Vikipedi:Köy çeşmesi (politika)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Köy çeşmesi bölümleri
Crystal Clear app ktip.svg Preferences-system.svg Edit-find-replace.svg Chat bubbles.svg
Teklifler +
Politikalar haricindeki tüm teklifler
Teknik +
Teknik tartışma, konu ve yardım istekleri
Politika +
Politikalarla ilgili tartışma ve teklifler
İlginize +
Diğer bölümler için uygun olmayan konular
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
ekle | izle | ara
Arşivdeki tartışmalara atıfta bulunarak devam edebilirsiniz. Arşiv sayfalarında değişiklik yapmayınız!.
Kısayol:

İdari birimlerdeki adlandırma sorunları

Bayağıdır aklımda olan bir konu ve şu sıralar üzerinde çalıştığım maddelerle de alakalı olduğundan bu konuyu gündeme getirme ve çözüme bağlama zamanı gelmiş gibi gözüküyor. Şimdi, idari bölümler ya da yapılanmalar için Türkçe Vikipedi'de çeşitli adlandırmalar mevcut. Bu çeşitleri aşağıdaki örneklerde görebilirsiniz:

Yukarıdaki örneklerden görülebileceği üzere bizim kullandığımız en az 3,5 (ileride değineceğim) adlandırma yöntemimiz var. "Türkiye'nin illeri" için oluşturulan yönerge sayfası şuradan görülebilir. Yıllardır öneri halinde ne yazık ki, yani bu adlandırmaları dayandırabileceğimiz bir yönerge ne yazık ki bizde yok. Bu yönerge sayfası fena olmasa da neden yalnızca Türkiye için hazırlandığı konusu cevapsız. Şimdi gelelim benim önerilerime. Bunları başlık başlık yazacağım, olumlu ya da olumsuz görüşlerinizi ilgili başlığa, destek ya da karşı şablonları kullanarak belirtmenizibrica edeceğim. Bu kesinlikle oylama amacı gütmüyor, yalnızca fikirlerin olumlu ya da olumsuz olduğunu kolayca görmemiz açısından lazım. O zaman önerileri sıralıyorum:

Her yerleşim yeri veya idari birim maddesi, aynı adı taşıyan başka madde olmadığı sürece yalın ada sahip olur.
Örnek: Antalya
Eğer bir yerleşim yeri veya idari birimin adını taşıyan başka bir madde varsa ve bu madde, adını ilgili yerleşim yeri veya idari birimden almıyorsa, ilgili madde yalın ada sahip olur.
Örnek: Ankara (Ankara (anlam ayrımı) sayfasında diğer maddeler görülebilir)
Eğer bir yerleşim yeri veya idari birimin adını taşıyan başka bir madde varsa, akla gelen ilk kavram hangisi ise o madde yalın ada sahip olur ve diğer madde, o maddenin ne hakkında olduğuna göre yanına parantez içerisinde bir kavram getirilerek adlandırılır. Eğer iki arasında yalın ada sahip olması gerekenin hangisi olduğuna dair bir seçim yapılamıyorsa, yalın ada sahip madde anlam ayrımı sayfası olur ve her iki maddenin adlandırılmasında da parantez kullanılır.
Örnek: Türkistan-Türkistan (şehir)
Örnek: Pire (anlam ayrımı sayfası)-Pire (şehir)
Eğer aynı ada sahip bir yerleşim yeri veya idari birim varsa ve her ikisi arasında, akla gelen ilk kavramın hangisi olduğuna dair seçim yapılamıyorsa, yalın ad anlam ayrımı sayfası yapılır. Bu ada sahip olabilecek maddeler, önce yerleşim yeri veya idari bölüm olmalarına göre parantezli adlara sahip olur. Parantez kullanımı yeterli olmazsa, madde adı sonrasında virgül konularak; ilgili yerleşim yeri veya idari bölümün bağlı olduğu ülke adı, ülke adının ayrım yapmak için yeterli olmaması durumunda bağlı olunan en üst seviye idari birim, onun da yeterli olmaması durumunda ise bağlı olunan bir alt seviyedeki idari birim adı eklenir.
Örnek: Edremit (anlam ayrımı sayfası)-Edremit, Balıkesir ve Edremit, Van
Örnek: Kars-Kars (il)
  • Atladığım bir nokta yoksa, yukarıda tüm olası madde adlandırmalarını belirttim. Buradan yola çıkarak en üstte verdiğim örnekleri tekrardan, bu kurallara uyarak vermek gerekirse:
  • Ontario (aynı kalıyor)
  • Karaman (il) (Karaman adı ile akla gelen ilk kavram şehir ve il, adını bu şehirden aldığına göre aynı kalıyor)
  • Karaman (eyalet) (idari birim ve adını Karaman şehrinden alıyor, akla gelen ilk anlam da Karaman)
  • Narın (il) (idari birim ve adını Narın şehrinden alıyor)

Burada akla şu soru gelecektir: "Neden 'Karaman ili/İli' şeklini değil de parantezli kullanımı benimsiyoruz?" Hemen yanıtlayayım, bu idari birimin adı "Karaman", il kısmı özel ada dahil değil. Bu sebeple "ili" kısmının büyük harfle başlamaması lazım. Küçük harfle kullanılması doğru, doğru olmasına karşın Vikipedi'de biz, aynı ada sahip maddeleri ayırmak için parantez kullanıyoruz ("Bor madeni" ve "Bor ilçesi" formunda değil). Bu sebeplerden ötürü doğru ad, genel yönergelere göre de bu şekilde zaten. Umarım atladığım nokta yoktur, varsa belirtiniz lütfen.--RapsarEfendim? 04:06, 19 Eylül 2017 (UTC)

