Mehdi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Arapça
المهدي
Çevriyazı
al-mahdī
Anlamı
Doğru yolda olan, hidayete ermiş olan.
"Ya Mehdi" hattı

Mehdi (Arapça: المهدي‎); "hidayete erdirilen ya da hidayete vesile olan" anlamlarına gelmektedir. "Kendisine rehberlik edilen", Allah tarafından yol gösterilen, hususi ve şahsi bir tarzda Allah'ın hidayetine nail olan kişi manasındadır.[1] Ahir zamanda geleceğine ve İslam'ın dünya hakimiyetini gerçekleştireceğine inanılır.

İnanç[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı yazarlar, İslam'daki Mehdî inancının kökenlerini Mecusîlik gibi Fars inançlarında ararken diğer bazıları da bunu Yahudi-Hıristiyan geleneğindeki “Mesih” öğretisine alternatif oluşturma amacına bağlarlar.[2] Ancak tarihsel olarak Mecusi inancı daha eskiye dayandığı için, Mesih inancını geliştiren Yahudîler’in de, bu düşüncelerini Babil sürgünü zamanında dönemin etkin dini Mazdeizm’den almış olması muhtemeldir.

İnanç Kur’an'da yer almadığı halde bazı ayetlerin yorumları, hadisler ve dini önderlerin sözlerine dayanmaktadır. Şiiliğin inanç esaslarından sayılan mehdi inancı, tarih boyunca olduğu gibi Akademik çevrede pek fazla itibar edilmese de [3] tasavvuf ve tarikat merkezli, kendi liderlerini Mehdi, cemaatlerini de Mehdinin cemaati olarak görmek isteyen sünni toplumlarında da yaygın kabul ve etki gücüne sahiptir.

Kur'ân-ı Kerîm'de bahsedilmeyen "Mehdilik konusu", daha sonraki kaynaklarda deccal, süfyan, melhame, Ahir zaman ve kıyamet gibi eskatolojik korku mitleri ile birlikte işlenmiştir. İmam Suyutiye göre Ashab-ı Kehf, Mehdi’nin yardımcıları olacak, İsa O'nun zamanında gökten inecek ve Deccal ile harb ederken beraber olacaklardır. Mehdi, inanca göre deccalin olduğu bir zamanda gelecek ve deccale karşı savaşacaktır.[4] İsa Mesih gökten yeryüzüne inince onun yanında olup deccali yenmesine yardım edecektir.[5]

Mehdi hadisleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Hadis

Hadisler Muhammed'in ölümünden sonraki yüzyıllar içerisinde, bir ravi zinciri ile Muhammed'e isnad edilen sözlerin toplanıp yazıya geçirilmesi ile oluşturulan İslam sözlü kültür ürünleridir. Bu sözlerin Muhammed'e aidiyetleri ve dini anlamda güvenilirlikleri değişik tartışmaların konusu olagelmiştir. Mehdi ile ilgili hadislerin oy birliği ile uydurma kabul edilen hadislerden olduğu bazı kaynaklarda kaydedilmektedir.[6]

Hadislere göre Mehdi kadar, Mehdi’nin talebeleri de üstün kişilerdir. Her gurupta bu üstünlükleri elde edebilmek ve kendi liderinin Mehdi olduğunu ispat edebilmek için binlerce hadis uydurulmuştur. Bu yüzden Mehdi’nin dış görünüşü, yapacakları ve çıkacağı yer hakkında birbiriyle çelişen çok sayıda hadis vardır; Bir hadise göre Mehdi Şam’dan, diğerine göre Kufe’den, bir diğerine göre İstanbul’dan, yine bir başka hadise göre ise Medine’den çıkacaktır.[7]

-"İnsan ona gelecek ve "ey Mehdi! Bana da ver, bana da ver!" diyecek; Mehdi de onun esvabını taşıyabildiği kadar dolduracaktır." [8]

-Ebu Said El-Hudri'den rivayet edilmiştir; dedi ki: "Peygamberimizden sonra bir hadise baş göstermesinden korktuk ve Resulullah'a sorduk, buyurdu ki: Ümmetimde Mehdi vardır; çıkacak ve beş veya yedi veya dokuz -şübhe eden, ravilerden Zeydi'dir- yaşayacaktır."
- Ehl-i beyt'imden bir zat yeryüzüne hakim olmadıkça kıyamet kopmaz. Onun alnı açıktır, kemer burunludur. Yeryüzü zulümle dolu iken, o, Dünya'yı adaletle doldurur. İdaresi yedi yıl sürer.(Müslim)

