Birleşik Krallık tarihi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Birleşik Krallık tarihi İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar süregelen tarihini kapsar. 1800-1922 yılları arasında İrlanda'nın tamamı Birleşik Krallık'ın bir parçası sayıldığı için bu dönemlerde İrlanda'nın tarihi de Birleşik Krallık tarihinin bir parçası sayılır.

Birleşik Krallık'ın en eski halklarını Keltler oluşturmaktadır. MÖ 55 - MÖ 410 yılları arasında Büyük Britanya adaları Roma İmparatorluğuna bağlı Britannia eyaletini oluşturuyorlardı. 5. yüzyılda bölge Hristiyanlığın etkisi altına girdi. Aynı yıllarda Cermen bir halk olan Anglosaksonlar büyük kitleler halinde adaya göç ettiler. 1066-1154 yılları arasında gene bir Cermen ırkı olan Normanlar adayı ele geçirdiler. İngilizler bu Cermen ırklarının devamını oluşturmaktadırlar. İskoçlar, Galliler ve İrlandalılar ise Keltlerin devamıdır.

Britanya Krallığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tudor Hanedanı Döneminde İngiltere Krallığı güçlenerek İskoçya'yı geride bıraktı. İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth 1588 yılında Avrupa'nın en güçlü donanması olan İspanyol Armada'sını yenilgiye uğratarak Britanya İmparatorluğunun temellerini attı. 17. yüzyılda giderek güçlenen İngiltere Kuzey Amerika'da koloniler kurdu. 1707 yılında İngiltere ve İskoçya birleşerek Büyük Britanya Krallığını kurdular. 1800 yılında da bu birliğe İrlanda'yı da katarak Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı kuruldu. 1837- 1901 yılları arasında hüküm süren I. Victoria döneminde Birleşik Krallık, "üzerinde güneş batmayan" Britanya İmparatorluğunu kurdu. 1921'ye gelindiğinde bu imparatorluk Hindistan, Kuzey Amerika, Orta Doğu, Avustralya ve Afrika dahil 36,6 million km² lik bir alanı kapsıyor, 458 milyon kişilik bir nüfusa hükmediyordu. Alan ve nüfus bakımından dünyanın dörtte biri Britanya'nın egemenliği altında yaşıyordu.

20. yüzyıl[değiştir | kaynağı değiştir]

Britanya İmparatorluğu

20. yüzyılda bu imparatorluk yavaş yavaş çözülmeye başladı. 1. Dünya savaşına katılan Britanya Almanya ile çekişmeli bir savaş geçirdi. Cihan Harbini kazansada bu durum Britanya’nın süper güçlükten düşmeye ve yerini yavaş yavaş ABD’ye bırakmasına neden oldu. Çöken Alman İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Afrika ve Ortadoğu topraklarını kolonileştirdi ve İsrail’i kurmaya başladı. 1919 yılında Afganistan bağımsızlığını ilan etti.1922 yılında İrlanda bağımsızlığını kazandı.Naziler’in Polonya’yı işgali ile Birleşik Krallık, Almanya’ya savaş ilan etti. 2. Dünya savaşını kazanan Britanya pek çok kolonisinden çekilmek zorunda kaldı. ABD ve SSCB arasındaki Soğuk Savaşta NATO’da yer aldı.[kaynak belirtilmeli] 1947 yılında Hindistan ve Pakistan bağımsız ülkeler haline geldiler. 1948 yılında Birleşik Krallık Filistin'den geri çekildi. Bunu 20. yüzyıl boyunca sayısız ülkeler izledi. 1997 yılında Hong Kong'un çin hakimiyetine dönmesi Birleşik Krallık'ın sömürge imparatorluğunun en son parçası olarak görülebilir. Birleşik Krallık'ın eski sömürgeleri günümüzde İngiliz Milletler Topluluğu çatısı altında ekonomik ve siyasi iş birliği yapmaktadırlar. Birleşik Krallık süper güç olma sıfatını ABD'ye kaptırmış olmakla birlikte dünyanın en güçlü ülkeleri arasında yerini korumaktadır. Birleşik Krallık üye olduğu dönemde Avro Alanı dışında kalmakla birlikte Avrupa Birliği'nin en önemli ülkeleri arasında yer aldı. 31 Ocak 2020 tarihinde Avrupa Birliği'nden resmi olarak ayrıldı.[1] 2020 yılında ise COVİD-19 ile mücadele etti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 31 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2020.