Nur Cemaati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Nur Cemaati ya da Nurcular, cemaat içindekilerin Hizmet diye tanımladıkları, Said Nursî'nin[1] eserlerini (Risale-i Nur) irdeleyip insanlara ulaştırma hedefine sahip Sünnî müslümanlardan oluşur. Modern bilim ve felsefeye karşı imanı koruma hedefli bir "tefsir ekolü"dür.[2] Nursî, kendisini izleyen talebelerini ifade etmek için Nur Talebeleri ve Nurcu kelimelerini kullanmıştır.[3] Bu eserlerin, talebeleri tarafından yazıldığı da bildirilmektedir.[4] Necip Fazıl Kısakürek'in Nursi'yi aşağılamasından sonra Nurcular, İttihad gazetesini çıkardılar ve sonrasında dershaneler açmaya başladılar.[5][6][7]

Nurculuk, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından 20 Eylül 1965 tarihinde alınan kararda ceza yasasının 163. maddesine göre suç kabul edilmiştir.[8] 1971 yılına kadar Nurcular hakkında verilen beraat ve iade kararlarının sayısı 706'dır.[kaynak belirtilmeli] 1991 yılında 47. Türkiye Hükûmeti (Yıldırım Akbulut) döneminde karara esas teşkil eden Türk Ceza Kanunu'nun 163. maddesi kaldırıldığı için Yargıtay kararı da işlerliğini yitirmiştir. Bu tarihten sonra risalelerin okunması, yayınlanması, satılması ve ücretsiz dağıtımı serbestçe yapılmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Risale-i Nur Külliyatından Sözler kitabının kapağı

Said Nursînin 23 Mart 1960 tarihinde ölümünden sonra yönetim anlayışı, siyasi olaylara bakış, etnik köken ve hizmet metodu gibi konulardaki görüş farklılıkları sonucu birçok Nur Cemaati grubu ortaya çıktı.[9][5][10][11] İlk dönemde, temel iki grup, Ahmet Hüsrev Altınbaşak önderliğindeki Yazıcılar grubu ile Zübeyir Gündüzalp önderliğindeki Okuyucular grubu idi.[9][5] Altınbaşak ve grubu, risalelerin sadece Osmanlıca olarak yazılıp okunmasını savunurken,[10] cemaatin yeni lideri Gündüzalp ve grubu,[9] Nursi hayattayken izin verdiği gerekçesi ile, modern Türkçe harfler ile matbaada basılıp yayılmasını savunuyordu. Gündüzalp liderliğindeki "ağabeyler konseyi", yazıcılar grubu ve lideri Altınbaşak ile tekrar birleşmeye çalıştı, ancak bu girişimler sonuçsuz kaldı.[5]

Aynı dönemde, Okuyucular grubuna yakın olmakla birlikte kendi yaşadıkları bölgede bağımsız olarak hareket eden Mehmed Kayalar Diyarbakır'da; Said Özdemir, Ankara'da (bu gruba daha sonra "tenvir" denilmiştir) ve Mehmed Kırkıncı Erzurum'da cemaat oluşturmaya başladı.[9][5]

Okuyucular, 1973 yılında Meşveret ve Kurdoğlu Cemaati olarak, Meşveret'in siyasete girmek istemesi nedeni ile ayrıldı. Meşveret Cemaati içinden de 1982 yılında anayasa referandumunda Anayasa'ya hayır diyen ve Yeni Asya gazetesi ile temsil edilen Gazeteciler de denilen yeni bir grup teşekkül etti.[kaynak belirtilmeli]

Günümüzde, genellikle, farklı bir grupta bulunmanın sebebi "önce o grupla tanışmış olmak"tan öteye gitmemektedir. Bir grubun düzenlediği konferans vb. etkinliğe diğer gruplardan herkes katılabilmekte ve üst düzeyde temsilciler de gönderilerek birliktelik oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bunun yanısıra, aynı anda birden çok cemaati takip edenler de bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Nur Cemaati grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Nur Cemaati tarih boyunca çeşitli gruplara ayrılmıştır.[12][5][4]

