II. Elizabeth

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
II. Elizabeth
Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007 edit.jpg
Birleşik Krallık Kraliçesi
Hüküm süresi 6 Şubat 1952 -
Taç giymesi 2 Haziran 1953
Önce gelen VI. George
Veliaht(lar) Prens Charles
Eş(leri) Edinburg Dükü Prens Philip
Çocukları Prens Charles
Prenses Anne
Prens Andrew
Prens Edward
Tam ismi
Elizabeth Alexandra Mary
Hanedan Windsor Hanedanı
Babası VI. George
Annesi Elizabeth Bowes-Lyon
Doğum 21 Nisan 1926 (1926-04-21) (87 yaşında)
Mayfair, Birleşik Krallık
Dini İngiltere Kilisesi

II. Elizabeth ya da Elizabeth Alexandra Mary (İngilizce: Queen Elizabeth II, Elizabeth Alexandra Mary Windsor; 21 Nisan 1926, Londra) — Birleşik Krallık'ın kraliçesi, ayrıca İngiliz Milletler Topluluğu'nin başkanı ve onu oluşturan 15 devletin kraliçesidir. Bu ülkeler Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Jamaika, Barbados, Bahama Adaları, Grenada, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Tuvalu, Saint Lucia, Saint Vincent ve Grenadines, Belize, Antigua ve Barbuda, Saint Kitts ve Nevis, Fiji'dir. İngiltere Kilisesi'nin başkanı, Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri'nin Genel Komutanı, albay, Man Adası'nın lordu. 29 Mayıs 1953 yılından 31 Mayıs 1961 yılına kadar Güney Afrika Birliği'nin kraliçesi olmuştur. Windsor hanedanı'nın temsilcisidir. 6 Şubat 1952'de babası Kral VI. George'un yerine tahta geçmiş, 2 Haziran 1953'te taç giymiştir.

Genel bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Elizabeth Alexandra Mary eski Büyük Britanya kralı VI. George'un (18951952) ve eski leydi Elizabeth Bowes-Lyon'un büyük kızıdır (19002002). Kraliçe Elizabeth'in büyükbabaları ve büyükanneleri: Baba tarafından Büyük Britanya Kralı V. George (18651936) ve Kraliçe Mary Teck (18671953), anne tarafından Stratmor Kontu Klod Corc Bouz-Layon (18551944) ve Sesiliya Bouz-Layon'dur (18831961).

Amcası VIII. Edward'ın (sonradan Windsor dükü) 11 Aralık 1936'da tahtı babası VI. George'a bırakarak çekilmesi üzerine tahtın varisi oldu. Babası 1936 yılı taht ve taca sahip olduktan sonra 10 yaşındaki Elizabeth veliaht olur ve ebeveynleri ile birlikte Kensington'dan Buckingham Sarayı'na gider.

Elizabeth hoş bir yerde büyüdü. Aile ortamında mükemmel özel eğitim gördü. Çocukluktan her şeyle ilgilenmiştir. En çok atlara ilgi duymuştur ve bu ilgi şimdi de devam etmektedir.

Ailesinin ve hükümet üyelerinin itirazlarına karşın, II. Dünya Savaşı sonlarında Anavatan Ordusu Yardımcı Hizmetleri'nde motorlu araç kullanımı ve bakımı konusunda eğitim gördü. 1947 yılında ise Elizabeth İngiltere sömürgelerine ilk gezilerini yaptı.

9 Kasım 1947'de, uzaktan kuzeni olan, eski Yunanistan ve Danimarka prensi, Kraliyet Deniz Kuvvetleri teğmenlerinden Philip Mountbatten ile nişanlandığını ilan edildi. Prenses Elizabeth ile Prens Philip, 20 kasım 1947'de Westminster Abbey'de evlendiler; Kral VI. George düğünden önce Prens Philip'i Edinburgh dükü, Merioneth kontu ve Greenwich baronu yaptı.

1949 yılında babası VI. George yeni kurulan İngiliz Milletler Topluluğu'nun ilk başkanı olur ve oraya giren ülkelerin anayasaları monarşi olarak kabul edilir. Birliğe o dönemde Büyük Britanya, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika Birliği, Pakistan ve Sri Lanka üyeydi.

Kocasıyla birlikte çıktığı bir yolculukta, Kenya'nın Sagana kentinde bulundukları sırada, 6 Şubat 1952'de babasının öldüğü ve yerine kendisinin geçtiği haberini alır. İlk Parlamento açış konuşmasını 4 Kasım 1952'de yapar. 1953 yılında resmi olarak taç giyer ve gerçekleştirilen tören tarihte ilk kez televizyonda yayınlanır. Aynı zamanda babasının yerine İngiliz Milletler Topluluğu'nun başkanı seçilir. Kendisinin 58 yıllık iktidarı döneminde İngiliz Milletler Topluluğu'na dahil olan 25 ülkenin devlet başkanı olur. 1956 yılından 1992 yılına kadar onun başkanı olduğu devletlerin yaklaşık yarısı İngiliz Milletler Topluluğu'nun üyesi olarak kalsalar da cumhuriyet yönetim biçimini seçtiler. (örneğin, Güney Afrika, Pakistan, Sri Lanka).

