Nur Cemaati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Nur Cemaati ya da Nurcular, cemaat içindekilerin Hizmet diye tanımladıkları, Said Nursî'nin[1] eserlerini (Risale-i Nur) irdeleyip insanlara ulaştırma hedefine sahip Sünnî müslümanlardan oluşur. Nursî, kendisini izleyen talebelerini ifade etmek için Nur Talebeleri ve Nurcu kelimelerini kullanmıştır.[2] Bu eserlerin, talebeleri tarafından yazıldığı da bildirilmektedir.[3] Necip Fazıl Kısakürek'in Nursi'yi aşağılamasından sonra Nurcular, İttihad gazetesini çıkardılar ve sonrasında dershaneler açmaya başladılar.[4][5][6]

Nurculuk, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından 20 Eylül 1965 tarihinde alınan kararda ceza yasasının 163. maddesine göre suç kabul edilmiştir.[7] 1991 yılında 47. Türkiye Hükûmeti (Yıldırım Akbulut) döneminde karara esas teşkil eden Türk Ceza Kanunu'nun 163. maddesi kaldırıldığı için Yargıtay kararı da işlerliğini yitirmiştir. Bu tarihten sonra risalelerin okunması, yayınlanması, satılması ve ücretsiz dağıtımı serbestçe yapılmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Risale-i Nur Külliyatından Sözler kitabının kapağı

Said Nursînin 23 Mart 1960 tarihinde ölümünden sonra yönetim anlayışı, siyasi olaylara bakış, etnik köken ve hizmet metodu gibi konulardaki görüş farklılıkları sonucu birçok Nur Cemaati grubu ortaya çıktı.[8][4][9][10] İlk dönemde, temel iki grup, Ahmet Hüsrev Altınbaşak önderliğindeki Yazıcılar grubu ile Zübeyir Gündüzalp önderliğindeki Okuyucular grubu idi.[8][4] Altınbaşak ve grubu, risalelerin sadece Osmanlıca olarak yazılıp okunmasını savunurken,[9] cemaatin yeni lideri Gündüzalp ve grubu,[8] Nursi hayattayken izin verdiği gerekçesi ile, modern Türkçe harfler ile matbaada basılıp yayılmasını savunuyordu. Gündüzalp liderliğindeki "ağabeyler konseyi", yazıcılar grubu ve lideri Altınbaşak ile tekrar birleşmeye çalıştı, ancak bu girişimler sonuçsuz kaldı.[4]

Aynı dönemde, Okuyucular grubuna yakın olmakla birlikte kendi yaşadıkları bölgede bağımsız olarak hareket eden Mehmed Kayalar Diyarbakır'da; Said Özdemir, Ankara'da (bu gruba daha sonra "tenvir" denilmiştir) ve Mehmed Kırkıncı Erzurum'da cemaat oluşturmaya başladı.[8][4]

Okuyucular, 1973 yılında Meşveret ve Kurdoğlu Cemaati olarak, Meşveret'in siyasete girmek istemesi nedeni ile ayrıldı.

Günümüzde, genellikle, farklı bir grupta bulunmanın sebebi "önce o grupla tanışmış olmak"tan öteye gitmemektedir. Bir grubun düzenlediği konferans vb. etkinliğe diğer gruplardan herkes katılabilmekte ve üst düzeyde temsilciler de gönderilerek birliktelik oluşturulmaya çalışılmaktadır.

Nur Cemaati İlkeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Said Nursi, Nur cemaati'nin sahip olması gereken vasıfları Risale-i Nur Küllliyatında açıklamıştır:

  • Siyaset ve idareyle iştigal etmemek.[2][11]
  • Müsbet hareket etmek olumsuz hareket etmemek.[12]
  • Yalnız Allah rızasını esas yaparak iman hizmeti yapmak.[12][13]
  • Tarikat değil cemaattir. Şeyhlik-müridlik gibi makamlar yoktur.[14][15]

Bazı Nur Cemaati gruplarının belirtilen ilkelerden bazılarına uygun hareket etmedikleri bilinmektedir.

