Kaligrafi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Tarih boyunca farklı dillerde çeşitli hat örnekleri

Kaligrafi (Yunanca: κάλλος, kállos - "güzellik" + γραφή, grafí - "yazı"),[1] yazı karakter ve unsurları kullanılarak geliştirilen, sıklıkla dekoratif amaçla kullanılan, bir el sanatı çeşidi. Bu sanatla meşgul olanlara kaligraf denir. Bu sanat dalının çağdaş bir tanımı ise "işaretlere anlamlı, ahenkli ve hünerli bir şekilde biçim verilmesi sanatı" şeklindedir.[2] Belirli bir yazı stili yazı tipi, hat türü, el veya alfabe gibi tanımlanabilir.[3][4]

Farklı coğrafyalarda, farklı şekillerde ortaya çıkmış olan kaligrafi, özellikle matbaanın keşfinden önce büyük önem arz etmiştir. Bugün Grafiğin bir dalı olan tipografi'ye benzetilebilir ve sıklıkla yazı sistemlerine veya farklı hat kültürlerine göre sınıflandırılır; Hüsn-i hat (İslami kaligrafi), Şodo (Japon kaligrafisi), Thư pháp (Çin kaligrafisi), Batı kaligrafisi gibi.

Kaligrafide belli başlı kaideler vardır; Harfler arasındaki mesafeyi ayarlamak , yazılan yazıya akıcı ve zarif bir ifade kazandırmak, harflerin şekilleriyle gözü rahatsız edecek ya da okunmayacak kadar oynamamak gibi. Ancak Modern kaligrafide artık kelimelerin ifade gücünün yanında kompozisyonun tesiri kullanılarak bazen harflerin okunabilirliğinin yerine geçtiği görülmektedir.[2] Klasik kaligrafi tipografiden ve modern yazı tiplerinden farklı olsa da aynı zanaatin dallarıdır.[5] Dijital tabelacılık yaygınlaşmadan önce muhtelif dükkan ve el arabaları için yazı yazan tabelacılar mevcuttu. Yok olmaya başlamış olan bu mesleğe sahip ustalar kaligrafi zanaatini profesyonel olarak icra ederlerdi.

Hazırlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahar ve mühre[değiştir | kaynağı değiştir]

Kağıt yüzeyine sürülerek kalemin kaymasını sağlayan nişasta ve yumurta akından yapılmış bir bileşim olan ahar, kaligrafide kullanılan ayrı bir unsurdur. Aharlama adı verilen bu işlem ile bir kağıdın pürüzlü yüzeyi parlatılmış, perdahlanmış olur. Aharlama işlemini, mühreleme işlemi takip eder. Tüm bu işlemler sonrasında kağıt yazılacak hale gelmiş olur. Bu şekilde hazırlanan kağıtlar üzerinde hatalı yazıları ıslak bir sünger ile silmek ve düzeltmek mümkündü. Kağıdın değerli olduğu dönemlerde, ahar aynı kağıda defalarca yazma olanağı verdiğinden özellikle yararlıydı.

Kaynakça ve notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Calligraphy". The Oxford Dictionary of English. Oxford University Press. 2005. 
  2. ^ a b Mediavilla, Claude (1996). Calligraphy. Wommelgem, Belçika: Scirpus Publications. ISBN 9080332518. 
  3. ^ Kwiatowski, W. (2006). Ink and Gold: Islamic Calligraphy. Londra: Sam Fogg Ltd. ISBN 0954901487. 
  4. ^ Johnston, E. (1909). Manuscript & Inscription Letters: For schools and classes and for the use of craftsmen, plate 6. San Vito Press & Double Elephant Press. 
  5. ^ Zapf, Hermann (2007). Alphabet Stories: A Chronicle of technical developments. Rochester, New York: Cary Graphic Arts Press. ISBN 9781933360294. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çin kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Batı kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Latin harfleri ile yapılan hat sanatına Batı Kaligrafisi denir.

İslam kaligrafisi[değiştir | kaynağı değiştir]

"Allahın Arslanı" olarak anılan Ali'ye atfedilen aslan biçiminde yazılmış naat duası kaligrafisi.

Diğer kaligrafi türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaligrafi müzeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya kaligrafi birlikleri ve cemiyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluslararası yarışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]