Grup Liderler Kaynak  Notlar
Meşveret grubu Ahmet Akgündüz [5][13]
Yeni Asya grubu Mehmet Kutlular [12]
Nesil grubu Mehmet Güleç (Fırıncı) [12]
Sözler grubu Mustafa Sungur [12]
Şûrâ grubu Mehmed Kırkıncı [12] Fetullah Gülen'i cemaatle
tanıştıran kişi[5][14]
Yazıcılar grubu Ahmet Hüsrev Altınbaşak [12]
Abdullah Yeğin grubu Abdullah Yeğin [12]
İhlas Nur grubu Said Özdemir [12]
Hekimoğlu İsmail grubu Ömer Okçu [12]
Kurdoğlu grubu Mehmet Kurdoğlu [12]
Med-Zehra grubu Muhammed Sıddık Dursun [5] Kürt kanadı
Zehra Vakfı grubu İzzettin Yıldırım [5] Med-Zehra grubundan ayrılmıştır
Envar grubu Ahmed Aytimur

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İsminin yazılışı için kaynak
  2. ^ Hür, Ayşe (22 Şubat 2007 (2007-02-22)). "Mustafa Kemal ve muhalifleri (5)". Radikal. http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=213667. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2016 (2016-08-19). 
  3. ^ Nursî, Said (2016) [1944-1947]. Emirdağ Lâhikası. Risale-i Nur. Envar Neşriyat. https://books.google.com.tr/books?id=AF-7DAAAQBAJ. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2016. 
  4. ^ a b Barlas, Mehmet (14 Ekim 2000). "Said Nursi'den Fethullah Gülen'e..". Yeni Şafak. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yenisafak.com/arsiv/2000/ekim/14/dizi.html. Erişim tarihi: 13 Eylül 2016. 
  5. ^ a b c d e f g h i j Yalçın, Soner (21 Aralık 2014 (2014-12-21)). "Nurcularda büyük bölünmenin sebebi". Sözcü. 4 Haziran 2016 (2016-06-04) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/duduklu-tencere-suikasti-685435/. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2016 (2016-08-20). 
  6. ^ Salihoğlu, M. Latif (29 Haziran 2007 (2007-06-29)). "Anlaşılmazsa yanarım (3)". Yeni Asya. 22 Kasım 2008 (2008-11-22) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yeniasya.com.tr/2007/06/29/yazarlar/lsalihoglu.htm. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2016 (2016-08-27). 
  7. ^ Salihoğlu, M. Latif (24 Mayıs 2010 (2010-05-24)). "Sorulara cevaplar (10)". Yeni Asya. 27 Mayıs 2010 (2010-05-27) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yeniasya.com.tr/2010/05/24/yazarlar/lsalihoglu.htm. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2016 (2016-08-27). "Risâlelerde "İstanbul'daki ihtiyar zât" diye de kendisinden bahsedilen Arvasî Hoca..." 
  8. ^ Öktem, İmran. "Yargıtay Birinci Başkanı İmran Öktem'in adalet yeni yılı konuşması". Yargıtay arşivi, 1966-1967. Yargıtay. 24 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20080324234926/http://www.yargitay.gov.tr/tarihce_aak/1966-1967.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  9. ^ a b c d Güldoğan, Asiye (11 Temmuz 2015). "Nurcular hakkında bu sırları ilk kez okuyacaksınız". Odatv. 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://odatv.com/nurcular-hakkinda-bu-sirlari-ilk-kez-okuyacaksiniz-1107151200.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  10. ^ a b "Ağabeyler'in Nur Meclisi". Sabah. 21 Aralık 2004. 18 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/21/gun104.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  11. ^ "Nurcular Hakkındaki Bilinmeyenler". Aktif Haber. 23 Eylül 2006. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160604180737/http://www.aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  12. ^ a b c d e f g h i j Aköz, Emre; Atal, Nevzat (23 Aralık 2004 (2004-12-23)). "Bir bakışta Nurcu kuruluşlar". Sabah. 18 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/23/gnd113.html. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2016 (2016-08-19). 
  13. ^ http://www.sorularlarisale.com/makale/13393/mesveret_cemaati_hakkinda_bilgi_verir_misiniz.html
  14. ^ "Kırkıncı Hoca". İhlas Haber Ajansı. 6 Mart 2014. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.iha.com.tr/haber-kirkinci-hocadan-fethullah-gulene-musbet-hareket-cagrisi-337813/. Erişim tarihi: 13 Eylül 2016.