Nur Cemaati grupları[değiştir | kaynağı değiştir]

Nur Cemaati tarih boyunca çeşitli gruplara ayrılmıştır.[16][4][3]

Grup Liderler Kaynak  Notlar
Meşveret grubu Ahmet Akgündüz [4]
Yeni Asya grubu Mehmet Kutlular [16]
Nesil grubu Mehmet Güleç (Fırıncı) [16]
Sözler grubu Mustafa Sungur [16]
Şûrâ grubu Mehmed Kırkıncı [16] Fetullah Gülen'i cemaatle
tanıştıran kişi[4][17]
Yazıcılar grubu Ahmet Hüsrev Altınbaşak [16]
Abdullah Yeğin grubu Abdullah Yeğin [16]
İhlas Nur grubu Said Özdemir [16]
Hekimoğlu İsmail grubu Ömer Okçu [16]
Kurdoğlu grubu Mehmet Kurdoğlu [16]
Med-Zehra grubu Muhammed Sıddık Dursun [4] Kürt kanadı
Zehra Vakfı grubu İzzettin Yıldırım [4] Med-Zehra grubundan ayrılmıştır
Envar grubu Ahmed Aytimur

Gülen Cemaati ile ilişkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Özellikle 2014 yılından önce yayımlanmış birçok kaynakta Gülen Hareketi, Nur Cemaatinin önde gelen bir kolu olarak öne sürülmüştür.[18][19][20][21][4] Cemaatin beş önde geleni, 31 Aralık 2013 tarihinde siyasi faaliyetlerin Nur Cemaati fikirleri ile uygun olmadığını belirtmişlerdir.[19] Bu açıklamanın Gülen Hareketine yönelik olduğu düşünülmüştür.[19] Özellikle 15 Temmuz 2016 darbe kalkışmasından sonra, Yeni Asya grubu hariç,[22] Nur Cemaati ileri gelenleri, Gülen Hareketine karşı olan tutumunu belirginleştirmiştir.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ İsminin yazılışı için kaynak
  2. ^ a b Said Nursî (2013) [1944-1947]. "Yirmiyedinci Mektub". Emirdağ Lâhikası. Risale-i Nur. RNK Neşriyat. s. 167. "Nurcular, siyasetlerle alâkaları olmaz. Yalnız iman hakikatleriyle bütün hayatları bağlıdır." 
  3. ^ a b Barlas, Mehmet (14 Ekim 2000). "Said Nursi'den Fethullah Gülen'e..". Yeni Şafak. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yenisafak.com/arsiv/2000/ekim/14/dizi.html. Erişim tarihi: 13 Eylül 2016. 
  4. ^ a b c d e f g h i j k Yalçın, Soner (21 Aralık 2014 (2014-12-21)). "Nurcularda büyük bölünmenin sebebi". Sözcü. 4 Haziran 2016 (2016-06-04) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/duduklu-tencere-suikasti-685435/. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2016 (2016-08-20). 
  5. ^ Salihoğlu, M. Latif (29 Haziran 2007 (2007-06-29)). "Anlaşılmazsa yanarım (3)". Yeni Asya. 22 Kasım 2008 (2008-11-22) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yeniasya.com.tr/2007/06/29/yazarlar/lsalihoglu.htm. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2016 (2016-08-27). 
  6. ^ Salihoğlu, M. Latif (24 Mayıs 2010 (2010-05-24)). "Sorulara cevaplar (10)". Yeni Asya. 27 Mayıs 2010 (2010-05-27) tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.yeniasya.com.tr/2010/05/24/yazarlar/lsalihoglu.htm. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2016 (2016-08-27). "Risâlelerde "İstanbul'daki ihtiyar zât" diye de kendisinden bahsedilen Arvasî Hoca..." 
