Yaşar Nuri Öztürk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Yaşar Nuri Öztürk
Doğumu 5 Şubat 1951(1951-02-05)[1]
Bayburt, Türkiye[2]
Ölümü 22 Haziran 2016 (65 yaşında)[3]
Beykoz, İstanbul, Türkiye
Mide kanseri[4]
İlgi alanları İslam felsefesi, Tefsir, Tasavvuf
Önemli fikirleri Kur'ancılık

Yaşar Nuri Öztürk (d. 5 Şubat 1951, Bayburt[2][5]ö. 22 Haziran 2016, İstanbul[3]), Türk İslam felsefesi profesörü, gazeteci, yazar, avukat, televizyon programcısı, siyasetçi, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi kurucu dekanı.[6]

Hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşar Nuri Öztürk, Bayburtlu bir anne ile Sürmeneli bir babanın çocuğu olarak 5 Şubat 1951 Pazartesi günü Bayburt'ta doğdu. Trabzon'un Sürmene ilçesinin Fındıcak köyünde büyüdü.[2] Çoğu Çaykara'da bulunan Niyazoğlu sülalesindendir. İlk eğitimini babasından Kur'an okuyarak aldı ve dokuz yaşında hâfız oldu. On yıllık klâsik medrese eğitiminden sonra hukuk ve ilahiyat tahsilini tamamladı. 12 yıl imamlık ve vaizlik yaptıktan sonra üniversiteye tekrar dönerek 1980 yılında "İslâm Felsefesi" konulu doktorasını tamamladı ve 1986 yılında aynı dalda doçent oldu. Orta Doğu, Balkanlar, Avrupa ve Afrika ülkeleri, ABD, Güney Kore ve Japonya'da kendi alanı ile ilgili akademik araştırmalar yapan Öztürk, ayrıca Fransa'da Grenoble Üniversitesinde çalıştı. New York'ta "İslâm Düşüncesi ve Çağdaş Sûfî Düşünce" dersleri okuttu.

Time Dergisi’nin gerçekleştirdiği ‘20. Yüzyılın En Önemli Kişileri’ (The Most Important People of the 20th. Century) anketinin ‘En Önemli Bilim Adamları ve Islahatçılar’ (The Most Important Scientists and Healers) listesinde, dünya kamuoyunca belirlenmiş yüz ismin ilk onu arasında yer aldı.[1]

Türkçe, Arapça, Farsça, İngilizce ve Fransızca dillerinde çeşitli çalışmaları bulunan Yaşar Nuri Öztürk, 1978 ve 1982'de "Türkiye Millî Kültür Vakfı" ödülünü kazandı.

Hayat hikâyesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yurt dışında ve yurt içinde pek çok yerde İslâm dininin zihniyeti, insan ve insan hakları konularında konferanslar verdi. Türkiye'de Kur'ân-ı Kerîm'in Özüne Dönüş Hareketi'nin öncüsü olan Yaşar Nuri Öztürk aynı zamanda da, Türk üniversitelerinde öğretim üyesi ve dekan olarak 26 yıl görevde bulundu. ABD-New York’ta (The Theological Seminary of Barrytown) bir yıl misafir profesör olarak “İslâm Düşüncesi” dersleri okuttu. Aynı süre içinde The World Scripture’ın İslâm bölümünün hazırlanışında görev aldı. Büyük çoğunluğu İslâmiyet hakkında seksene[7] yakın kitabı vardır. Özellikle onun "Kur’an’daki İslâm" adlı ansiklopedi vasfındaki kitabı, Yaşar Nuri Öztürk tarafından çoğu konferansında telkin edilmektedir.

Trabzon yıllarında ilkokulu dışarıdan bitirerek Trabzon İmam Hatip Lisesi’ne girdi, [İmam hatipten 1968’de birincilikle mezun oldu ve İstanbul’a geldi. İlahiyat ve hukuk okudu.