-"Allah Resulu buyurdu: İmamınız aranızda olduğu halde, Meryem oğlu nazıl olduğu zaman haliniz nasıl olacak [9]

-"Allah Resulu: Ümmetimden her zaman Kıyamet gününe kadar hak yolunda savaşan bir grup olacak. İsa bin Meryem inecek ve Müslümanların emiri ona söyleyecek: "Namazımızı kıldır" O söyleyecek: "Hayr. Sizlerden bazınız diğerine emirdir. Bununla Allah bu ümmeti üstün etmiştir."[10]

- Ümmetim yağmur gibidir, sonu mu, yoksa başlangıcı mı hayırlıdır, bilinmez. Evveli ben, ortası Mehdi ve sonu Mesih olan bir ümmet, asla helâk olmaz. (Tirmizî) - Bazı hadis rivayetlerine göre Mehdi, ehl-i beyt’tendir ve Fâtıma soyundandır.[11] - Horasan tarafından gelen siyah sancaklılara katılın. Onların içinde Allah'ın halifesi Mehdi vardır. [Hakim, İ.Ahmed, Deylemi] - Kıyâmetin kopması için zamanda sadece bir günden başka vakit kalmamış da olsa Allah benim Ehl-i Beyt’imden bir zatı gönderecek yeryüzü zulümle dolduğu gibi, o yeryüzünü adaletle dolduracak.[12]

Tarihsel gelişim[değiştir | kaynağı değiştir]

Mehdi deyimi "bir inanç olarak" tarihte ilk kez Keysanilik hareketinde ilk imam olarak bilinen Ali'nin oğlu Muhammed bin el-Hânifîyye için kullanılmıştır. Ayrıca Haris b. Süreyye, Abdullah bin Zübeyr, Ali’nin kölesi Keysan, oğlu Hüseyin, Abdullah bin Zübeyr, Muhtar es Sakafiye bağlı Ali, Emevi halifesi Süleyman bin Abdülmelik ve Yezid'in oğlu Ebu Muhammed için de mehdilik iddia veya isnadları bulunmaktadır.[13]

Ayrıca Mehdilik İbrahim'e, Muhammed'e, Dört Büyük Halife'ye ve Abbasiler'in 34. halifesi olan Nasır'a da atfedilen sıfatlardandır.[kaynak belirtilmeli] Emeviler'in son döneminde Mehdi inanışı yayılmıştır. Abbasiler bu inanıştan istifade ederek Emeviler ile mücadele etmiştir. Bu durum Abbasilerin 3. halifesi olan Muhammed ibn Mansûr'a da "el-Mehdi" lâkabı ile yansıtılmıştır.

Müslümanlar, değişik kurtarıcı fikirlerinden etkilenmiş olsalar da, kendi sosyal şartlarına uygun olarak farklı bir mehdî profili (veya profilleri) ortaya koydular. Şiî önderler yeni bir kurtarıcı beklemek yerine, On İkinci İmam’ın ölmeyip Gayba'ya girdiği ve ileride yeniden ortaya çıkacağını ileri sürdüler. Şiîlik'te Mehdîlik iddiaları, ileride gelecek bir şiî hükümetin sembolü olarak kullanılmaktaydı. Fakat sonraları şiî ekol Mehdî'yi gerçek manada anladı ve İmamiye kolu onu beklemeyi bir inanç esası haline getirdi. Mehdî’ye birçok vasıflar yükleyerek, hakkında rivayetler uydurdular.[14] Yüzlerce sayı ile ifade edilebilecek bu rivayetler günümüzde sünnni kesim tarafından da makbul sayılan pek çok kaynakta yer almaktadır. İnanç hicri 3. Yüzyılın sonlarından itibaren İslam dünyasına yerleşmiştir.

Mehdicilik hareketleri
İbn Tumart, Tevhid'e ağırlık veren ve Malikî mezhebini eleştiren hareketi başlatarak 1121'de kendini Mehdi ilan etmiş ve Murabıtları yıkmayı amaçlamıştır. 1130'de İbn Tumart ölmüş ve ardından Abdül Mumin tarafından Muvahhidler kurulmuştur.

