Vikipedi:Köy çeşmesi (politika)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Vikipedi:Köy çeşmesi (yönetmelik) sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Köy çeşmesi bölümleri
Crystal Clear app ktip.svg Preferences-system.svg Edit-find-replace.svg Chat bubbles.svg
Teklifler +
Politikalar haricindeki tüm teklifler
Teknik +
Teknik tartışma, konu ve yardım istekleri
Politika +
Politikalarla ilgili tartışma ve teklifler
İlginize +
Diğer bölümler için uygun olmayan konular
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
Arşivdeki tartışmalara atıfta bulunarak devam edebilirsiniz. Arşiv sayfalarında değişiklik yapmayınız!.
Kısayol:

İdari birimlerdeki adlandırma sorunları

Bayağıdır aklımda olan bir konu ve şu sıralar üzerinde çalıştığım maddelerle de alakalı olduğundan bu konuyu gündeme getirme ve çözüme bağlama zamanı gelmiş gibi gözüküyor. Şimdi, idari bölümler ya da yapılanmalar için Türkçe Vikipedi'de çeşitli adlandırmalar mevcut. Bu çeşitleri aşağıdaki örneklerde görebilirsiniz:

Yukarıdaki örneklerden görülebileceği üzere bizim kullandığımız en az 3,5 (ileride değineceğim) adlandırma yöntemimiz var. "Türkiye'nin illeri" için oluşturulan yönerge sayfası şuradan görülebilir. Yıllardır öneri halinde ne yazık ki, yani bu adlandırmaları dayandırabileceğimiz bir yönerge ne yazık ki bizde yok. Bu yönerge sayfası fena olmasa da neden yalnızca Türkiye için hazırlandığı konusu cevapsız. Şimdi gelelim benim önerilerime. Bunları başlık başlık yazacağım, olumlu ya da olumsuz görüşlerinizi ilgili başlığa, destek ya da karşı şablonları kullanarak belirtmenizibrica edeceğim. Bu kesinlikle oylama amacı gütmüyor, yalnızca fikirlerin olumlu ya da olumsuz olduğunu kolayca görmemiz açısından lazım. O zaman önerileri sıralıyorum:

Her yerleşim yeri veya idari birim maddesi, aynı adı taşıyan başka madde olmadığı sürece yalın ada sahip olur.
Örnek: Antalya
Eğer bir yerleşim yeri veya idari birimin adını taşıyan başka bir madde varsa ve bu madde, adını ilgili yerleşim yeri veya idari birimden almıyorsa, ilgili madde yalın ada sahip olur.
Örnek: Ankara (Ankara (anlam ayrımı) sayfasında diğer maddeler görülebilir)
Eğer bir yerleşim yeri veya idari birimin adını taşıyan başka bir madde varsa, akla gelen ilk kavram hangisi ise o madde yalın ada sahip olur ve diğer madde, o maddenin ne hakkında olduğuna göre yanına parantez içerisinde bir kavram getirilerek adlandırılır. Eğer iki arasında yalın ada sahip olması gerekenin hangisi olduğuna dair bir seçim yapılamıyorsa, yalın ada sahip madde anlam ayrımı sayfası olur ve her iki maddenin adlandırılmasında da parantez kullanılır.
Örnek: Türkistan-Türkistan (şehir)
Örnek: Pire (anlam ayrımı sayfası)-Pire (şehir)
Eğer aynı ada sahip bir yerleşim yeri veya idari birim varsa ve her ikisi arasında, akla gelen ilk kavramın hangisi olduğuna dair seçim yapılamıyorsa, yalın ad anlam ayrımı sayfası yapılır. Bu ada sahip olabilecek maddeler, önce yerleşim yeri veya idari bölüm olmalarına göre parantezli adlara sahip olur. Parantez kullanımı yeterli olmazsa, madde adı sonrasında virgül konularak; ilgili yerleşim yeri veya idari bölümün bağlı olduğu ülke adı, ülke adının ayrım yapmak için yeterli olmaması durumunda bağlı olunan en üst seviye idari birim, onun da yeterli olmaması durumunda ise bağlı olunan bir alt seviyedeki idari birim adı eklenir.
Örnek: Edremit (anlam ayrımı sayfası)-Edremit, Balıkesir ve Edremit, Van
Örnek: Kars-Kars (il)
  • Atladığım bir nokta yoksa, yukarıda tüm olası madde adlandırmalarını belirttim. Buradan yola çıkarak en üstte verdiğim örnekleri tekrardan, bu kurallara uyarak vermek gerekirse:
  • Ontario (aynı kalıyor)
  • Karaman (il) (Karaman adı ile akla gelen ilk kavram şehir ve il, adını bu şehirden aldığına göre aynı kalıyor)
  • Karaman (eyalet) (idari birim ve adını Karaman şehrinden alıyor, akla gelen ilk anlam da Karaman)
  • Narın (il) (idari birim ve adını Narın şehrinden alıyor)