Üniversite sonrası asistanlığın yanı sıra avukatlık stajını sürdürdü. Bir yandan da Son Havadis, Tercüman gibi gazetelerde yazılar yazdı. 1980’de İslam felsefesi dalında doktorasını verdi. Ardından Milltown’da lisansüstü düzeyinde İslam felsefesi dersleri verdi.[kaynak belirtilmeli] 1987’de Türkiye’ye döndü ve o günlerde TRT’de Asaf Demirbaş’ın sunduğu bir dini programa çıktı. Böylece akademik çevrelerdeki tanınırlığı ülke geneline yayıldı.

1978 ve 1982’de “Türkiye Millî Kültür Vakfı” ödülünü kazandı. Çalışmaları Türkçe, Arapça, Farsça, İngilizce ve Fransızca dillerinde yayımlandı.

1992 yılında İstanbul Üniversitesi’nde İlahiyat Fakültesi kuruldu. 1993’te fakülteye kurucu dekan olarak atandı.1993-2002 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi dekanlığını yaptı.[8] Yaşamı boyunca çeşitli üniversitelerde öğretim üyesi ve dekan olarak 26 yıl görev yaptı.

İlk tercümesi Elmalılı M. Hamdi Yazır tarafından yapılan Kur'an'ın, yorum katılmamış, İkinci Türkçe çevirisini yayınlamıştır. 1993 - 2011 yılları arasında üç yüzü aşkın baskı yapan bu çeviri[9], “Türkiye Cumhuriyeti Tarihinin En Çok Baskı Yapan Kitabı ve Kur'an-ı Kerim meali” sayılmaktadır.[10]

1990’lı yıllarda Hürriyet gazetesinde yazıları yayımlandı. Yurt gazetesinde ve son olarak da Aydınlık’ta yazdı. Aydınlık gazetesinde 26 Kasım 2015’te başladığı yazılarını 23 Haziran 2016’ya kadar sürdürdü.[2] Habertürk, Halk TV, Kanal Sokak TV, Show TV gibi farklı kanallarda televizyon programlarında Kur’an yorumları yaptı.[3]

14 Şubat 2013 tarihinde TRT sanatçısı Nazlı Kanaat ile nişanlanmıştır.

Öztürk, İstanbul İli'nin Beykoz ilçesine bağlı Paşabahçe semtinde ikamet etmekteydi.[11] "Saba Tümer ile Bugün" programında Kur'an meali yorumlamış; Facebook, Twitter ve telefon üzerinden gelen sorulara cevap vermiştir.

Siyasi hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşar Nuri Öztürk, 3 Kasım 2002 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi’nden İstanbul milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi. Daha sonra CHP’den istifa etti. İstifasına, “Birikiminin halka ve ülkeye hizmette daha etkin ve yoğun biçimde kullanılacağı vaadiyle girdiği CHP’de çok kısa bir süreden sonra hayal kırıklıkları yaşamasını, 23-24 Ekim 2003 tarihlerindeki kurultayda da çok çirkin bir siyaset oyunuyla dışlanmasını” gerekçe gösterdi. CHP’nin yönetim kadrosu ve dönemin genel başkanı Deniz Baykal ile ters düştüğü noktaları ise şöyle açıklamıştı:[12]

“Laiklik anlayışındaki farklılık, dine bakışlarındaki farklılık, halkla bütünleşme konusundaki ısrarı, ideoloji eksenli siyasete karşı oluşu, partideki ağır demokrasi noksanı, dünyadaki derin etkili değişimlerin muhasebesinin CHP yönetimince yapılamaması, Batı’nın yeni sömürü yönteminin bir ifadesi olan IMF’cilik ve küreselleşme yıkımını durduracak politikaların oluşturulamaması.”