Türkistan (şehir) değil de Türkiye, ABD yerleşimlerinde kullandığımız gibi eğer o birimin bir üst idari birimi varsa Türkistan, Güney Kazakistan şeklinde yapsak daha iyi olur. Edremit, Van yaparken bu gibi örneklerde de bir üst idari birim varken neden parantez kullanalım? Bir de hazır yeri gelmişken bu yerleşim yerlerinin Türkçeleştirilmesi konusuna da değinsek. Rus yerleşim yerlerinde oblast kelimesi olduğu gibi kullanılırken mesela Kazakistan için eyalet karşılığı uygun görülerek (kaldı ki oblast kelimesinin Türkçe bir karşılığı da yok, olduğu gibi bırakılması lazım) Güney Kazakistan Eyaleti gibi maddeler açılmış. Brazos İlçesi, Teksas gibi hepten yanlış (County kelimesinin Türkçesinin kontluk olmasının yanı sıra özel adın çevrilmesi bir hata, idari bölümlerin Türkiye'deki birimler ile özdeşleştirerek ona göre adlandırılması ayrı bir hata.) adlandırmalar da var. --Cobija (mesaj) 13:16, 19 Eylül 2017 (UTC)
@Cobija, Vikipedi'de kullandığımız ilk ayrım şekli parantezli kullanım malum. Türkistan adına sahip iki şehir varsa, senin dediğin şekil zaten. Bu yüzden senin verdiğin örnekler farklı durumlar oluşturuyor. İkinci dediğin konu ise oldukça uzun bir tartışma konusu, defalarca konuşulmaya çalışıldı ancak her ülke için ayrı ayrı değerlendirme yapmak gerektiğinden toplu bir tartışma imkansız. Orada iki değil, çok fazla bilinmeyenli denklemler mevcut.--RapsarEfendim? 16:59, 19 Eylül 2017 (UTC)
Eğer bir idari birim salt madde adını alamıyorsa hiç parantezi işin içine sokmadan hazır yapıyorken tam bir standarda oturtalım. Edremit (Balıkesir) ve Edremit (Van) şeklinde de kullanabiliriz yoksa. Aynı adda birden çok yerleşim varsa virgüllü, diğer türlü parantezli ad vermenin arasındaki farkı anlamadım ben. --Cobija (mesaj) 17:11, 19 Eylül 2017 (UTC)
Parantezi biz, ilgili maddenin hangi alanda ya da ne olduğunu belirtmek için kullanıyoruz. Edremit (Van) değil, Edremit (Van'ın ilçesi) olur yani ki bu da oldukça anlamsız olacaktır. X isminde yalnızca bir yerleşim yeri varsa bunu virgülle ayırmak anlamsız zira o virgülü biz aynı adlı yerleşimleri ayırmak için kullanıyoruz, aynı adlı maddeleri değil :) Aslında burada bizim pratikte uygulanmadığımız tek nokta idari birimlerin adlandırılması kısmı.--RapsarEfendim? 23:20, 19 Eylül 2017 (UTC)
  • Yerinde bir öneri olmuş, genel hatlarına katılıyorum. Tabii "tüm genellemeler yanlıştır" düsturunu unutmamak lazım; ABD'deki "county" isimleri örneğin özgün dillerinde hiçbir zaman "county" kelimesi olmadan kullanılmıyor, dolayısıyla Brazos County'ye "Brazos" demek uygunsuz olacaktır; bunun gibi başka örnekler de eminim vardır. --Seksen iki yüz kırk beş / GGT (mesaj) 21:56, 8 Ekim 2017 (UTC)
@Seksen iki yüz kırk beş, aslında İngilize Vikipedi de bir standartlaştırma yapmış, hepsi "... County" şeklinde adlandırılmamakta (bkz. Los Angeles County, California maddesinin giriş kısmı). İlgili kuralları ise şurada, "Articles on counties and parishes are typically titled [[X County (or X Parish), State]]." (County ve parish adları [[X County (ya da X Parish), Eyalet]] olarak adlandırılır) diyerek bir standart yakalanmasını amaçlamışlar ve buna göre adlandırmışlar tüm maddeleri. Yani aslında "Los Angeles County, California" şeklinde kullanımın, yani virgülle anlam ayrımı yapmanın bir sebebi yok (aynı ada sahip başka madde yoksa anlam ayrımı yapılmaz ki). Burada dikkat çekmeye çalıştığım husus bu adı kullanmalarının sebebi kendilerince bir standart yakalama çabası -ki başka yönergelerle çelişkili bir yaklaşım olmuş-, başka bir şey değil.--RapsarEfendim? 07:27, 30 Ekim 2017 (UTC)

"Kadın oyuncu"

Oyuncu maddelerinde erkek oyuncular için "oyuncu", kadın oyuncular için ise "kadın oyuncu" deniliyor. Oyunculuk erkeklere özgü müdür ki kadınlar bu mesleği icra ederken cinsiyetleriyle yâd ediliyorlar? Erkeklere aktör, kadınlara aktris denildiğini biliyorum lakin bahsettiğim ayrımın ortadan kaldırılması gerektiği kanısındayım. - Ullierlich 19:22, 17 Kasım 2017 (UTC)

Çok dikkatimi çekmedi ama olan maddelerde kesinlikle hatalıdır. Tabir aktör, aktris şeklinde düzenlenebilir. chanseyMesajYaz 19:28, 17 Kasım 2017 (UTC)
Bu konuda chansey′e katılıyorum. --►Cekli829 19:33, 17 Kasım 2017 (UTC)
Böyle bir uygulama yok ki? Kategoriler zaten erkek ve kadın olarak ayrılmakta. Bir kullanıcı var Avrupalı oyuncu maddeleri açan, onun yaptığı hatalı kullanımlar var arada yalnızca. Yine nadir de olsa "kadın" vurgusuna denk geldim maddede, onlar da kaldırılmalı ve cinsiyet belirtilmeden "oyuncu" kullanılmalı. Sporcularda var, "kadın basketbolcu" ve "basketbolcu" deniyor, hatalı elbet bu da.--RapsarEfendim? 20:35, 17 Kasım 2017 (UTC)

Kalsın ve Kararsız kapanan SAS’lar

Hem kalsın, hem kararsız kapanan SAS tartışmalarında ilgili sayfanın tartışma sayfasına Eski SAS şablonu konulabiliyor. Dolayısıyla kararsız kapanan SAS’larda da ...yapılan tartışma sonucumda kalmasına karar verilmiştir. ibaresi mevcut. Örnek Şebnem Günaydın tartışma sayfası... 1.SAS kalsın, 2.SAS kararsız kapatılmış ama ibare aynı. Bu durumun karışıklığa yol açabileceği kanaatindeyim. Dolayısıyla ya tartışmanın sonucunun şablona işlenerek burada olduğu gibi yazılması veya kararsız kapanan adaylıklar için ayrı bir şablon oluşturulması gerekmekte. SAS başlangıç kısmına bu durum (bir diğer değişle sonucun işlenmesi gerektiği) eklenmelidir diye düşünüyorum. chanseyMesajYaz 21:11, 27 Aralık 2017 (UTC)

Parametre kullanılabilir: Özel:Diff/19416756 --Selahattin ilhan (mesaj) 21:16, 27 Aralık 2017 (UTC)
Bunu SAS başlangıcındaki açıklamalar kısmına eklersek birşey kaybetmeyeceğimizi düşünüyorum. Oradaki tek ibare Eski SAS şablonu eklenir. şeklinde... chanseyMesajYaz 21:19, 27 Aralık 2017 (UTC)

Yargı mensupları içimin KD teklifi

Selamlar! Üçüncü ve son defa ricadır ki burada bulunan teklife görüş bildiriniz. Netleştirmemiş gerekiyor; oylamaya sunacağım. Kolay gelsin. chanseyMesajYaz 12:21, 15 Ocak 2018 (UTC)