Dünyada Mehdîci hareketlere dayanan diğer isyanların meydana geldiği ülkeler ve yılları; Kuzey Nijerya (1804), Hindistan (1820, 1828 ve 1880), Java (1825), İran (1844), Cezayir (1849, 1860 ve 1879), Senegal (1854), Sudan (1881) ve Somali.

Osmanlı'da Mehdîci hareketler olarak kabul edilen Rafızî isyanları önemli yer tutmaktadır. Bu hareketlerin ilk örnekleri 1240 yılındaki Babai Ayaklanması, son örneği ise 1665 tarihindeki Seyyid Abdullah isyanıdır. 1511 deki Şahkulu isyanı, 1520’de Bozoklu Celal ve 1527 tarihli Şah Kalender isyanları ihtilalci Mehdîci hareketlerin önemlileri olup 1525-1528 tarihleri arasında Adana ve Orta Anadolu’da ortaya çıkan küçük çaplı hareketler de vardır. İsyan önderlerinin tamamına yakını, müritleri tarafından şeyh olarak görülen, kendilerini Mehdî ilan etmeden evvel, bir mağaraya çekilerek uzun bir süre inziva hayatı yaşayan, inzivadan çıktıktan sonra Allah ile temas kurduklarını ve O’nun kendisini görevlendirdiğini açıklayarak ayaklanmayı başlatan kişilerden oluşur. Osmanlı padişahlarından Kanuni Sultan Süleyman ve IV. Murad da Mehdî-i Ahir zaman olarak vasıflandırılmışlardır.

Şiîliğin kaynaklarına göre Mehdi inancı[değiştir | kaynağı değiştir]

- Mehdi bizdendir. Allah bu dini nasıl bizimle paylaşmışsa, Onunla da sona erdirecektir. Ve onlar bizimle nasıl şirkten kurtulmuşlarsa, onunla da fitneden kurtulacaklardır.[15] İnsanlar 1400 senesinde Mehdi’nin yanında toplanacaklardır.[16]

Mehdi öncesi yaşanacak karanlık ve buhranlı, açlık, kıtlık, savaş ve sürgünlerin yoğun olarak yaşandığı dönem yerini, Mehdi devrinde kuzularla kurtların, avcılarla avların birlikte huzur içinde yaşadığı, savaş, sürgün, adaletsizlik gibi insani sorunların, deprem, sel, tayfun, kuraklık kıtlık gibi doğal afetlerin asla yaşanmayacağı olağanüstü bir devre bırakacaktır. Bolluk o kadar artacaktır ki hazinelerin kapısı arkasına kadar açık olacak, ancak herkes mal ve mülk açısından o kadar doymuş olacaktır ki kimse dönüp bakmayacaktır.[17]

Keysanîlik'te[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiîliğin ilk kollarından Keysanîyye'ye bağlı olan Muhtar es-Sekafi, Muhammed bin el-Hânifîyye'yi Mehdi[18] ilân ederek Kufe'de isyan ettiği zaman ilk defa Mesih anlamında Mehdi kelimesi kullanılmıştır.[18] Milâdî 700 yılında isyan bastırılıp Muhammed bin Hânifîyye öldüğünde bir kısım Keysanîler, onun ölmediğine ve geçici olarak Redvâ dağında saklandığına inanmışlardır. Böylece Gayba ve Rücu inanışları ortaya çıkmıştır.[18]

Keysân’îyye'nin kollarından biri olan Râvend’îyye Ghulat-i Şîʿa Siyâsî Mezhebi'nin Dokuzuncu imâmı Ebû Câʿfer "el-Mansûr" `Abd Allâh ibn-i Muhammed "el-İmâm"'ın oğlu olan Muhammed "el-Mehdî bi’l-Lâh"'ın Sünnîliği resmî devlet mezhebi olarak kabul etmesi neticesinde Abbâsîler Hâlifeliği döneminde Mehdi’nin gelişi beklentisi de sona ermiştir.[18]

Onikicilik'te[değiştir | kaynağı değiştir]

İmâmiye-i İsnâ‘aşer’îyye Mezhebi'nde Mehdi inancı ve Mehdi'nin geri dönüşünü beklemek itikâdî inanç esaslarındandır. Şiiliğin çoğunluğu oluşturan Câferîlik ve Alevîlik kollarında Mehdi Sünnilik'ten farklı olarak kayıp imam olan Muhammed Mehdi'ın geri dönmesi şeklindedir.