CHP’den istifasının ardından 16 Şubat 2005’te Halkın Yükselişi Partisi’ni kurdu ve bu partinin genel başkanlığını dört yıl boyunca sürdürdükten sonra 19 Ekim 2009 tarihinde üniversite ile çok ilgilenemediği gerekçesiyle genel başkanlıktan istifa ederek aktif siyasî hayatını son verdi.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 yılından beri mide kanseri ile mücadele eden Yaşar Nuri Öztürk, 22 Haziran 2016 Çarşamba günü İstanbul'daki evinde hayatını kaybetti. Cenaze namazı Üsküdar Şakirin Camii'nde kılınan Öztürk, Kanlıca Mezarlığı'na defnedilmiştir.[4]

Görüşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İmâm-ı Â’zam Ebû Hanîfe[13] ve İmâm Zeyd[14] hakkındaki kişisel görüşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Onun aslında Hanefilik ile itikaden pek ilgisi bulunmadığını ifade ediyor:

Ayrıca “İmâm Zeyd” ile olan fikrî benzerliğine de şu cümlelerle değiniyor:

Bâtınî Karmatîlik hakkındaki kişisel görüşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bâtınî-Karmatîlik konusundaki görüşlerini ise "Hallâc-ı Mansûr" isimli iki ciltlik eserinin birinci cildinde açıklıyor. Birinci cildin ilk elli sayfalık giriş kısmı Karmatîler'in kurdukları toplumcu sistemin ne kadar başarılı olduğundan bahsetmektedir.[20]

Reenkarnasyon hakkındaki kişisel görüşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'an-ı Kerîm’e göre reenkarnasyonun olası olduğunu ayetlerden örnekler vererek savunan Yaşar Nuri, buna inanmayanların ise bir tür tabuculuk içinde olduklarını söylüyor. Ona göre Kur'an-ı Kerîm reenkarnasyona mesnet olacak onlarca ayet barındırmaktadır. Süleyman Ateş'in Cennet ve Cehennem'i reenkarnasyon ile izah ettiğini söylüyor. Reenkarnasyonun müteşabih bir ahiret inancının bir tür yorumu ve işleyişi olduğunu da ekliyor.[21] İslam tarihinde reenkarnasyon konusu hakkındaki görüşlerini,

olarak belirtiyor.

Kur'an-ı Kerîm’de reenkarnasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Kur'an bu Dünya'ya iki defa gelip üçüncü kez gelmek isteyip de kendilerine müsaade edilmeyenlerden bahsediyor ve onlara üçüncüyü gidemezsiniz dendiğini söylüyor. Fakat bu durumun herkes için bağlayıcı olmadığını belirtiyor. Ona göre, kimi bir kez gelir adam gibi yaşar ve tekâmülünü tamamlar. İçlerinde Süleyman Ateş'in de bulunduğu birçok tefsir aliminin müteşâbih olan Cennet-Cehennem gibi kavramların açılımını reenkarnasyonla verdiklerini kuvvetle yineliyor. Bununla beraber, Kur'an-ı Kerîm'in böyle ayrıntılar vermediğini de ekliyor. Fakat, ona göre insan tekâmülünü bir şekilde tamamlamaya mecburdur. Reenkarnasyonun da bu tekâmülü tamamlamanın yollarından biri değil, yegâne yolu olduğunu vurguluyor.

diyor.

Ahiret inancı ve reenkarnasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşar Nuri, bu konudaki görüşlerini

şeklinde dile getiriyor.

