Nur Cemaati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Nur Cemaati'nin ilk lideri Said Nursî'nin cemaatin temellerinin atıldığı Barla da sürgünde iken çekilmiş bir resmi

Nur Cemaati, Said Nursî'nin [1] risalelerinde açıkladığı fikirlerine dayanan İslâmî hareketlerin genel adıdır. Said Nursî kendisini izleyen talebelerini ifade etmek için "Nur Talebeleri" ve "Nurcu" kelimelerini kullanmıştır.[2]Nurcular, İtikâdi ve fıkhi bakımdan Sünnî İslâm'a bağlıdırlar.

Farklı gruplardan oluşan Nurcuların ana gayesi Hizmet-i imaniye ve Kur'aniye ya da kısaca Hizmet; temel metodu ise Risale-i Nur'ların okunması, anlaşılması, yorumlanması ve çoğaltılıp insanlara ulaştırılmasıdır. Nur Cemaati, birtakım tesbihata sahip olmakla birlikte şeyh benzeri bir liderliğe ve diğer tasavvuf ritüellerine sahip değildir. Bu yüzden, Nurculuk klasik bir tarikat değil, islami bir cemaattir.[3] Risale-i Nur okunan ve ders yapılan yerlere genellikle "dershane" bazen de "medrese-i nûriye" denir.[4] Buralarda genellikle üniversite öğrencileri sürekli kalır, diğer cemaat mensupları ise sadece bazı akşamları Risale-i Nur derslerine gelir. [kaynak belirtilmeli]

Nurculuk, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından 20 Eylül 1965 tarihinde alınan kararda ceza yasasının 163. maddesine göre suç kabul edilmiştir.[5] Bununla beraber Risale-i Nur ve Nur talebeleri birçok defa yargılanmış ve beraat etmişlerdir. 1971 yılına kadar Risale-i Nur ve Nur talebeleri hakkında verilen beraat ve iade kararlarının sayısı 706'dır. 1991 yılında Yıldırım Akbulut hükûmeti döneminde karara esas teşkil eden Türk Ceza Kanunu'nun 163. maddesi kaldırıldığı için Yargıtay kararı da işlerliğini yitirmiştir. Bu tarihten sonra risalelerin okunması, yayınlanması, satılması ve ücretsiz dağıtımı serbestçe yapılmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Risale-i Nur Külliyatından Sözler kitabının kapağı

Said Nursînin 23 Mart 1960 tarihinde vefatından sonra yönetim anlayışı, siyasi olaylara bakış, etnik köken ve "hizmet" metodu gibi konulardaki görüş farklılıkları sonucu bir çok Nur Cemaati teşekkül etmiştir. [6][4][7][8]

Said Nursî'nin ilk talebelerinden, Ahmet Hüsrev Altınbaşak risalelerin Osmanlıca nüshasından okunup, yazılmasını savunuyordu. [7] Son dönemde Said Nursi'nin yanında bulunan daha yeni talebeleri ise, Nursi hayattayken izin verdiği gerekçesi ile risalelerin modern Türkçe harfler ile matbaada basılıp yayılmasını savunuyordu. Bunun sonucunda Ahmet Hüsrev Altınbaşak'ı "Üstad-ı Sani" yani ikinci üstad olarak adlandıran Yazıcılar grubu ve Zübeyir Gündüzalp liderliğinde "ağabeyler konseyi" tarafından "meşveret" ile yönetilen Okuyucular grubu olarak tabir edilen iki ana grup oluşmuştur.[6][4]1960 lı yıllardan itibaren Zübeyir Gündüzalp liderliğindeki "ağabeyler konseyi", yazıcılar grubu lideri Hüsrev Altınbaşak ile tekrar birleşmeye çalışmış ancak bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.[4]

Aynı dönemde, Okuyucular grubuna yakın olmakla birlikte kendi yaşadıkları bölgede bağımsız olarak hareket eden Mehmet Kayalar Diyarbakır'da; Said Özdemir, Ankara'da (bu gruba daha sonra "tenvir" denilmiştir) ve Mehmed Kırkıncı Erzurum'da cemaat oluşturmaya başladı.[6][4]

