hint Seferi - Burma Seferi - Hint Okyanusu Baskını
Solomon Adaları Seferi	FS Harekâtı - Watchtower Harekâtı - Tulagi ve Gavutu–Tanambogo Muharebesi - Guadalcanal Savaşı - Savo Adası Deniz Muharebesi - Solomon Adaları Deniz Muharebesi - Esperance Burunu Deniz Muharebesi - Henderson Havaalanı Muharebesi - Santa Cruz Adaları Deniz Muharebesi - Guadalcanal Deniz Muharebesi - Tassafaronga Deniz Muharebesi - Rennell Adası Deniz Muharebesi - Ke Gō Harekâtı - Bismarck Denizi Muharebesi - Blackett Boğazı Deniz Muharebesi - New Georgia Seferi - I Gō Harekâtı - Kula Körfezi Deniz Muharebesi - Kolombangara Deniz Muharebesi - Vella Körfezi Deniz Muharebesi - Horaniu Deniz Muharebesi - Vella Lavella Deniz Muharebesi - Rabaul Bombardımanı - Bougainville Adası Muharebesi - Empress Augusta Körfezi Deniz Muharebesi - Ro Gō Harekâtı - St. George Burunu Deniz Muharebesi
Yeni Gine Seferi	Mercan Denizi Muharebesi - Kokoda Patikası Seferi- Buna-Gona Muharebesi - Bismarck Denizi Muharebesi - Cartwheel Harekâtı - Lae-Salamaua Muharebesi - Finschhafen Muharebesi - Hollandia Muharebesi - Biak Adası Muharebesi - Kon Harekâtı - Driniumor Nehri Muharebesi
Midway Muharebesi	K Harekâtı - Doolittle Muharebesi - Midway Deniz Muharebesi - ABD bombardımanları - Aleut Adaları Seferi - Dutch Harbor Muharebesi - Komandorski Adaları Deniz Muharebesi - Attu Adası Muharebesi - Cottage Harekâtı
Burma Seferi	Minami Teşkilatı - Burma Seferi - 1. Arakan Seferi - Tayland-Burma Demiryolu - Chindit - Ngakyedauk Muharebesi - Sangshak Muharebesi - Imphal Muharebesi - Kohima Muharebesi - Meiktila-Mandalay Muharebesi - Kuzey Burma ve Batı Yunnan muharebeleri - Burma Seferi (1944-1945) - Malacca Boğazı Deniz Muharebesi - Tiderace Harekâtı
Gilbert ve Marshall Adaları Seferi	Makin Adası Baskını - Makin Muharebesi - Tarawa Muharebesi - Kwajalein Muharebesi -Hailstone Harekâtı - Eniwetok Muharebesi
Mariana ve Palau adaları seferi	Saipan Muharebesi - Filipinler Denizi Muharebesi - Guam Muharebesi - Tinian Muharebesi - Peleliu Muharebesi - Angaur Muharebesi
Filipinler Seferi	Tayvan-Okinawa Hava Muharebesi - Leyte Muharebesi - Leyte Körfezi Deniz Muharebesi - Ta Gō Harekâtı - Mindoro Adası Muharebesi - Mindoro Adası Deniz Muharebesi - Luzon Adası Muharebesi - Manila Muharebesi - Cebu Adası Muharebesi - Visaya Adaları Muharebesi - Mindanao Adası Muharebesi - Sulu Adaları Muharebesi - Borneo Seferi
Okinawa Muharebesi	10 Ekim Bombardımanı - Ten Gō Harekâtı - Kyushu Açıkları Hava Muharebesi - Okinawa Muharebesi - Kikuaui Harekâtı - Bōnomisaki Açıkları Deniz Muhaberesi - Kakazu Muharebesi - Sugarloaf Muharebesi - Gi Gō Harekâtı - Tekketsu Kinnō Tai - Toplu intihar
Japonya Seferi	Tokkō - Gakuto Shutsujin - Japonya'ya karşı hava bombardımanları - Iwo Jima Muharebesi - Tokyo Bombardımanı -Osaka Bombardımanı - Nagoya Bombardımanı - Kobe Bombardımanı - Kure Bombardımanı - Hiroşima'ya atom bombası saldırısı - SSCB'nin Mançurya istilası - Nagasaki'ye atom bombası saldırısı - SSCB'nin Kuril Adaları istilası - Downfall Harekâtı
Savaş sonrası	Potsdam Demeci - Gyokuon-hōsō - V-J Day- Müttefik Güçleri Yüksek Komutanlığı - İşgal altındaki Japonya (Uzak Doğu Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi・Japonya Anayasası・Reformlar) - San Francisco Antlaşması
Kronoloji	Pasifik Savaşı kronolojisi
Taraflar	Japon İmparatorluğu - Tayland(1942) - Mançukuo 　Moğol Özerk Hükûmeti（1941-) - 　Özgür Hindistan Geçici Hükûmeti (1943-) - 　Burma Bağımsızlık Gönüllü Ordusu VS ABD - Birleşik Krallık- Çin Cumhuriyeti - Avustralya - Yeni Zelanda Kanada - Hollanda - Fransa (1945) - SSCB (1945) v.s.
Çin-Japon Savaşı (Çin Olayı) - II. Dünya Savaşı