Câferîler'de[değiştir | kaynağı değiştir]

Şii Müslümanlar'ın çoğunluğunu oluşturan Câferiyye Şiîliği'nde Onikinci İmâm Muhammed el Mehdi (Muhammed Muntazar) (Arapça: محمد المهدي)'ın babası Onbirinci İmâm Hasan el Askari'nin 874'de ölümünün hemen ardından 4, 5 yaşlarındayken Gayba haline girerek 940'e kadar Küçük Gayba halinde yaşadığına ve 940'den sonra da Büyük Gayba haline girdiğine inanılır. Bu inancın kökeninin Keysanîlik'ten etkilenerek ortaya çıktığı sanılmaktadır.

Alevîler'de[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Alevî inancı

Alevî inancında da On İkinci İmâm olan Muhammed Mehdi, "Mehdi" olarak bilinir.

Yedicilik'te[değiştir | kaynağı değiştir]

Karmatîler'de[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana maddeler: Yediciler ve Karmatîler

Yediciler'in en önemli kollarından biri olan Karmatîler, İsmâ‘îl’îyye'nin kurucusu Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir'in gayba halinde Mehdi olarak saklandığına inanmışlar ve geri dönüşünü beklemişlerdir. Daha sonra kendini Mehdi ve Halife olarak ilân eden ilk Fâtımî Halifesi Ebû Muhammed ‘Ubayd Allâh ibn el-Huseyn el-Medhî ortaya çıktığında dahi Fâtımîler'in halifeliğini tanımayarak Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir'in Mehdi olarak geri dönüşünü beklemeğe devam etmişlerdir.

Fâtımîler'de[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmâilîlik mezhebinde, diğer sülaleden gelen ve gayba eden Mesih'in Kâ’im olarak Rücu edeceğine inanmışlar ve daha sonra da bu inancı Fâtımîler'in İkinci imâmı olan Kâ’im'in adına yansıtmışlardır. İmâmet (Mustâ‘lî i'tikadı)'na göre ise Mehdi Yirminci Mustâ‘lî’îyye-Tâyyîb’îyye İmâmı olan Onuncu Fâtımî Hâlifesi El-Âmir bi'Ahkâmi’l-Lâh'ın oğlu Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım'dır.

Dürzîler'de[değiştir | kaynağı değiştir]

Dürziler de kendilerini kurtarmak üzere Fatımi halifesi EbûʿAlî el-Mansûr el-Hâkim bi-EmrʿAllâh'ın dönüşünü beklemektedirler.

Sünni İslam'da Mehdi inancı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Sünnilik

Sünni İslam'da Mehdi'ye kıyamet öncesinde gelecek ve ümmeti birleştirerek deccal veya yalancı Mesih'e karşı savaşacak ve Mesih ile dayanışma içerisinde İslamın kısa süreli dünya hakimiyetini gerçekleştirecek Muhammed'in soyundan bir halife olarak inanılır.

Sünni ekol tarikat ve cemaat mensupları arasında Mehdi yerine daha çok eşdeğer anlamlar ifade eden kelimeler kullanılmaktadır. Bunlar kutub, hatemül evliya gibi deyimler[19] olmakla beraber kullanılan terimler bununla sınırlı değildir. Ahir zaman ile birlikte kullanılan halife, imam, devrin imamı, sahibüz zaman vb. deyimler de anlamsal içerik olarak Mehdi kavramı ile ilişkilendirilirler. Mehdinin kendisini bilmeyeceği, kendi mehdiliğinin farkında olmayacağı ve çevresindeki kişilerin bunun farkına varacakları ve kendisine zorla biat edileceği rivayetleri dolayısıyla, önde gelen pek çok siyasi ve dini önderin, bunu dile getirmeseler, hatta şiddetle reddetmiş olsalar bile beklenen mehdi olduklarına ve zamanı geldiğinde mehdi’den beklenen fonksiyonları eda edeceklerine inanılır.[20]

Tarikat ve cemaat merkezli birçok Sünni toplulukta Mehdi beklenmektedir. Mehdi'nin kıyamete yakın dönemde zulüm ve adaletsizliğin her tarafı kapladığı bir zamanda gelip yeryüzünü adaletle dolduracağı ve İslâmı hâkim kılacağına ve Ehl-i beyt'ten bir kişi olacağına inanılır. Şiilik'ten farklı olarak Mehdi beklentisi ölmüş veya kaybolmuş bir kişinin dönmesi şeklinde değil, kıyamete yakın gelecek bir kişinin Allah tarafından seçilmesi veya görevlendirilmesi şeklindedir.