Burada akla şu soru gelecektir: "Neden 'Karaman ili/İli' şeklini değil de parantezli kullanımı benimsiyoruz?" Hemen yanıtlayayım, bu idari birimin adı "Karaman", il kısmı özel ada dahil değil. Bu sebeple "ili" kısmının büyük harfle başlamaması lazım. Küçük harfle kullanılması doğru, doğru olmasına karşın Vikipedi'de biz, aynı ada sahip maddeleri ayırmak için parantez kullanıyoruz ("Bor madeni" ve "Bor ilçesi" formunda değil). Bu sebeplerden ötürü doğru ad, genel yönergelere göre de bu şekilde zaten. Umarım atladığım nokta yoktur, varsa belirtiniz lütfen.--RapsarEfendim? 04:06, 19 Eylül 2017 (UTC)

Türkistan (şehir) değil de Türkiye, ABD yerleşimlerinde kullandığımız gibi eğer o birimin bir üst idari birimi varsa Türkistan, Güney Kazakistan şeklinde yapsak daha iyi olur. Edremit, Van yaparken bu gibi örneklerde de bir üst idari birim varken neden parantez kullanalım? Bir de hazır yeri gelmişken bu yerleşim yerlerinin Türkçeleştirilmesi konusuna da değinsek. Rus yerleşim yerlerinde oblast kelimesi olduğu gibi kullanılırken mesela Kazakistan için eyalet karşılığı uygun görülerek (kaldı ki oblast kelimesinin Türkçe bir karşılığı da yok, olduğu gibi bırakılması lazım) Güney Kazakistan Eyaleti gibi maddeler açılmış. Brazos İlçesi, Teksas gibi hepten yanlış (County kelimesinin Türkçesinin kontluk olmasının yanı sıra özel adın çevrilmesi bir hata, idari bölümlerin Türkiye'deki birimler ile özdeşleştirerek ona göre adlandırılması ayrı bir hata.) adlandırmalar da var. --Cobija (mesaj) 13:16, 19 Eylül 2017 (UTC)
@Cobija, Vikipedi'de kullandığımız ilk ayrım şekli parantezli kullanım malum. Türkistan adına sahip iki şehir varsa, senin dediğin şekil zaten. Bu yüzden senin verdiğin örnekler farklı durumlar oluşturuyor. İkinci dediğin konu ise oldukça uzun bir tartışma konusu, defalarca konuşulmaya çalışıldı ancak her ülke için ayrı ayrı değerlendirme yapmak gerektiğinden toplu bir tartışma imkansız. Orada iki değil, çok fazla bilinmeyenli denklemler mevcut.--RapsarEfendim? 16:59, 19 Eylül 2017 (UTC)
Eğer bir idari birim salt madde adını alamıyorsa hiç parantezi işin içine sokmadan hazır yapıyorken tam bir standarda oturtalım. Edremit (Balıkesir) ve Edremit (Van) şeklinde de kullanabiliriz yoksa. Aynı adda birden çok yerleşim varsa virgüllü, diğer türlü parantezli ad vermenin arasındaki farkı anlamadım ben. --Cobija (mesaj) 17:11, 19 Eylül 2017 (UTC)