Kraliçe Elizabeth devlet başkanı gibi temsilcilik rolü oynasa da, kendi şahsi otoritesi ile ülkenin politikasına belli miktar etkileyebiliyor. Yönetiminin ilk yıllarında hakim partide kabul edilen lider olmayınca o başbakanın kimliği konusunda da rol oynuyordu.

Kraliçe Maria torunları Elizabeth ve Margaret ile, 1937.

Kraliçe Elizabeth tüm başbakanlarla diplomatik ilişki içerisindedir. Ancak, Margaret Thatcher iktidarı döneminde biraz gergin ilişkileri bulunmaktaydı.

1992 yılı II. Elizabeth için ağır bir yıl oldu. Kraliçe'nin ailesinin otoritesine Prens Charles'ın, Prenses Anne'nın ve Prens Andrew'ün ailelerindeki söylenti ve her üçünün boşanma süreçleri ciddi etkiledi. Ayrıca, büyük yangın Windsor Sarayı'nın bir bölümünü yok etti. Onun Prenses Diana'nın 1997 Ağustos'unda trajik ölümüne sakin yaklaşımı ve beş gün milli yas günlerinde kral ailesinin saraydan dışarı çıkmaması Britanyalıların çoğunluğunun hoşuna gitmedi. Aile kamuoyu karşısına Diana'nın ölümünden bir gün önce çıktı, ancak bununla birlikte Britanya basınının keskin eleştirisine maruz kaldı.

Buna rağmen, Elizabeth'in sosyal yorumda otoritesi yine de büyük kalmıştır. Onun tahta çıkmasının gümüş ve altın yıl dönümünün 1977 ve 2002 yıllarında hem Birleşik Krallık'ta hem de dünyada tören ile kaydedilmiştir. 2012 yılındaki 60 yıllık yıldönümüne ciddi hazırlıklar yapıldı. Elizabeth, Nisan ayında doğmasına rağmen geleneğe uygun olarak doğum günü Haziran ayının üçüncü cumartesisinde kutlanmaktadır.[1]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Elizabeth "Time Magazine" kapağında, 1929.

Elizabeth kral VI. George'un ilk çocuğudur. VI. George ise kral V. George'un ikinci çocuğudur. Kraliçe 21 Nisan 1926'da Londra'da babasının 17. Bruton-Street adresinde bulunan evinde doğdu.[2] 29 Mayıs tarihinde ise Buckingham Sarayı'nda bulunan küçük kilisede Başpiskopos Kosmo Long tarafından vaftiz edildi.[3] Onun haç babaları baba yanında dedesi ve büyükannesi, ayrıca teyzesi, halası, amcası ve dayıları da olmuşlardır.[4] Çocuklukta onu Lilibet çağırırdılar.[5] 1929 yılında kral V. George'un ağır hastalığı sırasında Elizabeth'in sık sık onun yanına gelmesi onun moralini iyi bir biçimde etkiliyordu.[6]

Elizabeth'in 1930 yılında doğan Margaret adlı kız kardeşi de vardı. İki kız kardeş annesinin ve dadıları Marion Krouford'un sayesinde iyi aile eğitimi almışlardır.[7] 1950 yılında dadıları Krouford Küçük Prensler adlı anılar kitabını yazdı. Kitapta küçük Elizabeth'in atlara ve köpeklere ilgisi, onun davranışları, işe sorumluluğu hakkında bilgiler veriliyor. Ancak kitabın yayımı kral ailesinin hoşuna gitmemiştir.[8] Elizabeth hakkında olumlu görüşleri sonradan başkaları da söylüyordu: Winston Churchill gelecek kraliçeyi karakterli ve çevik çocuk olarak düşünüyordu.[9] Amcasının kızı Margaret Rods ise onun hakkında: "Neşeli ve ancak akıllı kız" derdi.[10]

Veliahtlık zamanları[değiştir | kaynağı değiştir]

ІІ Elizabeth bir grup Bakan ve Başbakan Winston Churchill ile, 1950.
ІІ Elizabeth ve George Bush Beyaz Sarayda, 2007.

Taht ve tacı alabilecek kişiler: amcası VIII. Edward, babası VI. George ve Elizabeth'ti. Elizabeth kral ailesinin üyesi olarak toplumda ilgi doğursa da, o kraliçe olmayı aklına getirmiyordu.[11] 1936 yılında büyükbabası, kral V. George vefat eder ve amcası VIII. Edward kral ilan edilir.