  7. ^ Öktem, İmran. "Yargıtay Birinci Başkanı İmran Öktem'in adalet yeni yılı konuşması". Yargıtay arşivi, 1966-1967. Yargıtay. 24 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20080324234926/http://www.yargitay.gov.tr/tarihce_aak/1966-1967.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  8. ^ a b c d Güldoğan, Asiye (11 Temmuz 2015). "Nurcular hakkında bu sırları ilk kez okuyacaksınız". Odatv. 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://odatv.com/nurcular-hakkinda-bu-sirlari-ilk-kez-okuyacaksiniz-1107151200.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  9. ^ a b "Ağabeyler'in Nur Meclisi". Sabah. 21 Aralık 2004. 18 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/21/gun104.html. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  10. ^ "Nurcular Hakkındaki Bilinmeyenler". Aktif Haber. 23 Eylül 2006. 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160604180737/http://www.aktifhaber.com/nurcular-hakkindaki-bilinmeyenler-84719h.htm. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2016. 
  11. ^ Said Nursi (2013). "Ondördüncü Şua". Şualar. RNK Neşriyat. s. 354. "Risale-i Nur'un esas mesleği olan şefkat, hak ve hakikat ve vicdan, bizleri şiddetle siyasetten ve idareye ilişmekten men etmiş." 
  12. ^ a b Said Nursi (2013). Tarihçe-i Hayat. RNK Neşriyat. s. 249. "Bizim vazifemiz müsbet hareket etmektir. Menfî hareket değildir. Rıza-yı İlâhîye göre sırf hizmet-i imaniyeyi yapmaktır" 
  13. ^ Nursi, Said. "Yirmi Birinci Lem'a". Lem'alar. "Amelinizde rıza-yı İlâhî olmalı. Eğer O razı olsa, bütün dünya küsse ehemmiyeti yok." 
  14. ^ Said Nursi (2013). Emirdağ Lahikası. RNK Neşriyat. s. 197. "Mesleğimiz tarikat değil" 
  15. ^ Nursî, Said. "Yirmibirinci Lem'a". Lem'alar. Risale-i Nur. RNK Neşriyat. "Mesleğimiz şeyhlik olsaydı, makam bir olurdu veyahut mahdut makamlar bulunurdu...Fakat mesleğimiz uhuvvettir. Kardeş kardeşe peder olamaz, mürşid vaziyetini takınamaz." 
  16. ^ a b c d e f g h i j Aköz, Emre; Atal, Nevzat (23 Aralık 2004 (2004-12-23)). "Bir bakışta Nurcu kuruluşlar". Sabah. 18 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://arsiv.sabah.com.tr/2004/12/23/gnd113.html. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2016 (2016-08-19). 
  17. ^ "Kırkıncı Hoca". İhlas Haber Ajansı. 6 Mart 2014. 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.iha.com.tr/haber-kirkinci-hocadan-fethullah-gulene-musbet-hareket-cagrisi-337813/. Erişim tarihi: 13 Eylül 2016. 
  18. ^ Yavuz, H. (2005). Modernleşen Müslümanlar: Nurcular, Nakşiler, Milli Görüş ve AK Parti (Vol. 22). Kitap Yayinevi Ltd.
  19. ^ a b c Çakır, Ruşen (18 Şubat 2014). "Nurcular olup bitenlere ne diyor?". Vatan. 24 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.gazetevatan.com/rusen-cakir-610386-yazar-yazisi-nurcular-olup-bitenlere-ne-diyor-/. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  20. ^ Yaşlı, Fatih (27 Temmuz 2016). "Anti-komünizmden 15 Temmuz’a". Birgün. 28 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.birgun.net/haber-detay/anti-komunizmden-15-temmuz-a-121682.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016. 
  21. ^ Yalçın, Soner (26 Ekim 2016). "http://www.sozcu.com.tr/2016/yazarlar/soner-yalcin/basbakan-yanlis-biliyor-1468959/". Sözcü. 16 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.sozcu.com.tr/2016/yazarlar/soner-yalcin/basbakan-yanlis-biliyor-1468959/. 
  22. ^ "Nurcu gazete Fethullah’a sahip çıktı". Odatv. 11 Ağustos 2016. 2 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://odatv.com/nurcu-gazete-fethullaha-sahip-cikti-1108161200.html. Erişim tarihi: 16 Kasım 2016.