Mehdi kıyamete yakın bir zamanda dünyaya gelecektir ve O'nun geliş kıyamet alametlerinden birisi olarak değerlendirilir. “Dünyayı küfür kaplamadıkça Mehdi gelmez.”[21]

Mehdi devri bir "altın çağ" olarak resmedilir.[22]

Abdülaziz Bayındır ve Yaşar Nuri Öztürk'ün de aralarında bulunduğu bazı sünni otoriteler Mehdi inancını tamamıyla reddederler.[23][24]

Diğer guruplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yakın tarihte[değiştir | kaynağı değiştir]

Mehdi hareketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhammed Ahmed, Sudanlı sufi şeyhi, Kendisinin mehdilik iddiasını temel alan Mehdi devletinin kurucusu

Günümüzde de tabi ve takipçileri bulunan diğer Mehdilik iddiası sahipleri olarak Gulam Ahmed ve Elijah Muhammed sayılmaktadır.

Babîlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Câferîler'in Şeyhîlik koluna bağlı Seyyid Ali Muhammed'in 1844 yılında Mekke'de Hac yaptığı esnada kendisini Mehdi ilân etmesiyle ortaya çıkan dinî bir akımdır.

Bahaîlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Bahailik'in kurucusu Bahaullah, 1868
Ana maddeler: Mirza Hüseyin Ali ve Bahaîlik

Bahaîlik, İran'daki Babilik akımından ortaya çıkarak Bahaullah tarafından Mehdi inancı temeli üzerine kurulmuş olan yeni bir dindir.

Ahmediyye hareketi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Kadıyanilik

Mirza Gulam Ahmed, Pakistan kökenli, Kadıyanilik olarak ta isimlendirilen Ahmediye hareketine göre Mesih ve Mehdi'dir.[25] Kadıyanilik bu konuda Mesih ve Mehdi'nin tek ve aynı kişi olduğunu ifade eden hadisleri öne çıkartmıştır.[26]

Mirza Ghulam Ahmad, Ahmediye hareketine göre Mesih ve Mehdi

Günümüzde[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye’de en büyük kitleye sahip olan on geleneksel İslami cemaatin hangilerinin liderini Mehdi zannettiği üzerinde küçük bir araştırma bunların tamamına yakınının kendi şeyhini, liderini Mehdi sandığı ifade edilmiştir.[27] Bu sonucun diğer ülkeler için de geçerli bir değerlendirme olma olasılığı gözardı edilemeyecek bir durumdur.

Risale-i nur ekolü'nde: Nur cemaati, yaşanılan zaman diliminin Ahir zaman olduğu, bu zamanda komünist-materyalist felsefenin (maddiyyunluk) ilmi de arkasına alarak imana karşı büyük bir yıkım (deccaliyet) faaliyeti içerisinde olduğu, bu zamanda en önemli görevin "hizmet-i imaniye ve Kur'aniye" adı verilen Risalei-nur yoluyla iman kurtarma olduğuna ve bu hizmetin Mehdi’nin birinci ve en büyük görevi olduğuna inanır. Onlara göre Mehdi'nin diğer görevleri ise imanın hayata geçirilmesi, hilafet'in ihyası ve şeriat'tır.[28][29] Mehdi’nin kim olduğu konusunda ise değişik görüşler vardır.[30] Nurcuların bir kısmı "Ahir zaman’ın Büyük Mehdisi" olarak Said Nursi'ye inanırlarken[31] bir kısmı ise Mehdi’nin Said Nursi'den sonra gelecek ve yaşayacak bir şahıs olduğuna inanmaktadırlar.[32][33][20]

Fethullah Gülen, bir kişinin çevresi onun Mehdi olduğuna inansa ve kendisi de buna kanaat getirse bile bunu ilan etme gibi bir görevinin bulunmadığını söyler.[34]

İskender Evrenosoğlu, kendi vakfı ile desteklenen değişik yayın organları ile kendisinin mehdi-resul olduğu yönünde iddialar içeren dini çalışmalar yürütmektedir.[35]