Diplomatlar hakkında KD teklifi

Merhaba! Diplomatlar için burada bulunan teklife görüş bildiriniz. Kolay gelsin. --SarvSarv 22.15, 9 Haziran 2018 (UTC)

Vikipedi:Adlandırma kuralları politikasının yenilenmesi teklifi

Selamlar herkese. Vikipedi'deki en önemli ve temel politikalardan biri olan Vikipedi:Adlandırma kuralları politikası, mevcut hâliyle çok yetersiz kalıyor. Hemen her gün madde adlandırmaları konusunda sorun yaşıyoruz ve bu politika yetersiz olduğundan, yeterince atıf veremiyor ve gerekçelerimizi bu politikaya dayandıramıyoruz. Bu da kısır tartışmaların yaşanmasına, tartışmalarda sık sık -haklı olarak aslında- "bu sunduğun argümanın politikalarda karşılığı yok" tarzı ifadelerin kullanılmasına ve yaptığımız işlemlerin aslında yazılı bir politikaya değil de İngilizce Vikipedi'ye yahut süregelen pratik kullanımlara dayandırılmasına yol açıyor. En azından madde adlandırmaları konusunda daha verimli ve mesnetli tartışmalar yaşanması için mevcut politikanın yenilenmesi gerektiğini düşündüğümden, "%90-95 oranında" İngilizce Vikipedi'deki ilgili politikadan (şuradan görülebilir) çevrildi, Türkçe Vikipedi'nin pratikteki bazı uygulama ve standartlarına göre de çok ufak dokunuşlar yapıldı ve gereksiz, alakasız olduğunu düşündüğüm bazı kısımlar çıkarıldı. Her başlıkta nelerden bahsedildiğini az çok yorumlamaya da çalıştım kendimce. Herhangi bir yerde eksiklik, hata, atlanan bir husus vs bulunabilir, bunlar ilgili kısmın yorumlar bölümüne yazılırsa düzeltme fırsatı buluruz. Önce yeni politika metnini kopyalıyorum, daha sonra başlık başlık görüşlerimi yazacağım:--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Yenilenmiş politika metni

Madde adı, madde içeriğinin üstünde görülen, sayfanın adı olarak faaliyet gösteren ve sayfa URL'sinde bulunan başlıktır. Madde adı, ilgili maddede işlenen konyu belirtir ve maddenin, diğer maddelerden ayırt edilmesini sağlar.

Madde adı, ilgili maddenin konusu için kullanılan ad ya da maddede işlenen konuyu tanımlayıcı bir ad olabilir. Zaman zaman madde adı için birden fazla uygun seçenek vardır ve bu durumda bu adların en uygunu, madde adı olarak belirlenir. En uygun adın belirlenmesi için ise güvenilir Türkçe kaynaklarda geçen yaygın kullanım, benzer alandaki maddelerde kullanılan adlar gibi birtakım noktalara dikkat edilerek kullanıcılar arasında tartışmalar yürütülür ve potansiyel adlardan en uygunu seçilir. Böyle durumlarda, diğer potansiyel adların ise bu maddeye yönlendirilmesi gerekmektedir. Aynı ada sahip birden fazla madde olamayacağından, aynı ada sahip olması gerektiği düşünülen maddeler arasında anlam ayrımı yapmak ve farklı biçemlerde madde adı oluşturmak gerekir.

Bu sayfada, yalnızca maddelerin adlandırılmasına dair içerik bulunmaktadır ve kategoriler, şablonlar gibi diğer ad alanına sahip sayfalar için geçerliliği yoktur. Sayfanın sağında yer alan kutuda, bazı konulara dair özelleştirilmiş adlandırma yönergeleri yer almaktadır.

Eğer bir madde uygun biçimde adlandırılmadıysa, daha uygun bir ad ile yeniden adlandırılır. Konuyla ilgili olarak Yardım:Sayfanın ismini değiştirmek ve Vikipedi:Sayfa taşıma talepleri sayfaları incelenmelidir.

Madde adı seçimi


Kısayol:

Bir madde adı seçilirken dikkat edilecek ilk husus, bu maddenin konusuna atıfta bulunan güvenilir Türkçe kaynaklar incelenerek kullanılacak adın doğrulanabilir olmasıdır. Bazı durumlarda bir madde için birden fazla uygun ad olabilir. Bu durumda kullanıcılar, en uygun adın belirlenmesi konusunda, bu sayfada belirtilen hususları dikkate alarak fikir birliği ile sonuçlanacak tartışmalar yürütmelidir.

Uygun bir madde adı, aşağıdaki noktaları sağlamış olan bir madde adıdır:

  • Tanınırlık - Konunun tanımı veya adı olan madde adı, tanınır ve kaynaklarda kullanılır.
  • Doğallık - Madde adı, okuyucuların bakabileceği veya arayabileceği, kullanıcıların ise madde yazımında doğal olarak bu şekilde kullanacağı bir addır.
  • Detaylılık - Madde adı, maddenin konusunu uygun bir biçimde tanımlayacak ve diğer konulardan ayrılmasını sağlayacak kadar detaylıdır.
  • Kısalık - Madde adı, maddenin konusunu tanımlamak ve diğer konulardan ayırmak için yeterlidir, gereksiz yere uzatılmamıştır.
  • Tutarlılık - Madde adı, benzer ada sahip maddelerle tutarlılık gösterir.

Yukarıda bahsedilen noktalar kurallar değil, amaçlardır ve bir madde adının her zaman tamamını karşılaması beklenemez. Birçok konu için, yukarıdaki amaçları kolayca karşılayan ve bariz belli olan bir ad vardır. Bu durumda bu adı hemen kullanılır. Ancak bazı durumlarda en uygun seçenek açık bir biçimde görünmez ve bu durumda birtakım kuralları uygulayarak en uygun adı tespit etmek gerekir. Bunun için kullanıcılar arasında fikir birliği aranmalıdır. Örneğin daha tanınmış, doğal ve kısa olan Birleşik Krallık adı, daha detaylı olan Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı yerine madde adı olarak tercih edilmiştir (daha fazla ayrıntı için yaygın kullanılan adlar başlığına bakınız).

Bir madde için birden fazla uygun ad varsa veya bu maddeye ulaşmak için farklı biçemlerde aramalar yapılıyorsa, bu adları da ilgili maddeye yönlendirmek gerekir. Bir adın birden fazla madde için uygun olduğu durumlarda ise bu maddeler arasında anlam ayrımı oluşturulur.

