Judensau

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Judensau (Almanca "Yahudilerin domuzu" veya "Yahudi domuzu")[1] Yahudileri aşağılamak ve şahsiyetsizlendirmek için onların dişi domuzla müstehcen ilişkiye girdiklerini gösteren betimlemedir. Bu betimleme başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerinde 13.yy'dan başlayarak kullanılmıştır ve popülerliği 6 asır sürmüştür.[2]

Önbilgi[değiştir | kaynağı değiştir]

Judensau tahtadan gravür, Münih, ~1470. Yahudiler domuzun sütünü emip dışkısını yerken.

Kaşerut kurallarınca domuzun Yahudiler için yasak oluşu Tora'nın Levililer kitabında (11:2-8) yazmaktadır. Yahudilerin, domuzun (bazen şeytan olarak da betimlenir) etrafını çevrelemesi, sütünü emmesi ve domuzla cinsel ilişkiye girmesini betimleyen bu imaj Yahudilikle dalga geçmek için yaratılmış antisemit bir propaganda örneğidir.

Bu resim Ortaçağ'da, çoğunlukla kilise ve katedral duvarlarının dış cephesine, sokaktan (örneğin, Wittenberg ve Regensburg) görülebilecek şekilde tasarlanmıştır. Bunun tahta gravürden yapılmış ilk örneğine Köln Katedralinde rastlanır ve yapılış tarihi yaklaşık 1210'dur. İlk taş örnek ise 1230'larda yaratılıp Brandenburg Katedralinde kullanılmıştır. 1470'de yapılan gravür, başta antisemit yorumlar olmak üzere popüler basında kullanıldı. 1475 ila 1507 arasında dikilen ve 1801'de yıkılan Frankfurt am Main'daki Köprü Kulesi'nin Yahudi gettosuna bakan duvarındaki muazzam resimde Judensau ile birlikte dini cinayete kurban gittiği iddia edilen Trento'lu Simon'un betimlemesi vardı.[3]

Wittenberg'de Judensau[değiştir | kaynağı değiştir]

Wittenberg'deki Judensau.

Wittenberg'de, Martin Lutherin vaaz verdiği Stadtkirche kilisesinin cephesinde 1305'ten beri Judensau bulunmaktadır. Domuzun kuyruğunun altına bakan bir haham ve sütünü emen Yahudiler resmedilmiştir. Resimdeki yazıda, İbranice Tanrı'nın ismini simgeleyen söz çarpıtılarak "Rabini Shem hamphoras" yazılmıştır. Bu heykel, Almanya'da, Ortaçağ'dan beri ayakta kalmayı başaran son Yahudi aleyhtarı eserdir. 1988'de, Kristal Gece'nin 50. yıldönümü sebeiyle heykelin altına Holokost'ta 6 milyon Yahudi'nin öldürüldüğüne dair not düşüldü.[4]

Luther, Vom Schem Hamphoras (1543) kitabında Wittenberg'deki Judensau heykeli hakkında yorumda bulunarak antisemitizme devam etmiş ve Talmud'un domuzun arkasından geldiğini anlatmıştır:

Burada kilisemizde taştan (dişi) domuz heykeli vardır. Genç domuzlar ve Yahudiler altına yatmış meme emiyorlar. Domuzun arkasındaki haham çömelmiş ve sağ ayağını kaldırmış, (domuzun) kuyruğunu yukarda tutarak yoğun bir şekilde kuyruğunun altına ve onun Talmud'una bakıyor, sanki şiddetli ve sıradışı bir şey okur gibi, Shemhamphoralarını kesinlikle buradan alıyorlar.[1]


Kısmi liste[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugün Judensau heykellerinin bulunduğu kiliselerin bazıları:

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Wolffsohn, Michael (1993). Eternal guilt?: forty years of German-Jewish-Israeli relations. Columbia University Press. ss. 194. ISBN 9780231082754. http://books.google.com/books?id=uG2iIeZ4TNsC&pg=PA194. 
  2. ^ Madigan, Kevin (2005). "Judensau". Richard S. Levy. Antisemitism: a historical encyclopedia of prejudice and persecution. Vol 1: A-K. ABC-CLIO. ss. 387–88. ISBN 9781851094394. http://books.google.com/books?id=Tdn6FFZklkcC&pg=PA387. 
  3. ^ Schreckenburg, Heinz, The Jews in Christian Art, p.331-337, 1996, Continuum, New York, ISBN 0826409369. Cologne illustrated p. 332, Frankfurt pp. 335-7
  4. ^ Lopez, Billie; Peter Hirsch (1997). Traveler's guide to Jewish Germany. Pelican Publishing Company. ss. 258–60. ISBN 9781565542549. http://books.google.com/books?id=WDnbzk4-BmkC&pg=PA259. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Judensau ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.