Basralı Ahmed El Hasan 1999 yılında "Ansar'ul mehdi" ismiyle örgütlenerek, kendisinin mehdinin öncüsü ve hazırlayıcısı olduğu iddiasıyla davetine başlamıştır.[36]

Kur'an-ı Kerîm’e göre Mehdi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'an-ı Kerîm’de yer almamasına rağmen ortaya atılan iddialardan biri İsa’nın kıyamette yeniden geleceğidir. Hadislerde İsa’nın Şam’ın doğusunda beyaz minareye geleceği, Mehdi ile buluşacağı, ve Deccali öldüreceği anlatımaktadır. Bu hadise aşağıdaki ayet ile çelişmektedir.

Kur'an-ı Kerîm’de Allâh’û-Celle-Celâle’hû:

Ey İsa, seni vefat ettireceğim, seni kendime yükselteceğim, seni inkar edenlerden ayıracağım.[37]

diyor.

Hüseyin Atay bu ayete ile alâkalı olarak şu açıklamayı yapmaktadır:

Hz. İsa hakkında Kur'an-ı Kerîm’in verdiği bilgi içinde onun öldüğü fakat öldürülmediği bilinmektedir. Bunlara göre: Hz. İsa ölmüştür, hayatta değildir ve bir daha da bu Dünya'ya geri dönmeyecektir. Hadislerle iman esasları sabit olmaz ve Kur'an-ı Kerîm’e eklemeler yapılamaz. Hıristiyan kültünden ve kültüründen, Hz. Muhammed’in vefatından sonra İslâm literatürüne geçen hikayelerden birinde ise; Hz. İsa’nın ölmediği, göğe çıkarıldığı ve kıyamet kopmadan dünyaya Şam’daki minareden ineceği anlatılmaya başlanmıştır. Hıristiyan mitolojisi İslâmlaştırılarak Müslümanlar’ın inançları arasına sokulmuştur. Öyle ki buna inanmayanlar, aklı başında sanılanlar tarafından bile kafirlikle itham edilmektedirler.[38]

Bazı İslâm âlimlerinin Mehdi, İsa, ve Deccal hakkındaki görüşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Cabir İbn-i Abdullah'dan rivayet edilen

Mehdi'nin çıkışını inkar eden, muhakkak Muhammed'e indirilene küfretmiştir. Meryem'in oğlu İsa'nın inişini inkar eden de muhakkak kafir olmuştur. Deccal'in çıkacağını kabul etmeyen de muhakkak kafirdir.

hadisi de İslam alimleri tarafından kullanılan bir delildir. Bu hadis, Şeyh Hace Muhammed Parisa'nın Faslu'l-Hitap, Şeyh Ebu Bekir el Kelabazi'nin Meani'l-Ahbar, İmam Süheyli'nin er-Ravuzu'l-Ünüf, İmam Suyuti'nin el-Arfu'l-Verdi fi Ahbari'l-Mehdi gibi ünlü İslami kaynaklarda yer almaktadır. Ayrıca Şeyh Ebu Bekir, bu hadisin senetini de şöyle açıklamıştır:

Bize Muhammed İbn-i Hasen, ona Ebu Abdillah el-Huseyn İbn-i Muhammed, ona İsmail İbn-i Üveys, ona Malik İbn-i Enes, ona Muhammed İbn-i Münkedir, ona da Cabir İbn-i Abdillah Hazretleri böylece bildirmişlerdir.

Diğer taraftan da Şevkani, İsa'ın ineceğine dair hadislerin sayısının 29'a ulaştığını söyleyerek, bunları bir bir nakletmiş ve sonunda:

Bizim naklettiğimiz hadisler görüldüğü gibi tevatür sınırına ulaştı. Bu beyanımızla şu sonuca varılıyor ki, beklenen Mehdi hakkındaki hadisler, Deccal hakkında hadisler ve İsa'ın inmesine dair hadisler mütevatirdir.

demiştir.

