Yidiş
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Yidiş ייִדיש |
|
| Konuşulduğu ülkeler | ABD, İsrail, Arjantin, Brezilya, İngiltere, Rusya, Kanada, Ukrayna, Beyaz Rusya, Moldova, Litvanya, Belçika, Almanya, İsviçre, İsveç, Polonya, Avustralya vs. [1][2] |
|---|---|
| Konuşan kişi sayısı | > 3.000.000 [1][2] |
| Dil grubu sınıflandırması | Hint - Avrupa
|
| Resmî Durum | |
| Resmî dil olduğu ülkeler | İsveç, Hollanda ve Moldova'da resmi azınlık dili |
| Dili düzenleyen kurum | YIVO de facto |
| Dil kodları | |
| ISO 639-1 | yi |
| ISO 639-2 | yid |
| ISO 639-3 | yid ydd yih |
| Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir. | |
| Vikipedi'nin Yidiş sürümü | |
| Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri | |
Yidiş (Yid. ייִדיש yidiş / אידיש idiş "yahudi") is Avrupa, Amerika ve Asya’da 3.5 milyon’dan fazla Aşkenaz Yahudisi tarafından konuşulan, Cermen kökenli dil. Diğer birçok Musevi dili gibi İbrani Alfabesi ile yazılır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Konuşulduğu ülkeler
Yidiş dili: ABD'de (1.250.000)[3], Rusya'da (701.000)[4], İsrail'de (215.000)[5], Ukrayna'da (634.000)[6], Beyaz Rusya'da (231.000)[7], Almanya'da (49.210)[8], Kanada'da (49.890)[9], Letonya'da (40.000)[10], Romanya'da (1.100)[11], Estonya'da (570)[12], Arjantin'de[13], Polonya'da[14], Macaristan'da[15], Hollanda'da[16], Moldova'da[17] ve birçok ülkede Musevi azınlıklarca toplam 3.200.000’den fazla kişi tarafından konuşulur.
[değiştir] Özellikler
Hint Avrupa dilleri'nini Cermen dilleri kolunun, Batı Almanca-Batı Grubu, Yüksek Almanca bölümünde bulunan Yidiş, her ne kadar farklı bir alfabe ile yazılsa da bu dili bilmeyen insanlarca duyulduğunda Almanca olduğu zannedilebilir. Almanca bilen bir kişi bu dili %60 - %70 oranında anlayabilir. Ancak Yidiş diline İbranice, Aramice ve Slav kökenli dillerden giren ek ve kelimeler bulunduğundan tam anlama mümkün olmaz.
[değiştir] Lehçeleri
Batı ve Doğu lehçesi olmak üzere iki lehçesi vardır, Doğu Avrupa ve Asya’da konuşulan Doğu lehçesi Slav dillerinden etkilenmişken, batı lehçesi daha çok Batı Avrupa dilleri ve özellikle İngilizce’den etkilenmiştir.
[değiştir] Medya
Bugün dünya üzerinde Yidiş dili ile basılmakta olan 100’den fazla, gazete ve dergi bulunmaktadır. Yidiş dili zengin bir edebiyat dili olduğundan bu dil ile verilmiş eserlerin sayısı bilinmemektedir. Yine dünya üzerinde birçok ülkede Yidiş tiyatrolar ve sinemalar olduğu gibi internet üzerinde de birçok site Yidiş dili ile oluşturulmıştur.
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b Ethnologue - Doğu Yidiş
- ^ a b Ethnologue - Batı Yidiş
- ^ Ethnologue - ABD'deki diller
- ^ Ethnologue - Avrupa Rusya'sındaki diller
- ^ Ethnologue - İsrail'deki diller
- ^ Ethnologue - Ukrayna'daki diller
- ^ Ethnologue - Beyaz Rusya'daki diller
- ^ Ethnologue - Almanya'daki diller
- ^ Ethnologue - Kanada'daki diller
- ^ Ethnologue - Latvia'daki diller
- ^ Ethnologue - Romanya'daki diller
- ^ Ethnologue - Estonya'daki diller
- ^ Ethnologue - Arjantin'deki diller
- ^ Ethnologue - Polonya'daki diller
- ^ Ethnologue - Macaristan'daki diller
- ^ Ethnologue - Hollanda'daki diller
- ^ Ethnologue - Moldova'daki diller
  |
|
Musevi felsefesi
Dinî metinler
Kutsal Şehirler
Önemli şahsiyetler
Musevi hayatı
Okullar
Dinî roller
Dinî binalar
Etnik bölünmeler
Musevi mezhepleri
Dinî objeler
Diğer dinler ve Musevilik
|
[değiştir] Dış bağlantılar
- İngilizce çevirileriyle Yidiş kelimeler ve kalıplar.
- Musevi Dili Araştırma Websitesi: Yidiş
- On-line Yidiş sözlük
- Milli Yidiş Kitap Merkezi
|
|
|
|---|---|
| Afrikaans · Alçak Felemenkçe · Almanca · Danca · Faroece · Felemenkçe · Frizce · İngilizce · İsveççe · İzlandaca · Kuzey Almanca · Limburgca · Lüksemburgca · Norveççe · Pensilvanya Almancası · Scots · Yidiş |
Hint-Avrupa dilleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
