Benjamin Disraeli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Benjamin Disraeli
Birleşik Krallık Başbakanı
Görev süresi
20 Şubat 1874 – 21 Nisan 1880
Hükümdar Victoria
Yerine geldiği William Gladstone
Yerine gelen William Gladstone
Görev süresi
27 Şubat 1868 – 1 Aralık 1868
Hükümdar Victoria
Yerine geldiği John Russell
Yerine gelen William Gladstone
Kişi bilgileri
Doğum 21 Aralık 1804(1804-12-21)
Londra,Birleşik Krallık
Ölüm 19 Nisan 1881 (76 yaşında)
Londra,Birleşik Krallık
İmzası

Benjamin Disraeli (21 Aralık 1804 – 19 Nisan 1881),Britanyalı politikacı ve 19. yüzyıl'da birçok kez Birleşik Krallık başbakanı olmuş devlet adamı. Yahudi asıllıdır. 19. yüzyıl'ın ikinci yarısında Britanya siyasetinin, Liberal Partili William Gladstone ile birlikte en önemli ismiydi. Muhafazakar Parti'nin önde gelen liderlerinden biriydi. 1870 ve 1880 yılları arasındaki başbakanlığı döneminde Britanyalı aristokratlarını da arkasına alarak Birleşik Krallık siyasetini kontrolü altına almıştır. Kraliçe Victoria'nın en çok değer verdiği siyasetçiydi. Seçimlerde ezeli rakibi Gladstone tarafından yenilgiye uğradıktan sonra siyaset sahnesinden silindi. Sınıf savaşı ve işçi sınıfı hakkındaki düşünceleri, 1950'li yılların Birleşik Krallık'ındaki pragmatik ve merkezci ekonomi politikaları üzerinde etkili olmuştur.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Disraeli'nin biyografi yazarları, onun İtalyan Sefaradlar soyundan olduğunu inanıyorlar. Muhtemelen 1492'de Yahudilerin İspanya'dan atılmasından önce ailesinin esas İspanyol mirasına atfederek İspanyol kökenli olduğunu iddia ederdi; 1492'den sonra birçok Yahudi geçici olarak kuzey İtalya'ya göç ettikten sonra Hollanda ve ondan sonra da Birleşik Krallık'a yerleşirlerdi.[1] Edebiyat eleştirmeni ve tarihçi olan Isaac D'israeli ve karısı Maria Basevi'nin ikinci çocuğu ve en büyük oğlu idi. 1820'lerde Benjamin, soyadındaki kesme işaretini çıkartarak soyadının yazılış şeklini değiştirdi.[DN 1] Kardeşlerin arasında Sarah (1802-1859), Naphtali (1807), Ralph (1809-1898) ve James (1813-1868) vardı.[2] İlk olarak Benjamin, Blackheath'teki Reverend John Potticary's school adlı küçük bir okula giderdi.[3] Gittikleri sinagoguyla bir anlaşmazlığının ardından babası, 1817'de onu vaftiz ettirdi. Babası organize dinin dışında kalmaktan memnundu. 1817'den sonra Benjamin Walthamstow'daki Higham Hall okuluna giderdi. Bunun aksine onun küçük erkek kardeşleri daha üstün olan Winchester College'de okudular.

Babası onu hukuk dalında bir kariyer için yetiştirdi, ve 1821'de Disraeli sözleşmeyle bir avukatla bağlandı. 1824'te Disraeli babasıyla Belçika ve Ren Vadisi turu yaptı ve sonradan Ren'i gezerken hukuktan vazgeçmeye karar verdiğini yazmıştır: "O büyülü sulardan alçalanırken avukat olmamaya karar verdim."[4] Birleşik Krallık'a döndüğünde çeşitli Güney Amerika madencilik şirketlerinin borsalarını alavere ederdi. George Canning'in tavsiyesi sayesınde yeni Güney Amerika cumhuriyetlerinin tanınmaları, çeşitli girişimciler tarafından teşvik edilen gayet büyük bir ekonomik canlılığa yol verdi. Bu doğrultuda Disraeli, J. D. Powles adlı finansör ve girişimcilerinden bir tanesiyle ilgilendi. 1825 süresince Powles için üç tane anonim broşür yazarak şirketler için reklamcılık yapmıştır.[5][6]