Elizabeth, erkek veliaht olmadığından babasından sonra ikinci veliaht olur. Hükümetin ve İngiltere Kilisesi'nin güçlü tutumundan sonra amcası evlilliği tercih ederek krallıktan vazgeçer.[12] Elizabeth'in babası kral ilan edilir, kendisi ise veliaht olarak Yüce Prenses Elizabeth ünvanını alır.

Elizabeth Eton College'nin Başkan rektörü Henry Marten anayasa tarihine ilişkin dersler alır.[13] ve dadısı ile konuşmak için Fransızca öğrenmeye başlar.[14] Sonradan o özel okulun öğrencisi olur. Bu okul özel olarak onun kendi yaşıtları ile temasta olması için oluşturulmuştu.[15]

1939 yılında Elizabeth'in ebeveynleri Kanada ve ABD'ye resmi ziyaret yapıyorlar. Elizabeth ebeveynlerinin 1927 yılında Avustralya ve Yeni Zelanda'ya yaptığı yolculukdaki gibi Londra'da kalır. Kral olan babası, Elizabeth'in yolculuklar için henüz çok küçük olduğunu düşünmüştür.[16] Elizabeth ebeveynlerini gözyaşlarıyla yolculamıştı.[17] Londra'da kalan Elizabeth ailesi ile mektupla iletişimini sağlıyordu. 18 mayıs tarihinde ailesi onun için birinci kral transatlantik telefon hattı yaptırılır.[16]

II. Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Elizabeth küçük kızkardeşi Margaret ile birlikte II. Dünya Savaşı'nın başladığı 1939 yılının eylül ayından aralık ayına kadar İskoçya'da kalır, oradan Norfolk'a gider.[18] 1940 şubatında mayıs ayına kadar Royal-Lodge denilen yerde yaşarlar. Londra'ya geri dönmekle tam beş yıl Windsor Sarayı'nda yaşarlar.[19] Lord Douglas McGarel Hogg "Savaş döneminde iki prensesin Kanada'da yaşaması" teklifine[20] Elizabeth'in annesi "Çocuklar bensiz, ben ise kralsız hiçbir yere gitmeyeceğiz. Kral ise burayı asla terk etmeyecek." cevabını vermişti.[21] Windsor Sarayı'nda kalmayı tercih ettiler. Yeni yıl gecesinde ise pandomim düzenleyerek biriken malzemeyi "Kraliçenin askeri giysiler için yün toplayan fon"una geçirdiler.[22] 14 yaşındaki Elizabeth 13 Ekim 1940 yılında BBC'nin 'Çocuk saati programında bir konuşma yaparak askerlere destek verdi.[23]

Elizabeth II. Dünya Savaşı sırasında, eğitim amacıyla araç tekerleği değiştirirken. (Nisan 1945)

1945 Şubat'ında kadın yardımcı hizmetine kabul edilir.[24] Sürücülük ve ve mekanik mesleğine yönelir ve askeri kamyon da sürer. Sonradan beş aylık süreliğine fahri küçük komutanlığa tayin edilir.[25] Elizabeth şu anda İkinci Dünya Savaşı'nda askeri hizmete katılan tek devlet başkanıdır.[26]

Savaş döneminde krala yakın siyasi çevrelerce Elizabeth'in Galler bölgesi ile yoğun ilişkileri aracılığıyla Galler milliyetçiliğini zayıflatmak için planları olduğu ileri sürülmüştür.[27]

Elizabeth 18 yaşına geldiğinde ona Galler prensesi unvanını vermek için teklif öne sürüldü. Teklif o dönemin İçişleri Bakanı Herbert Morrison'a aitti. Ancak teklife Elizabeth'in babası, VI. George itiraz etmiştir. İtirazının nedeni bu unvanın veliaht olan erkek prenslerin eşlerine verilmesidir. Elizabeth ise sadece veliahttır ve VI. George'un halen veliaht olabilecek bir erkek çocuğu olabilir.[28]

Savaşın bitmesi haberinden sonra Elizabeth kız kardeşi Margaret ile birlikte Londra sokaklarına çıkarak çoşkulu kalabalığa katılır. Sonradan şöyle der: "Biz ailemizden, dışarıdan bilinmeden insanlara bakmaya izin istedik. Aynı zamanda korkuyorduk ki, bizi tanırlar diye... Hatırlıyorum, tanımadığımız insanların ellerinden tutarak Whitehall Sokağı ile gidiyorduk. Sevinç duygusu bizi sarmıştı".[29] İki yıl sonra ailesini Güney Afrika ziyaretinde yolcu etti. 21 yaşında, 21 Nisan 1947 yılında, o Güney Afrika'dan İngiliz Milletler Topluluğu'na başvurarak "Ben karşınızda söz veriyorum ki, benim bütün hayatım, onun kısa veya uzun olmasından bakılmaksızın, sizlere ve hepinizin üyesi olduğumuz büyük imparator ailesine hizmet etmeye gayret göstereceğim."[30]

Çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Elizabeth'in bütün çocukları, hanedanın adı olan Windsor soyadını taşımaktadır. 1960'ta, kendi soyundan gelen, ancak prens ya da prenses unvanını taşımayanlar için Windsor soyadının önüne Mountbatten adını eklemeye karar verdi. Elizabeth'in ilk torunu (Prenses Anne'in oğlu Peter Phillips) 15 Kasım 1977'de dünyaya geldi.