Parantezi biz, ilgili maddenin hangi alanda ya da ne olduğunu belirtmek için kullanıyoruz. Edremit (Van) değil, Edremit (Van'ın ilçesi) olur yani ki bu da oldukça anlamsız olacaktır. X isminde yalnızca bir yerleşim yeri varsa bunu virgülle ayırmak anlamsız zira o virgülü biz aynı adlı yerleşimleri ayırmak için kullanıyoruz, aynı adlı maddeleri değil :) Aslında burada bizim pratikte uygulanmadığımız tek nokta idari birimlerin adlandırılması kısmı.--RapsarEfendim? 23:20, 19 Eylül 2017 (UTC)
  • Yerinde bir öneri olmuş, genel hatlarına katılıyorum. Tabii "tüm genellemeler yanlıştır" düsturunu unutmamak lazım; ABD'deki "county" isimleri örneğin özgün dillerinde hiçbir zaman "county" kelimesi olmadan kullanılmıyor, dolayısıyla Brazos County'ye "Brazos" demek uygunsuz olacaktır; bunun gibi başka örnekler de eminim vardır. --Seksen iki yüz kırk beş / GGT (mesaj) 21:56, 8 Ekim 2017 (UTC)
@Seksen iki yüz kırk beş, aslında İngilize Vikipedi de bir standartlaştırma yapmış, hepsi "... County" şeklinde adlandırılmamakta (bkz. Los Angeles County, California maddesinin giriş kısmı). İlgili kuralları ise şurada, "Articles on counties and parishes are typically titled [[X County (or X Parish), State]]." (County ve parish adları [[X County (ya da X Parish), Eyalet]] olarak adlandırılır) diyerek bir standart yakalanmasını amaçlamışlar ve buna göre adlandırmışlar tüm maddeleri. Yani aslında "Los Angeles County, California" şeklinde kullanımın, yani virgülle anlam ayrımı yapmanın bir sebebi yok (aynı ada sahip başka madde yoksa anlam ayrımı yapılmaz ki). Burada dikkat çekmeye çalıştığım husus bu adı kullanmalarının sebebi kendilerince bir standart yakalama çabası -ki başka yönergelerle çelişkili bir yaklaşım olmuş-, başka bir şey değil.--RapsarEfendim? 07:27, 30 Ekim 2017 (UTC)

"Kadın oyuncu"

Oyuncu maddelerinde erkek oyuncular için "oyuncu", kadın oyuncular için ise "kadın oyuncu" deniliyor. Oyunculuk erkeklere özgü müdür ki kadınlar bu mesleği icra ederken cinsiyetleriyle yâd ediliyorlar? Erkeklere aktör, kadınlara aktris denildiğini biliyorum lakin bahsettiğim ayrımın ortadan kaldırılması gerektiği kanısındayım. - Ullierlich 19:22, 17 Kasım 2017 (UTC)

Çok dikkatimi çekmedi ama olan maddelerde kesinlikle hatalıdır. Tabir aktör, aktris şeklinde düzenlenebilir. chanseyMesajYaz 19:28, 17 Kasım 2017 (UTC)
Bu konuda chansey′e katılıyorum. --►Cekli829 19:33, 17 Kasım 2017 (UTC)
Böyle bir uygulama yok ki? Kategoriler zaten erkek ve kadın olarak ayrılmakta. Bir kullanıcı var Avrupalı oyuncu maddeleri açan, onun yaptığı hatalı kullanımlar var arada yalnızca. Yine nadir de olsa "kadın" vurgusuna denk geldim maddede, onlar da kaldırılmalı ve cinsiyet belirtilmeden "oyuncu" kullanılmalı. Sporcularda var, "kadın basketbolcu" ve "basketbolcu" deniyor, hatalı elbet bu da.--RapsarEfendim? 20:35, 17 Kasım 2017 (UTC)