İmâm et-Tirmizî, Ebû Dâvûd, Bezzaz, İbn-i Mâce, Hâkim en-Nişaburî, Tabarani ve Ebu Ya'la Musuli bu konu hakkında çeşitli sahabelerden rivayetler nakletmiş, Ali, İbn-i Abbâs, İbni Ömer, Talha, İbni Mes'ut, Ebu Hureyre, Enes bin Mâlik, Ebu Sa'id Hudri, Ümmü Habibe, Ümmü Seleme, Sevban, Kurre bin İyas, Ali Hilali ve Abdullah bin Haris bin Cüz'e birtakım senetlerle isnad etmişlerdir. Bunların yanı sıra İbn-i Hacer Haysemi es-Sevaik-ul Muhrika kitabında, Şeblenci Nur-ul Ebsar kitabında, İbn-i Sabbağ el-Fusul-ul Muhimme, Muhammed es-Sabban İs’af-ür Rağibin, Genci-i Şafiî el-Beyan kitabında, Şeyh Mansur Ali Ğayet-ul Me’mul kitabında, Suveydi Sebaik-uz Zeheb adlı kitapta İsa'nın gelişiyle ilgili hadislerin mütevatir olduğunu yazmışlardır.

Diğer taraftan Ebû Dâvûd, Ahmed, İmâm et-Tirmizî, İbn-i Mâce, Hâkim, Nesai, Taberani, Ravyani, Ebu Nuaym-i İsfahanî, Deylemi, Beyhaki, Sa’lebi, Hameveyni, Menavi, İbn-i Meğazili, İbn-i Cevzi, Muhammed-us Sabban, Maverdi, Genci-i Şafii, Sem’âni, Harezmi, Şa’rani, Darakutni, İbn-i Sebbağ-i Maliki, Şeblenci, Muhibbuddin Taberi, İbn-i Hacer-i Haysemi, Şeyh Mansur Ali Nasıf, Muhammed bin Talha, Celaleddin Suyuti, Şeyh Süleyman-i Hanefi, Kurtubi, Bağavi gibi Sünni âlimler de bu konuya yazdıkları eserlerinde yer vermişlerdir.