Okuyucular, 1973 yılında Meşveret ve Kurdoğlu Cemaati olarak, Meşveret'in siyasete girmek istemesi nedeni ile ayrıldı. Meşveret Cemaati içinden de 1982 yılında anayasa referandumunda Anayasa'ya hayır diyen ve Yeni Asya gazetesi ile temsil edilen Gazeteciler de denilen yeni bir grup teşekkül etti. [kaynak belirtilmeli]Fethullah Gülen 1957 yılında Erzurum'da Mehmed Kırkıncı ve Adalet Partisi milletvekili Osman Demirci vasıtası ile Nur Cemaati ile tanıştı. Daha sonra Kırklareli ve Edirne'ye imam ve sonrasında da İzmir çevresine vaiz olarak giden Gülen kendi başına hareket ederek Gülen Hareketini oluşturmuştur. [4][6][8]

Günümüzde, genellikle, farklı bir grupta bulunmanın sebebi "önce o grupla tanışmış olmak"tan öteye gitmemektedir. Bir grubun düzenlediği konferans vb. etkinliğe diğer gruplardan herkes katılabilmekte ve üst düzeyde temsilciler de gönderilerek birliktelik oluşturulmaya çalışılmaktadır.Bunun yanısıra, aynı anda birden çok cemaati takip edenler de bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Nurcu grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

1996 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açıklanan rapora göre Nurcular'ın ilk bölünmesi genel hatları yazıcılar ve okuyucular şeklinde oldu.Günümüzde Türkiye'de altı grup olarak faaliyet göstermektedirler: [9]:

  1. Yeni Asya Grubu: Yeni Asya Gazetesi sahibi Mehmet Kutlular lideridir.
  2. Şûrâ Grubu: Mehmet Kırkıncı liderliğinde Doğu illerinde faaliyet göstermektedir.
  3. Kurdoğlu Grubu: Mehmet Kurdoğlu'nun liderliğini yaptığı grubun dershane denilen vakıf evleri mevcuttur.
  4. Med-Zehra Grubu: Muhammed Sıddık Dursun'un liderliğindeki grup, Marifet Eğitim dayanışma Vakfı vasıtası ile faaliyet göstermektedir.
  5. Acz-i Mendi Grubu, Aciz kullar tarikatı da denilen bu grup Elazığ ilinde 1985 yılında kuruldu.
Diyanetin raporunda belirtilenlerin dışında aşağıdaki gruplar da mevcuttur
  1. Gülen Hareketi: Okul, yurt, dershane gibi eğitim faaliyetlerinin yanı sıra TV ve gazeteleri de mevcuttur
  2. Yazıcılar Grubu (Ahmet Hüsrev Altınbaşak-Altınbaşak 1977'de ölünce yerine Mehmet Sait Ertürk geçti.)
  3. Tenvir- İhlas Nur Grubu (Said Özdemir)-1963'te Ankara'da İhlas adıyla dört sayfa haftalık dergi çıkardı.
  4. Envar Grubu (Ahmed Aytimur)
  5. Sözler Grubu (Mustafa Sungur)
  6. Nesil Grubu (Mehmet Fırıncı)
  7. Zehra Grubu (İzzettin Yıldırım)

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Said Nursi'nin imzasının (isminin bulunduğu bir mektubu
  2. ^ Bu şuhur-u mübarekede, Nurcuların şirket-i mâneviyesine inşaallah pek çok kudsî servet girecek. Her bir Nurcu, binler lisanla ve yüzer kalemle çalışacak gibi kâr kazanacak. Emirdağ Lahikası 1, Mektup No: 108, s.1747
  3. ^ Ayşe Hür, Radikal, 22 Şubat 2007, Mustafa Kemal ve muhalifleri (5)
  4. ^ a b c d e f "Nurcularda büyük bölünmenin sebebi". Sözcü. 21 Aralık 2014. http://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/duduklu-tencere-suikasti-685435/. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  5. ^ Yargıtay arşivi, 1966-1967
  6. ^ a b c d "Nurcular hakkında bu sırları ilk kez okuyacaksınız". Odatv.com. 11 Temmuz 2015. http://odatv.com/nurcular-hakkinda-bu-sirlari-ilk-kez-okuyacaksiniz-1107151200.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  7. ^ a b "Ağabeyler'in Nur Meclisi". Sabah. 21 Aralık 2004. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/21/gun104.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  8. ^ a b "Nurcular Hakkındaki Bilinmeyenler". Sabah. 23 Eylül 2006. http://www.aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  9. ^ Diyanet İşleri Başkanlığı raporu, 1996