Aynı senede Disraeli'nin finansal aktiviteleri onun Güney Amerika madenleriyle de ilgilenen yayımcı John Murray ile bağlantı kurmasına yol verdi. Bu doğrultuda hem madenlerin amacını hem de madenleri destekleyen politikacıları (özellikle George Canning) desteklemek amacıyla The Representative adlı bir gazeteyi pisaya sürmeye çalıştılar. Bir dereceye kadar madencilik "balonu" 1825'in sonuna doğru patlaması nedeniyle bu gazete bir başarısızlıktı ve böylece Powles ve Disraeli'yi mahvetti. Ek olarak Disraeli'nin biyografi yazarların arasında olan Lord Blake'e göre bu gazete "korkunç bir şekilde düzenlendi" ve böylece herşeye rağmen başarısız olacaktı. Bu olaydan dolayı altına girdiği borçları Disraeli'nin bütün hayatı boyunca onun aklından çıkmayacaktı.[7]

Parlamentoya girmeden önce Disraeli bir sürü kadınla ilişkide bulundu; bunların en önemlisi Leydi Henrietta Sykes (Sör Francis Sykes'in karısı), ve o Henrietta Temple eserinin esin kaynağıdı. Disraeli'yi Lord Lyndhurst'a tanıştıran Henrietta idi (sonradan Henrietta, Lyndhurst'le romantik ilişkide bulundu). Lord Blake'e göre "O üç [insan] arasındaki gerçek ilişki muhakkak belirlenemez... şüphesiz ki bu ilişki Disraeli'ye zarar verdi ve...birçok diğer olayla birlikte birçok sene boyunca onun ismine takılan... güvenmeme aurasına yol verdi".[8]

1839'da Wyndham Lewis'in zengin dul kadını ve bir zamanlar Maidstone'da Disraeli'nin iş arkadaşı olan Mary Anne Lewis ile evlenerek özel hayatına son verdi. Mary Lewis, Disraeli'den 12 yıl daha yaşlıydı ve onların evlenmesi finansal isteklr temelinde olduğunu inanılıyordu, fakat birbirini sevgiyle anmaya öğrendiler.

Dipnot[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mamâfih onun muhalifleri mektuplaşmada kesme işaretini kullanmaya devam ettiler. 1846'da Lord Lincoln, Robert Peel'e yazdığı bir mektupta "D'israeli" diye yazmış. (Conancher 1958, s. 435). Peel de öyle yapmış, bakınız: Gash 1972, s. 387. 1870'lerde Disraeli'nin kariyerinin sonuna doğru bile bu uygulama hâlâ devam etti. Bakınız: Wohl 1995, s. 381, ff. 22.

Referans[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Blake 1966, s. 3; Norman Gash, Blake'in çalışmalarını değerlendirince Benjamin'in İspanyol kökeni iddiasının tam olarak azletmemelidiğini ikna etti (Gash 1968).
  2. ^ Rhind 1993, s. I, 3.
  3. ^ Rhind 1993, s. I, 157.
  4. ^ Blake 1966, s. 22.
  5. ^ Blake 1966, s. 24-26.
  6. ^ Véliz 1975, s. 637-663.
  7. ^ Blake 1966, s.33-34.
  8. ^ Blake 1966, s. 116-119.

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Blake, Robert (1966). Disraeli. New York: St. Martin's Press. 
  • Conancher, J.B. (Temmuz 1958). "Peel and the Peelites, 1846-1850". The English Historical Review 73. 
  • Gash, Norman (Nisan 1968). "Review of Disraeli, by Robert Blake". The English Historical Review 83. 
  • Gash, Norman (1972). Sir Robert Peel: The Life of Sir Robert Peel after 1830. Totowa, New Jersey: Rowman and Littlefield. ISBN 0-87471-132-0. 
  • Rhind, Neil (1993). Blackheath village and environs. Londra: Bookshop Blackheath. ISBN 0-9505136-5-2. 
  • Véliz, Claudio (Kasım 1975). "Egana, Lambert, and the Chilean Mining Associations of 1825". The Hispanic American Historical Review 55. 
  • Wohl, Anthony S. (Temmuz 1995). ""Dizzi-Ben-Dizzi": Disraeli as Alien". The Journal of British Studies 34.