Şeyh Abdülfettah Ebu Gudde de, İsa’nın yeryüzüne inip Deccal'i öldüreceğine dair rivayetlerin tevatür derecesini bulduğunu belirtmektedir. Hadis alimi Kettani'nin de Nazmü’l-Mütenasır adlı eserinde İsa’nın inişinin kitap, sünnet ve icma-ı ümmet ile sabit olduğunu, ve bu husustaki hadislerin, ayrıca Deccal ve Mehdi hakkındaki hadislerin de mütevatir olduklarını savunmaktadır. Tefsir alimi İbn-ü Atiyye el Gırnadi el Endülüsi'nin El Bahru’l Muhit adlı tefsirinde ise İsa’nın diri olduğu, ahir zamanda ineceği hususunda ümmetin ortak görüşünün bulunduğu ve bu konudaki hadislerin mütevatir olduğu, ifade edilmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ İslam Ansiklopedisi, 7/474
  2. ^ http://webcache.googleusercontent.com/search?hl=tr&q=cache:iHox-BFzroEJ:http://eprints.sdu.edu.tr/129/1/TS00295.pdf%2B%22mehdilik+e%C5%9Fde%C4%9Feri%22&gbv=2&gs_l=heirloom-hp.12...0.0.0.1703.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0...1c.JFfh21UaPCY&ct=clnk
  3. ^ http://millicumhuriyet.wordpress.com/2012/03/10/hayrettin-karaman-mehdi-meselesi/#more-1068
  4. ^ http://www.musayusuf.com/altincag07.html
  5. ^ http://www.caferilik.com/ehlibeyt/onikiimam/mehdi/hayat.htm
  6. ^ http://www.istekuran.net/uyhadis.html
  7. ^ http://www.kurandakidin.com/20-kiyamet-alameti-uydurmalari-isalar-mehdiler/
  8. ^ Sünen-i Tırmizi Tercemesi, Hadis No: 2333, Mütercim: Osman Zeki Mollamahmutoğlu, Yunus Emre Yayınları, c. 4, s. 92-93)
  9. ^ Sahih Buhari, 39-cu kitap Enbiya, 51-ci bab İsa bin Meryemin nazıl olması, hadis 119 (3265)
  10. ^ Sahihi Müslim, 1-ci kitap İman, 71-ci bab İsan bin Meryemin peygamberimiz Muhammedin şeriatı ile hükm ederek inmesinin beyanı babı, hadis 156
  11. ^ Ebu Davud, Mehdi/Hadis no: 4282-4284, 4/106; Ibn Mace, Fiten/34, Hadis no: 4082-4088, 2/1366
  12. ^ Sünen-i Ebu Davud, 5/92
  13. ^ http://webcache.googleusercontent.com/search?hl=tr&q=cache:iHox-BFzroEJ:http://eprints.sdu.edu.tr/129/1/TS00295.pdf%2B%22mehdilik+e%C5%9Fde%C4%9Feri%22&gbv=2&gs_l=heirloom-hp.12...0.0.0.1703.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0...1c.JFfh21UaPCY&ct=clnk
  14. ^ http://www.ilafdergi.hitit.edu.tr/files/5.7.pdf
  15. ^ Kitab-ül Burhan Fi Alamet-il Mehdiyy-il Ahir Zaman, s. 20
  16. ^ Risaletül Huruc-ül Mehdi, s. 108
  17. ^ El Kavlu'l Muhtasar Fi Alamatil Mehdiyy-il Muntazar, s. 31.
  18. ^ a b c d TDV, İslâm Ansiklopedisi, Cilt 25, Sahife 363, 2002. (Keysân’îyye maddesi.)
  19. ^ Mehdilikle ilgili hadisler
  20. ^ a b http://www.celcelutiye.com/?islem=kc&id=88
  21. ^ Mektubat-ı Rabbani 2/68
  22. ^ http://milelvenihal.org/dosyalar/milel-nihal-dergi/sayilar/MilelveNihal_c6_s1.pdf
  23. ^ Prof.Dr. Abdülaziz Bayındır'ın Mehdilik ile ilgili Kur'an-ı Kerîm'e dayalı görüşleri
  24. ^ Yaşar Nuri Öztürk, Kıyâmet Alâmetleri Uydurmaları
  25. ^ http://www.ahmediye.org/ahmediyet/dogrulugunun-delilleri/491-muejde-qmehdi-gelmitirq.html
  26. ^ http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D00001/1981_C25/1981_c25_FIGLALIER.pdf
  27. ^ http://www.kurandakidin.com/20-kiyamet-alameti-uydurmalari-isalar-mehdiler/
  28. ^ http://www.sorularlarisale.com/makale/12365/bediuzzaman_mehdi_midir.html
  29. ^ http://www.bediuzzamansaidnursi.org/merakedilenler/mehdi-ve-mehdiyet-ger%C3%A7e%C4%9Finin-risalelerdeki-a%C3%A7%C4%B1klamas%C4%B1
  30. ^ http://www.risaleajans.com/nurettin-huyut/said-nursi-mehdi-midir
  31. ^ http://www.saidnursi.de/dosyalar/97-dosyalar/176-mehdi-uzerine.html?start=13
  32. ^ http://harunyahya.org/tr/Kitaplar/3779/bediuzzaman-said-nursi-kendisinin-mehdi
  33. ^ http://www.gazeteport.com.tr/yazar/16/metin-bosnak/4076/said-nursi-ve-simulacra-_4_
  34. ^ http://sonsuznur.net/fethullah-gulen-kirik-testi-serisi/77-fethullah-gulen-kirik-testi-serisi-vuslat-mustusu/5933-fethullah-gulen-abd-sohbetleri-kirik-testi-oz-guven-ve-mehdilik-iddiasi.html
  35. ^ http://www.agnostik.org/3313-imam-iskender-ali-mihr.html
  36. ^ http://yamaani.co/index.php/2013-06-27-02-40-16/sohbetler
  37. ^ Ali İmran Suresi 55
  38. ^ Hüseyin Atay, Kur'an’a Göre Araştırmalar, sayfa 53
Genel
  • [1] Mehdilikle ilgili hadisler SDÜ akademik makale
  • [2] Mehdilik İdeolojisi ve Tarihsel İslamda Mehdilik, Akademik makale
  • [3] Mehdi Mesih inancı, Akademik makale
  • [4] Dini ütoplayalar; Mesih ve Mehdi, Akademik makale
  • [5] İslamda mehdi, Hakkı Yılmaz
  • [6] Prof.Dr. Abdülaziz Bayındır' ın Mehdilik ile ilgili anlatımları
  • [7] Mehdicilik; tarihi, sosyolojik, psikolojik, dinsel araştırma yazısı
  • [8] Psikiatri açısından din ve mehdilik iddiaları
  • [9] Yaşar Nuri Öztürk, Kıyâmet Alâmetleri