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kur'an'ı Tanıyor musunuz? (O'nu hiç okudunuz mu?)
  • Din Maskeli Allah Düşmanlığı "Şirk" ve Şirke Tepkinin Felsefeleşmesi: "Deizm"
  • Allah ile Aldatmak
  • Türkiye'ye Mektuplar
  • Asr-ı Saadet Şehitleri
  • Kur'an'ı Anlamaya Doğru
  • 400 Soruda İslam
  • Ehl-i Beyt'in Annesi Hazreti Fatıma
  • Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Meali
  • Kur'an-ı Kerim Meali (Surelerin İniş Sırasına Göre)
  • Kur'an Açısından Küresel Afetler
  • Kur'an'ın Öğrettiği Dualar
  • Atatürk'ten Sonraki CHP (Çağı Yanlış Okumanın Serüveni)
  • Batı Sömürgeciliği ve İslam Dünyası
  • Anadilde İbadet Meselesi Çiğnenen Bir Kitlesel Hakkın Savunulması
  • Kur'an Açısından Şeytancılık (Satanizm ve Ötekiler)
  • Cevap Veriyorum 1 (Gerçek Dini Arayanlarla Baş Başa)
  • Cevap Veriyorum 2 (Gerçek Dini Arayanlarla Baş Başa)
  • İslam Nasıl Yozlaştırıldı Vahyin Dininden Sapmalar, Hurafeler, Bid'atlar
  • Depremin Gösterdikleri (Yeni Yüzyıl İçin Uyarılar)
  • Kur'an'ın Temel Kavramları
  • Kur'anın Temel Buyrukları (Emirler ve Yasaklar)
  • Kur'an'daki İslam
  • Fatiha Suresi Tefsiri
  • Kur'an Verileri Açısından Laiklik
  • Tasavvuf ve Tarikatlar (İslam Mistisizmi) - 2 Cilt
  • Kendi Dilinden Hz.Muhammed
  • Ses Bir Gün Yankılanır
  • Konferanslarım (Bir İmanın Destanlaşması)
  • Halkın Diliyle Yaşar Nuri
  • Halkın Şiirlerinde Yaşar Nuri Öztürk
  • Halkın Yükselişi Hareketi
  • İslam Dünyasında Akıl ve Kur'an Nasıl Dışlandı?
  • Tarihi Boyunca Bektaşilik
  • Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar
  • Mevlana ve İnsan
  • Kur'an ve Sünnete Göre Tasavvuf
  • Kur'an Penceresinden Kurtuluş Savaşı'na Bir Bakış
  • Asrı Saadetin Büyük Kadınları
  • Yeniden Yapılanmak Kur'an'a Dönüş
  • Din ve Fıtrat (Yaratılış)
  • Çıplak Uyarı
  • Kur'an Açısından Küresel Afetler
  • Arapçılığa Karşı Akılcılığın Öncüsü: İmamı Azam Ebu Hanife
  • İmamı Azam Savunması (Şehit Bir Önder İçin Apolocya)
  • Kur'an'ın Yarattığı Mucize Devrimler
  • İnsanlığı Kemiren İhanet DİNCİLİK (Zulümleriyle Dini Kirletenlerin Tarihi)
  • Maun Suresi Böyle Buyurdu (Din Maskeli Zulme Tanrı'nın Vuruşu)
  • Enel Hak İsyanı Hallâc-ı Mansur (Darağacında Miraç) - 2 Cilt
  • Arapçılığa Karşı Akılcılığın Öncüsü İmamı Azam Ebu Hanife (Esas Fikirleri Gölgelenen Önder)
  • Kur'an-ı Kerim'de Lanetlenen Soy
  • Emevî Dinciliğine Karşı Mücadelenin Öncüsü Ebu Zer
  • Kur'an Verileri Işığında Tasavvuf ve Tarikatlar
  • Tanrı'dan Başka İnsanüstü Tanımayan İnanç Deizm
  • Ehlibeytin Annesi Hz.Fâtıma
  • Türkiye'ye Mektuplar
  • Saltanat Dinciliğinin Öncüsü Firavun (Çağdaş Firavunları Tanıma Kılavuzu)
  • Kur'an Verilerine Göre Kötülük Toplumu
  • Kur'an-ı Kerim'de Lanetlenen Soy
  • İslam'da Büyük Günahlar
  • Kur'an Penceresinden Özgürlük ve İsyan
  • The Eye of The Heart
  • Büyük Türk Mutasavvıfı Muhammed Tevfîk Bosnevî
  • Kuşadalı İbrahim Halvetî (İslam Düşüncesinde Bir Dönüm Noktası)
  • Kur'an'ı Anlamaya Doğru

