Tudor Hanedanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Tudor hanedanının alegorisi, Lucas de Heere, circa 1572: soldan sağa, II. Felipe, I. Mary, VIII. Henry, VI. Edward, I. Elizabeth

Tudor hanedanı ya da Tudor dilimi (1485 - 1603) İngiliz tarihinin en parlak dönemlerinden biri olarak gösterilir. VII. Henry güçlü bir merkezi otorite kurdu ve VIII. Henry zengin bir devletin ve güçlü bir monarşinin temellerini attı. İngiltere'deki ailesi (Galce: Tudur), İngiltere ve İrlanda'yı 1485'ten 1603'e kadar, 118 yıl boyunca yöneten, Galler kökenli kraliyet ailesidir. Kurucusu Henry Tudor'dur. Aralarından üçü (VII. Henry, VIII. Henry ve I. Elizabeth) İngiltere'yi Orta Çağ'dan çıkarıp gelecek yüzyıllarda dünyanın büyük bir kısmına egemen olan güçlü bir Rönesans devletine dönüşmesine önemli katkı sağlamışlardır.

Hanedanlığın başlangıcı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tudor hanedanı, Ednyfed Fychan'ın soyundan gelen Owen Tudor ölmesiyle sona erdi. Elizabeth'in ardından Mary Stuart'nin soyundan tahta gelen I. James, Stuart İngiltere Kralları'nın ilki oldu.

Tudor dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tudor hanedanının egemen olduğu yaklaşık yüz yıllık zaman kilise'yi Roma Katolik Kilisesi'nden ayırarak tamamen İngilizleştirdi. Son olarak, kızı Elizabeth, zamanın süper gücü olan İspanyol donanmasını yenerek yeni devlete çok önemli bir zafer getirdi. Tudor Dönemi'nde İngiltere, sanatsal açıdan tarihinin en verimli çağlarından birisini yaşadı.

Tüm bunlara rağmen, Tudor döneminin pek de parlak olmayan yönleri de vardı. VIII. Henry, babasının gayretleriyle oluşturulan zengin hazineyi gereksiz şekilde tüketti. Elizabeth resmi makamları para karşılığı satarak yönetimin prestijini zayıflattı. Bunu yapmasının sebebi Parlamento'dan sürekli para istemek zorunda kalmamaktır. Kraliçe Elizabeth yönetimi yoksul ve evsizlerin sorunlarıyla ilgilenmeye çalıştıysa da, kanunlar ve uyguladığı politika gerçekte zalim sayılabilecek nitelikteydi.[1]

Nüfus ve Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara Ölüm (Veba Salgını) ve 15. yüzyılın sonlarındaki tarımsal bunalımın ardından nüfus artmaya başladı. 1600 yılında 2 milyon nüfusa sahipti. Büyüyen nüfus ekonomik büyümeyi teşvik etti, tarımın ticarileşmesini hızlandırdı, yün üretimini ve ihracatını artırdı, ticareti teşvik etti ve Londra'nın büyümesini destekledi.

15. yüzyılın sonlarında ve 16. yüzyılın başlarında görülen mevcut arazilerin yüksek ücretleri ve bolluğu, düşük ücretler ve arazi kıtlığı ile değiştirildi. Belki de Yeni Dünya altınının akışı ve artan nüfus nedeniyle çeşitli enflasyonist baskılar, zengin ve yoksul genişleme arasındaki boşluk ile sosyal kargaşaya zemin hazırladı. Bu, kırsal nüfusun çoğunluğu için önemli bir değişim dönemiydi ve manastır lordları, daha önce herkese açık olan köy topraklarının kapatılması sürecine başladı.

İngiliz hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

Beş Tudor hükümdarı:

VII. Henry'nin torununun kızı Lady Jane Grey dokuz gün Kraliçe olarak hüküm sürdü. Fakat daha sonra I. Mary tarafından tahttan indirildi ve eşi Guilford Dudley ile beraber idam edildi.

Tudor döneminde, İngiltere tarafından yönetilen İrlanda devleti lordluktan kraliyete yükseltilmiştir (1541).

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ McDowall, David. An Illustrated History of Britain. Hong Kong: Longman Group UK Limited, 1990. s. 67