Yaygın kullanılan adlar


Kısayollar:

Vikipedi'deki madde adları genel olarak, maddenin konusu için yaygın olarak kullanılan adlar arasından seçilir. Ancak bazı maddeler için birden fazla yaygın kullanılan ad mevcutken bazı adlar da yaygın olarak birden fazla konu için uygun olabilir, bu da hangi adın kullanılması gerektiğine dair tartışmalara yol açar. Genelde, güvenilir Türkçe kaynaklarda kullanılan adlar arasından en yaygın olan ad seçilse de her madde için yaygın adın kullanımı geçerli olmayabilir. Eğer bir konu için açık ve net bir biçimde kullanılan yaygın bir ad yoksa, yapılacak tartışmalar sonucunda kullanıcılar arasında en uygun adın ne olduğuna dair bir fikir birliği aranmalıdır.

Vikipedi'de madde adlarının; resmî adlar, doğum adları, özgün adlar veya bilimsel adlar arasından seçilmesi zorunluluğu yoktur. Bir konuyu tanımlayan adlardan birisi resmî ada göre çok daha yaygın kullanılıyorsa, resmî ad yerine bu ad tercih edilebilir. Örneğin, gerçek adı olan "William Jefferson Clinton" yerine Bill Clinton, resmî adı "Uruguay Doğu Cumhuriyeti" yerine Uruguay adı tercih edilmiştir.

Genel olarak yaygın kullanılan adlar arasından madde adı belirlenmesine karşın, madde adı seçiminde tek belirleyici unsur bu değildir ve bu sayfada yer alan diğer içeriklerle birlikte değelendirme yapılmalıdır. Örneğin güvenilir Türkçe kaynaklarındaki yaygın kullanımı "Bayern Münih" olan futbol kulübünü konu alan maddenin adı, spor maddeleriyle ilgili adlandırma kurallarına dayanılarak "FC Bayern München" olarak belirlenmiştir.

Hangi adın daha yaygın olduğunu tespit etmek için uluslararası kuruluşlar, Türkçe medya organları, ansiklopediler, veritabanları, bilimsel organ ve yayınlardaki kullanımlar incelenebilir. Arama motoru kullanılarak İnternet üzerinde yapılan bir arama da yardımcı olabilir, ancak bu aramada Türkçe sonuçlar esas alınmalıdır.

Ad değişiklikleri

Kısayol:

Kimi durumlarda bir maddenin konusu için kullanılan adda değişiklik yaşanabilir. Bu gibi durumlarda, isim değişikliği sonrasında yayınlanan kaynaklar daha fazla göz önünde bulundurulmalıdır. Yaşanan ad değişikliği sonrasında yayınlanan kaynaklar yeni adı benimsemiş ve kullanmakta ise, Vikipedi'de kullanılan adın da değiştirilmesi tartışılabilir. Ancak yeni ad, eski ada göre yaygın olarak benimsenmemişse, daha yaygın olarak kullanılan eski adın Vikipedi'de de kullanılmasına devam edilmelidir. Vikipedi kâhin değildir ve gelecekte hangi ismin benimseneceği veya daha yaygın olarak kullanılacağı bilinemez.

Tarafsızlık


Kısayollar:

Bir madde adının tarafsız bakış açısı politikası ile çelişip çelişmediği konusunda zaman zaman tartışmalar yaşanmaktadır. Bu tip sorunları çözmek adına kimi zaman, güvenilir kaynaklarda kullanılan ad yerine Vikipedi kullanıcıları tarafından oluşturulan betimleyici ad kullanılması tercih edilir.

Tarafsız olmayan fakat yaygın kullanılan adlar

Kısayollar:

Bazı durumlarda bir maddenin konusu için güvenilir Türkçe kaynaklarda yaygın olarak kullanılan ad, Vikipedi'nin normalde kaçınmaya çalıştığı taraflı olmayan ifadeler içerebilir. Kullanılan adın bu konu için oldukça yerleşmiş ve yaygın olması durumunda, tarafsız olmayan ifadeler içermesine karşın madde adı olarak bu adın kullanılması tercih edilebilmektedir. Örneğin, İstanbul'un Fethi adı, güvenilir Türkçe kaynaklarda oldukça yaygın olarak kullanıldığından madde adı olarak belirlenmiştir. Oysa ki "fetih" kelimesi, ilgili kuşatmanın bir tarafının bakış açısına göredir ve tam olarak tarafsız değildir.

Yargılayıcı olmayan betimleyici madde adları

Kısayol:

Bazı durumlarda, madde adı için en iyi seçenek, maddenin konusunu betimleyici bir kelime grubudur. Bunlar genelde, yalnızca o maddeler için oluşturulmuş ve tarafsız bir bakış açısı yansıtan isimlerdir. Örneğin, Usame bin Ladin'in ölümü maddesi betimleyici bir madde adıdır ve tarafsız bir şekilde maddenin konusunu tanımlar. Bu gibi bir isim oluşturulurken yargı belirten ve tarafsız olmayan kelimelerden kaçınmak gerekir. Buna karşın, tarafsız olmasa da yaygın kullanılan adlar, betimleyici madde adlarına dahil edilerek kullanılabilir. Örneğin, Suriye İç Savaşı'nın sivil ayaklanma safhası maddesinde, Suriye İç Savaşı dahil edilerek betimleyici bir madde adı olşturulmuştur. Betimleyici adlar kullanılırken de kaynaklardan faydalanılması, kaynaklarda kullanılan ifadelerin göz önünde bulundurulması ve diğer benzer madde adlarıyla uyumlu olması gerekmektedir.

Tartışma gerektirmeyen madde adları


Bazı konularla ilgili maddelerde bazı standart adlandırma kuralları belirlenmiştir ve adlandırmaların bu yönergelere göre yapılması gerekir. Bu yönergelere, bu sayfanın en başında, sağ kısımda yer alan kutudan veya iligli kategoriden ulaşılabilir. Bu yönergelerin bazılarında, seçilen madde adlarının güvenilir Türkçe kaynaklarda en yaygın kullanılan adla aynı olmaması gibi durumla karşılaşılabilir. İlgili yönergeler, benzer alanlardaki madde adlarında bir uyum ve standart yakalamak amacıyla oluşturulmuştur.

Detaylılık ve anlam ayrımı


Kısayollar:

Genel olarak madde adları, maddenin konusunu tanımlayacak kadar detaylıdır ve aşırı detaya girilmemiştir. Örneğin, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği aşırı detaylı bir addır ve bu konu için Sovyetler Birliği kullanımı yeterlidir.