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nüfus kaydındaki doğum tarihinin 5 Şubat 1951 olduğu oğlu tarafından açıklandı. Mustafa Tahir Öztürk'e göre 5 Şubat tarihinin kesinlikle doğru olduğu bilinmekle birlikte, doğum yılının 1951'den evveki bir yıl olması da olasıdır.
  2. ^ a b c Yaşar Nuri Öztürk, Bayburt'ta doğmuş, ama Sürmene'nin Fırdıcak köyünde büyümüştür.
  3. ^ a b "İlahiyat Profesörü Yaşar Nuri Öztürk hayatını kaybetti". 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2016. 
  4. ^ a b Yaşar "Nuri Öztürk öldü", hurriyet.com.tr
  5. ^ http://haber.gazetevatan.com/yasar-nuri-ozturkun-yasi-ve-sevgilisi/403503/4/Haber
  6. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, Prof. Dr. Kur'an'ı Tanıyor Musunuz (Onu Hiç Okudunuz mu?). 5. Baskı. İstanbul: Yeni Boyut Yayınları, 2013.
  7. ^ http://www.kitapyurdu.com/index.php?route=product/manufacturer_products&manufacturer_id=7287&limit=100
  8. ^ http://ilahiyat.istanbul.edu.tr/?p=6056
  9. ^ http://www.yeniboyut.com.tr/prof-dr-yasar-nuri-ozturk
  10. ^ http://www.milliyet.com.tr/yasar-nuri-ozturk/
  11. ^ ntvmsnbc
  12. ^ http://www.radikal.com.tr/politika/yasar-nuri-ozturk-chpden-istifa-etti-708429/
  13. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â’zam Savunması, Şehid bir önder için Apolocya, – Sahabe ve tâibûn nesline yapılan muameleyi zulûm olarak gösterdi: Ehl-i Beyt’in haklarını savunmadaki özgün tavrı, Sahife 170, İnkılâp, İstanbul, 2010.
  14. ^ Ebû Zehre, Muhammed, İmâm Zeyd, 83.
  15. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â’zam Savunması, Şehit bir önder için Apolocya, – Zalimlere isyanı iman ve ibadetin esası olarak tanıttı: İmâm-ı Â’zam’ın tanıttığı İslam’ın temel ibadeti, Sahife 156, İnkılâp, İstanbul, 2010.
  16. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â’zam Savunması, Şehit bir önder için Apolocya, – Sahabe ve Tâibûn nesline yapılan muameleyi zulüm olarak gösterdi: Ehl-i Beyt’in haklarını savunmadaki özgün tavrı, Sahife 171, İnkılâp, İstanbul, 2010.
  17. ^ Not: Anadolu Alevileri ile karıştırılmamalıdır.
  18. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â’zam Savunması, Şehit bir önder için Apolocya, – Ortak kaderli iki deha: Sokrat ve İmâm-ı Â’zam, Sahife 246, İnkılâp, İstanbul, 2010.
  19. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â’zam Savunması, Şehit bir önder için Apolocya, – Şehit edilişi veya sonsuzluğa geçiş, Sahife 56, İnkılâp, İstanbul, 2010.
  20. ^ Öztürk, Yaşar Nuri, Enel Hak İsyânı HALLÂCI MÂNSUR (Darağacında Mirâc), Yeni Boyut, 2011.
  21. ^ Yaşar Nuri Öztürk’e göre reenkarnasyon
  22. ^ Yaşar Nuri Öztürk’e göre "Reenkarnasyon ve Tekâmül"
  23. ^ Yaşar Nuri Öztürk - Kur'an’daki reenkarnasyon
  24. ^ Ahiret inancı ve reenkarnasyon

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Öncesi yok.
Halkın Yükselişi Partisi Genel Başkanı
16 Şubat 2005 - 19 Ekim 2009
Sonra gelen:
Ragıp Önder Günay