Kraliçe II. Elizabeth'in Kullandığı Bayrak ve Armalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kraliçe II. Elizabeth, Hem Birleşik Krallık hükümdarı hemde İngiliz Milletler Topluluğu Başkanı olarak hükümranlığını sembolize etmek için çeşitli ülkelerde çeşitli bayrak ve arma kullanmaktadır. II. Elizabeth hükümran olmadan öncede Kraliyet Ailesinde kendine ait bayrak ve arma kullanırdı.

Bayraklar[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Elizabeth,Buckingham Sarayında

Armalar[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Elizabeth ve George W. Bush
II. Elizabeth ve Barack Obama

Unvanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kraliçe II. Elizabeth tahtı babası VI. Georgein ölümü üzerine Veliahd Monark olmasından dolayı aldığı için eşi Prens Philip Kral ünvanı taşımamaktadır.

Ülkelere atadığı temsilciler[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://news.day.az/politics/228767.html
  2. ^ Brandreth, p. 103; Pimlott, pp. 2–3; Lacey, pp. 75–76; Roberts, p. 74
  3. ^ Hoey, p. 40
  4. ^ Brandreth, p. 103
  5. ^ Pimlott, p. 12
  6. ^ Pimlott, pp. 14–16
  7. ^ Crawford, p. 26; Pimlott, p. 20; Shawcross, p. 21
  8. ^ Brandreth, pp. 108–110
  9. ^ Quoted in Brandreth, p. 105; Lacey, p. 81 and Shawcross, pp. 21–22
  10. ^ Quoted in Brandreth, pp. 105–106
  11. ^ Bond, p. 8; Lacey, p. 76; Pimlott, p. 3
  12. ^ Lacey, pp. 97–98
  13. ^ Brandreth, p. 124; Crawford, p. 85; Lacey, p. 112; Pimlott, p. 51; Shawcross, p. 25
  14. ^ "Her Majesty The Queen: Education". Official website of the British Monarchy. Mayıs 2010. http://www.royal.gov.uk/HMTheQueen/Education/Overview.aspx. Erişim tarihi: 31. 
  15. ^ Pimlott, p. 47
  16. ^ a b Pimlott, p. 54
  17. ^ Pimlott, p. 55
  18. ^ Crawford, pp. 104–114; Pimlott, pp. 56–57
  19. ^ Crawford, pp. 114–119; Pimlott, p. 57
  20. ^ Princess Margaret: A Life of Contrasts, Warwick, Christopher, 2002, Carlton Publishing Group, London, 102 p.
  21. ^ http://www.royal.gov.uk/HistoryoftheMonarchy/The%20House%20of%20Windsor%20from%201952/QueenElizabethTheQueenMother/ActivitiesasQueen.aspx Biography of HM Queen Elizabeth the Queen Mother: Activities as Queen, Official website of the British Monarchy, 28 July 2009
  22. ^ Crawford, pp. 137–141
  23. ^ http://www.bbc.co.uk/archive/princesselizabeth/6600.shtml?all=1&id=6600 Archive:Children's Hour: Princess Elizabeth, BBC, 13 October 1940, 22 July 2009
  24. ^ London Gazette, 6 March, 1945, 5 June 2010
  25. ^ London Gazette, 31 July, 1945, 5 June 2010
  26. ^ http://www.nytimes.com/2009/05/28/world/europe/28queen.html Left Out of D-Day Events, Queen Elizabeth Is Fuming, The New York Times, 27 May 2009
  27. ^ http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/4329001.stm Royal plans to beat nationalism, 8 March 2005, 15 June 2010
  28. ^ Pimlott, pp. 71–73
  29. ^ Bond, p. 10; Pimlott, p. 79
  30. ^ "Official website of the British Monarchy". 28.07.2009. http://www.royal.gov.uk/ImagesandBroadcasts/Historic%20speeches%20and%20broadcasts/21stbirthdayspeech21April1947.aspx. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
II. Elizabeth ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
Resmî unvanlar
Önce gelen:
George VI
Birleşik Krallık Kraliçesi
6 Şubat 1952 -
Sonra gelen:
Sonra gelen yoktur.