Bir madde için en uygun olan adın birebir kullanımı, aynı ada sahip olan veya olma potansiyeli olan maddelerin varlığı sebebiyle her zaman mümkün değildir. Bu gibi durumlarda iki madde arasında bir anlam ayrımı oluşturmak gerekir. Yukarıda bahsedildiği gibi madde adlarında, maddenin konusunu diğerlerinden ayırt edecek kadar detaya girilmesi yeterlidir. Örneğin, ilgili kelimenin ilk anlamı olan duman maddesinden ayırt etmek için "Duman (müzik grubu)" olarak adlandırılan maddenin "Duman (rock müzik grubu)" şeklinde adlandırılması doğru değildir, çünkü bu isimde başka bir müzik grubu olmadığı için "müzik grubu" ayrımı yapmak yeterlidir.

Genel bir kural olarak, bir konuyu tanımlayan madde adının aynı zamanda başka konuları anlatan maddeler için de kullanılma durumu varsa şu yöntemler izlenmelidir:

  1. Eğer ilgili madde, bu adın kullanılabileceği maddeler arasında öncelikli ise ilgili ad; bu madde için, herhangi bir değişiklikte bulunulmadan kullanılmalıdır.
  2. Eğer ilgili madde, bu adın kullanılabileceği maddeler arasında öncelikli değil ise ise ilgili ad; bu madde için, bir anlam ayrımı yaratılarak kullanılmalıdır.

Maddeleri adlandırılırken hangi anlam ayrımı yönteminin kullanılması gerektiğinin belirlenmesi için şu yöntemlerin izlenmesi gerekir:

  1. Doğal anlam ayrımı: İlgili konu için, güvenilir Türkçe kaynaklarda yaygın olarak geçen, aynı ada sahip olabilecek maddelerden farklı bir alternatif ad kullanılabilir. Ancak bu adın, uydurma bir ad olmaması gerekmektedir. Örneğin "Türk" kelimesi genel olarak Türkler madddesinde işlenen konuyu tanımlamak için kullanılırken zaman zaman Türk halkları ve Türk vatandaşı maddesinde işlenen konuları da tanımlar. Bu maddelerin adları arasında anlan ayrımı yapılırken "Türkler (etnik gruplar)" ve "Türkler (vatandaşlık)" yerine sırasıyla "Türk halkları" ve " Türk vatandaşı" adları kullanılarak anlam ayrımı yapılmıştır.
  2. Virgüllü anlam ayrımı: Yerleşim yerlerinin adlandırılmasında, aynı adı taşıyan yerleşim yerlerinin olması durumunda bu yerleşim yerleri arasında parantez değil virgül (,) kullanılarak anlam ayrımı yapılır. Konuya ilgili detaylı içerik için Vikipedi:Adlandırma kuralları (coğrafi adlar) sayfasına bakılabilir.
  3. Parantezli anlam ayrımı: Daha uygun bir anlam ayrımı yöntemi olmaması durumunda, madde adına parantez içerisinde, anlam ayrımı yaratacak uygun bir ifade eklenerek anlam ayrımı oluşturulur. Örneğin "gerilim" kelimesi farklı alanlarda farklı konular için uygun bir madde adıdır ve bu maddelerin adlandırmasında alternatif bir yöntem izlenemediğinden, bu maddeler "gerilim (elektrik)", "gerilim (mekanik)" ve "gerilim (tür)" olarak adlandırılmıştır.
  4. Betimleyici madde adı: Bir konuyu tanımlayankabul edilebilir bir kelime grubu mevcut değilse, o konuyu betimleyici ve diğer konulardan ayrıran ve benzer madde adlarıyla uyumlu bir madde adı kullanılmalıdır. Türkiye'deki siyasi partiler listesi, futbol tarihi, Muhammed'in evlilikleri adlandırmaları betimleyici madde adlarına örnektir.
  5. Yukarıdakilerin kombinasyonu: Bazı durumlarda, yukarıdaki yöntemlerin tekini kullanmak anlam ayırımı yapılması için yeterli olmaz. Bu gibi durumlarda bu yöntemlerin bir kombinasyonunu kullanmak gerekmektedir.

Madde adlarında anlam ayrımı yapmak için yalnızca virgül ve parantez kullanılmakta olup diğer noktalama işaretleri kullanılmamaktadır.

Kimi durumlarda aynı ad birden fazla maddenin konusunu tanımlamak için kullanılsa da, yazımlar arasında farklılık olabilir. Bu gibi durumlarda anlam ayrımı yapmak gereksizdir, ancak maddelere üst not koymak gerekebilir. Örneğin, kod adı ile Kod Adı maddelerinin yazımı farklıdır ve analm ayrımı yapma ihtiyacı duyulmamıştır. Yine benzer şekkilde "Riziko" adı öncelikli anlamı olan risk maddesine yönlendirilirken benzer yazıma sahip bilgi yarışması Riziko! için anlam ayrımı yapılmasına gerek duyulmamaktadır.

Türkçe olmayan madde adları


Türkçede yaygın olarak yerleşen bir karşılığı olmayan yabancı dildeki madde adları, özgün dilleriyle kullanılmalı ve Türkçeleştirilmeye çalışılmamalıdır. Örneğin Besançon, Søren Kierkegaard ve Göttingen, güvenilir Türkçe kaynaklarda da bu şekilde kullanıldığından madde adı olarak belirlenmişken; Londra, Floransa ve Viyana, güvenilir Türkçe kaynaklara yaygın olarak bu şekilde yerleşmiştir (sırasıyla London, Firenze ve Wien yerine). Çeviri yapılması mümkün durumlarda, özgün dildeki kullanım güvenilir Türkçe kaynaklarda yerleşmişse bu şekilde bırakılmalı; aksi bir durum söz konusu ise, benzer konudaki diğer maddeler de göz önüne alınarak çevrilip çevrilmemesi tartışılmalıdır.

Eğer bir konu hakkında çok az sayıda güvenilir Türkçe kaynak varsa veya hiç yoksa, ilgili konu için uygun olan dilin kuralları kullanılır (Alman oyuncular için Almanca, Brezilya'daki köyler için Portekizce gibi). Yine hakkında az miktarda güvenilir Türkçe kaynak olan veya hiç olmayan coğrafi yerler, yapılar gibi maddelerde ise, benzer maddelerin adları da dikkate alınarak çeviri yapılabilir. Birden fazla yabancı dilde yaygın olarak kullanılan coğrafi yer maddelerinde uygun adın belirlenmesi için, coğrafi adların adlandırılmasına dair yönerge sayfasındaki birden fazla yerel adlar" ile "modern adları kullanın" bölümleri incelenmelidir.

Arapça, Çince, Rusça, Yunanca gibi Latin alfabesi kullanmayan dillerde mutlaka transkripsiyon yapılmalıdır. Pinyin gibi sistemleştirilmiş transkripsiyonların tercih edilmesi gerekir. Buna karşın, ilgili maddenin konusunu tanımlamak için güvenilir Türkçe kaynaklarda oldukça yaygınlaşmış bir kullanım varsa, sistematik transkripsiyona uymasa dahi kullanım tercih edilmelidir. Dillere göre izlenmesi gereken transkripsiyon kuralları için Vikipedi:Romanizasyon sayfası incelenebilir.

Madde adı biçimi


Kısayol:

Madde adlarının biçimlerinde şu hususlara dikkat edilmelidir:

Cümle yazımı kurallarını esas alın

Madde adlarını yazarken, cümle yazarmış gibi ilk harfin büyük -ki otomatik olarak büyük harfle başlar-, sonraki harflerin ise küçük yazılması gerekir. Öte yandan Türkçe yazım kurallarına göre büyük harfle yazılması gereken kısımlarda büyük harfler kullanılmalıdır. Örneğin, Cemal Süreya ve Ağrı Dağı maddelerindeki ikinci kelimeler büyük harfle başlarken Bilim tarihi maddesinde küçük harfle başlar. Metin içinde iç bağlantı olarak kullanılan sözcüklerde verilen iç bağlantılarda ise ilk harfin büyük ya da küçük olması, verilen bağlantıyı etkilemeyerek okuyucuları aynı maddeye yönlendirir. Konuyla ilgili daha detaylı içerik için Vikipedi:Adlandırma kuralları (büyük harf kullanımı) ile Vikipedi:Biçem el kitabı/Uygun adlar sayfaları incelenebilir.

Tekil adlar kullanın

Genel olarak maddeler tekil ad kullanarak adlandırılır. Örneğin köpekler yerine köpek adı kullanılmaktadıdır. Ancak Türkçede çoğul olarak kullanılan adlar madde adlarında da çoğul olarak kullanılmalıdır. Örneğin memeli sıfatı çoğul olarak kullanıldığında bir omurgalı hayvan sınıfının adıdır ve bu hayvan sınıfının anlatıldığı maddenin adı memeliler şeklindedir. Konuyla ilgili daha detaylı içerik için Vikipedi:Adlandırma kuralları (çoğul adlar) sayfası incelenebilir.

Kısaltmalardan kaçının

Madde adı için kısaltma kullanılmaktan kaçınılır ve mümkün mertebe açık adlar tercih edilir. Ancak bazı durumlarda, bu kısaltmalar ilgili maddenin konusu ile özleşleşmiştir ve güvenilir Türkçe kaynaklarda açık adın kullanıldığı durumlar çok nadirdir. Bu gibi durumlarda kısaltılmış ad, madde adı olarak tercih edilebilir. Örneğin, açık adı "Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü" olan kuruluşu anlatan maddede NATO adı tercih edilmiştir. Konuyla ilgili daha detaylı içerik için Vikipedi:Biçem el kitabı/Kısaltmalar#Madde adında kısaltma kullanımı sayfası incelenebilir.

İsim kullanın

Madde adı olarak isim kullanılmalı ve sıfatlar ile yeri geldiğinde fiiller bu maddelere yönlendirilir. Örneğin, demokrat sıfatı, demokrasi ismine yönlendirilmiştir.

Tırnak işareti kullanmayın

Madde adlarında, herhangi bir tanımlayıcı adın parçası olduğu durumlar dışında tırnak işareti kullanılmaz. Örneğin, bir alıntı olan Olmak ya da olmamak maddesinde tırnak işareti kullanılmamışken "Heroes" maddesindeki tırnak işaretleri, albümün isminin bir parçası olduğundan madde adında yer almıştır.

Alt maddeler oluşturmayın

Bir maddede işlenen bir konu hakkında daha fazla içerik sunan bir madde olsa dahi, herhangi bir maddede, başka bir maddenin alt maddesiymiş gibi görünecek şekilde madde adı kullanılmaz ve her madde gibi bağımsız bir ada sahip olmalıdır. Örneğin, Azerbaycan'da ulaşımı konu alan bir maddenin adı "Azerbaycan/Ulaşım" veya "Azerbaycan (ulaşım)" biçimlerinde değil Azerbaycan'da ulaşım biçiminde olmalıdır.

Unvanlara yer vermeyin

Madde adlarında, genel olarak unvanlara yer verilmez. Konunun istisnaları ve konuyla ilgili daha fazla bilgi için Vikipedi:Adlandırma kuralları (unvanlar) sayfası incelenebilir.

Sembollerden kaçının

Reklam veya logolarda yer alan "♥" gibi sembollere madde adında yer verilmez.

Özel karakterlerin kullanımı

Kısayol:

Bazı özel karakterlerin madde adında kullanılması teknik kısıtlamalar sebebiyle mümkün değildir. # < > [ ] | { } _ karakterleri madde adlarında kullanılamaz. Bu karakterlerin kullanılması gerektiği ancak kullanılamadığı maddelerde doğru madde adı, maddenin en başına eklenecek doğru madde adı şablonuyla belirtilmelidir.

Kimi durumarda bazı madde adlarında, standart bir Türkçe klavyede olmayan harf ve karakterlerin kullanılması gerekmektedir. Bu gibi durumlarda bu maddeye direkt olarak ulaşmak zorlaşır. Bu yüzden, bu karakterlerin kullanıldığı başka bir madde olmaması durumunda, ilgili karakterlerin yerine standart Türkçe klavyelerde bulunan harf ve karakterler kullanılarak bir yönlendirme oluşturulması gerekmektedir.

İtalik yazım

Kısayol:

Metin içerisinde italik yazılması gereken durumlara madde adında da rastlanılırsa, madde adının da italik yazılması gerekmektedir. Taksonomik adlar, gemi adları, yaratıcı eserler (kitap, film, müzik albümü, video oyunu vs) ve Türkçede kullanılmayan yabancı dildeki kelime veya kelime grupları; madde adında kullanıldığında da italik yazılmalıdır.

Madde adlarını italik yazım kullanırken, normal metin yazımında yapıldığının aksine kesme işareti kullanılamaz. Bir madde adını ya da bir bölümünü italik yapmak için DISPLAYTITLE sihirli kelimesi ya da {{İtalik başlık}} şablonu kullanılır. Bununla birlikte; kitap bilgi kutusu, {{Şablon:Albüm bilgi kutusu|albüm bilgi kutusu]], film bilgi kutusugibi bazı bilgi kutusu şablonlarının kullanılması hâlinde madde adında otomatik olarak italik yazım kurallarına uygun bir biçeme sahip olur.

Markalar ve logolar

Kısayollar:

Madde adları standart Türkçe yazım kurallarına göre adlandırılsa da, bazı kişi ve oluşumların kendilerini tanımladığı biçemler kaynaklarda da kendine yer edinmişse, bu kullanım tercih edilmelidir. Ancak reklamlarda ve logolarda kullanılan yazım, gerek bu kişi veya oluşum gerekse kaynaklar tarafından kullanılmıyorsa madde adı olarak da kullanılmamalıdır. Örneğin, iPod kullanımı hem ilgili ürün için firma tarafından kullanılan addır hem de kaynaklarda bu şekilde kullanılmaktadır ve bu nedenle Ipod kullanımına göre tercih edilir. Time ise, logosu TIME şeklinde olmasına rağmen bu şekilde tanımlanmadığından madde adı olarak tercih edilmiştir.

"Ve" bağlacı içeren madde adları


Kısayol:

Kimi zaman iki ya da daha fazla yakın anlamlı veya bütünleyici kavram tek bir maddede ele alınır. Bu gibi durumlarda bu iki kavram, aralarına "ve" bağlacı konularak madde adı olarak yer alır ve bu kavramların da ilgili maddeye yönlendirilmesi gerekir. Düşme ve yükselme maddesi bu duruma örnek olarak gösterilebilir.

Bu tip maddelerin adlandırılmasında alfabetik sıralama esas alınsa da, yin ve yang gibi kalıplaşmış ve kaynaklara bu şekilde yerleşmiş madde adlarında alfabetik sıralama aranmaz. Öte yandan alfabetik sıralamaya uygun olmayan madde adları da ilgili maddeye yönlendirilir.

Madde adının taşınmasını kararlaştırma


Kısayol:

Tartışmaya açık bir madde adını, fikir birliği ile sona erecek herhangi bir tartışma yapmadan taşımak uygun değildir. Bir madde adı uzunca bir süredir aynı şekilde ise ve bunu taşımak için uygun bir gerekçe yoksa, madde adı taşınmamalıdır. Madde adının taşınması için geçerli bir sebep olup olmamasını, kullanıcılar arasında yapılan tartışmalar belirler. Bir madde adı geçmişte birkaç kez taşınmışsa ya da uzunca bir süredir aynı ada sahip değilse, hangi adın uygun olduğu konusunda da fikir birliği oluşmamışsa, maddeye en büyük katkıyı yaparak maddeyi taslak seviyesinden kurtarmış olan kullanıcının tercih ettiği ada dönülmelidir.

Vikipedi:Sayfa taşıma talepleri sayfasında yapılacak madde taşıma taleplerinde, madde adının taşınması tartışmalı bir konu ise ve kullanıcılar arasında fikir birliğiyle sonuçlanan bir tartışma yapılmamışsa, ilgili talep reddedilir ve madde adı taşınmaz. İlgili sayfa, tartışmalı olmayan veya tartışma sonucunda fikir birliği oluşmuş madde adı taşımaları içindir.

Ayrıca bakınız


Giriş kısmı

Mevcut içerik

Adlandırma kuralları, maddelerin adlandırılmasında gözönünde tutulması gereken kuralları özetleyen bir listedir. Bu kurallar Vikipedi'nin gelişmesiyle birlikte değişikliğe uğrayabilir, şüphede kaldığınızda kuralları izleyiniz.

Genel olarak maddeler, Türkçe konuşanların büyük çoğunluğunun kolaylıkla tanıyabileceği, en az düzeyde belirsizlik içeren ve aynı zamanda bu maddelere yapılacak olan iç bağlantıların kolayca ve doğal olarak yapılmasına olanak verecek biçimde adlandırılmalıdır.

Bunu sağlamak için aşağıdaki ilkeyi gözönünde tutmak gerekir:

Vikipedi maddelerinin adları madde yazarlarına göre değil okuyuculara; uzmanlara değil genel kullanıcılara göre en uygun hâlde verilmelidir.

İki ya da daha fazla ad ile bulunması makul olan durumlarda madde adı olarak kullanılmayan diğer adlardan yönlendirme yapılması tercih edilmelidir. Bir kavramın birden çok anlam için kullanıldığı durumlarda ise anlam ayrım sayfası yapmak yoluna gidilmelidir.

Eğer bir madde uygun biçimde adlandırılmadıysa daha uygun bir ad ile yeniden adlandırılabilir.

Yeni adlandırma kuralları, Vikipedi tartışma:Adlandırma kuralları sayfasında önerilebilir ve Vikipedi topluluğunun katılacağı görüş alışverişinden sonra fikir birliği oluştuğu takdirde yönerge olarak kabul edilebilir.

Öncelikle eski içerikte "değiştirilebilir" konusunun belirtilmesinin gereksiz olduğunu düşünüyorum. Bu politikay özgü bir durum değil, her politika ve yönerge sayfasında da yazacak hâlimiz yok. Bunun dışında çok büyük diyebileceğim bir değişiklik yok, yalnızca genel olarak politikayı daha iyi özetleyecek biçimde olduğunu düşünüyorum.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
  • İncelediğim kadarıyla itiraz edebileceğim bir sıkıntı yok. --Pragdonmesaj 06.04, 19 Haziran 2018 (UTC)
  • OkanfanEvet benim? 08.50, 19 Haziran 2018 (UTC)
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Madde adı seçimi

Madde adının en başta seçilmesiyle alakalı bir bölüm. Mevcut politikada olmayan, bir madde adının nelere hizmet etmesi gerektiğini açıklayan bir kısım.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Yaygın kullanılan adlar

Mevcut içerik

Kural: Vikipedi adlandırma kurallarında kabul edilmiş olan kuralların belirtmediği durumlarda maddeler için en bilinen adları kullanın. Örneğin kişinin gerçek adı olan ama daha az bilinen ve kullanılan Fahrettin Cüreklibatur daha çok bilinen ve kullanılan Cüneyt Arkın'a yönlendirilmelidir.

Eğer bilinen ad diğer madde adları ile çakışıyorsa adlandırma anlaşmazlığı yönergesini kullanın. Maddeler betimsel bir ada sahip ise sözcük seçimi tarafsız bir bakış açısı ile yapılmalıdır.

Gerekçe ve özel durumlar: Bakınız Vikipedi:Adlandırma kuralları (bilinen adlar)

Oldukça tartışılan bir konu, belki de madde adı tartışmalarında en çok sunulan argümanlardan birisi. Mevcut politikada "bilinen adları kullanın" denmiş, buradaki "bilinme" ifadesi net değil, zira verilen örnekte iki ad da bilinen adlar (bazıları açısından). Burada kullanılması gereken ifadenin "yaygın kullanım" olması gerektiğini düşünüyorum.
Mevcut politikadaki ikinci paragrafın ise bu bölümle bir alakası yok aslında (değiştirilen içerikte bunlar ayrı birer bölüm olarak işleniyor).
Mevcut politika bizi, "bilinen ad" olarak nitelendirdiği adların kullanılması yönünde kısıtlıyor, halbuki pratikte böyle bir durum söz konusu değil. Değiştirilen içerikte ise ilgili başlık "yaygın kullanılan adlar", yani buna dair bir kısıtlayıcılık sunmamakta. Keza içerikte de "genel olarak" ifadesi mevcut, yani her daim yaygın kullanılan adı seçmemiz gerekmediğini belirtiyor (ki aşağıdaki "tartışma gerektirmeyen madde adları" kısmında buna da değineceğim).
Yine burada kritik noktalardan biri "güvenilir Türkçe kaynaklardaki kullanım" konusu. Çeşitli tartışma sayfalarında başka dillerdeki kaynaklarda geçen kullanımları da biz argümanlarımız arasına eklemekteyiz. Bu ifadeyle -ki İngilizce Vikipedi'de de özellikle vurgulanmakta- "yaygın kullanım konusunda" yalnızca güvenilir Türkçe kaynakları esas almamız gerektiğini belirtiliyor.
Resmî ve benzeri ad konusu yine sık sık gündeme getirilen bir konu. Değişiklikle, bu adları kullanma zorunda olmadığımız da belirtiliyor ve tartışmalarda sunulan "resmî ad bu, bunu kullanmamız lazım" argümanı da ortadan kalkmış oluyor (yine burada parantez açarak "tartışma gerektirmeyen madde adları" kısmına bakınız vermek istiyorum).
Yapılan değişiklikte ayrıca yaygın kullanılan adın nasıl tespit edileceği de belirtilmekte.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)
Destek Destek
  • "...madde adı seçiminde tek belirleyici unsur bu değildir." kısmı için bir örneklendirme yapabilirsek sanki daha sağlıklı/anlaşılabilir olabilir. Bunun dışında sorun yok. --Pragdonmesaj 07.06, 19 Haziran 2018 (UTC)
@Pragdon, oraya uygun bir örnek ekledim, iyi bir fikirdi. Henüz bahsi geçen spor maddelerinin adlandırılmasına dair yönergemiz yok, ama metni hazır ve pratikte de uygulanmakta. Kalabalıklık olmasın diye şimdi sunmuyorum yönerge teklifini, bu politikanın akıbetine göre o da topluluğun onayına sunulacak.--RapsarEfendim? 07.31, 19 Haziran 2018 (UTC)
Karşı Karşı
Yorum Yorum
  • Bu kıstasın öyle uygulandığını gördüm ki, iki seçenek arasında yapılan kaynak taramalarında 100 sonuç arasından biri 55 diğer 45 sonuç veriyorsa 55 olanı yaygın diye tanımlayıp kesinlikle onu kullanmalıyız diye ısrar edilmişliği var. Bazı noktalara vurgu yapılmalı. Örneğin Sankt-Peterburg'un yaygın kullanımı ezici bir şekilde St. Petersburg. Buna karşın özgün adının transkripsiyonu yine Sankt-Peterburg olup bu kullanım Türkçe kaynaklarda yaygın kullanımın yanına yaklaşamasa da anlamlı bir çoğunluk oluşturuyor. Özellikle kitap ve makaleler arasında. Burada olur ya da transkripsiyon için ayrıca bir yönerge oluşturulur, nasıl olur bilmem ama bu konular muallakta bırakılmamalı. Şahsen transkripsiyona dair detaylı kurallara ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Bir de Bayern Münih yerine Bayern Munich'in kullanılması gibi tematik projeler bağlamında adlandırmaya dair kararlar alınıp bunun uygulanabileceği bilgisi de yer almalı. --Cobija (mesaj) 11.40, 14 Haziran 2018 (UTC)
@Cobija, bu kriter tek kriter değil madde adlandırmalarında. Spor kulüpler için bir adlandırma sistemi belirledik mesela (bu teklifin kabul edilmesi durumunda onu da yönergeleştirme teklifim olacak bu arada), orada yaygınlık hiçbir durumda esas alınmamakta. Bu tip yönergeler hazırlamak, senin de dediğin gibi şart. Keza alt kısımda Latin alfabesi olmayan dillerdeki özel adların adlandırılması konusu da bununla alakalı. Burada aslında "herhangi iki kullanım arasında kalınmışsa yaygını tercih edin" gibi basite indirgenmiş tek bir kural yok.--RapsarEfendim? 15.38, 14 Haziran 2018 (UTC)
Tek kriter olmadığının farkındayım, güzel de yazılmış bu kısım. Ancak hâlihazırda yaygın adlandırma her halükârda tercih edilir şeklinde bir algı var ve böyle olmadığının belirttiğim gibi örnekler verilerek daha vurgulu bir şekilde belirtilmesi lazım. Mevcut tartışmalarının bel kemiğini bu yaklaşım oluşturuyor zira.--Cobija (mesaj) 15.47, 14 Haziran 2018 (UTC)
@Cobija, yenilenmiş metinde "Vikipedi'deki madde adları genel olarak, maddenin konusu için yaygın olarak kullanılan adlar arasından seçilir" gibi "Genelde, güvenilir Türkçe kaynaklarda kullanılan adlar arasından en yaygın olan ad seçilse de her madde için yaygın adın kullanımı geçerli olmayabilir" gibi "Genel olarak yaygın kullanılan adlar arasından madde adı belirlenmesine karşın, madde adı seçiminde tek belirleyici unsur bu değildir ve bu sayfada yer alan diğer içeriklerle birlikte değelendirme yapılmalıdır" gibi ifadeler var ve yaygınlığın bakılması gereken tek kriter olmadığından bahsediyor sık sık. Buna karşın mevcut politikada "Vikipedi adlandırma kurallarında kabul edilmiş olan kuralların belirtmediği durumlarda maddeler için en bilinen adları kullanın" diyerek yaygın kullanım sanki ilk bakılması ve her zaman kabul edilmesi gereken bir kritermiş gibi gözüküyor. Yenilenmiş metinde bir yerde hata ya da eksiklik olduğunu düşünüyor musun? Öyleyse ne gibi öneri(ler)in olabilir?--RapsarEfendim? 02.26, 15 Haziran 2018 (UTC)

Ad değişiklikleri

Eski politikada olmayan bir kısım. Madde adı tartışmalarında yine sık sık gündeme gelen "yapının/şahsın/kurumun vs adı değişti, maddeyi hemen taşıyalım" argümanını ortadan kaldıracak bir ekleme. Burada, ad değişikliği sonrasında yayınlanan kaynaklardaki kullanımın dikkate alınması da yine "2011'de değişen ad için 1960'lardan kaynak göstermek" gibi argümanları da sonlandıracaktır. Tekrar bu başlıkta da "tartışma gerektirmeyen madde adları" bölümüne atıf yapmakta yarar var, zira önceliğimiz o kısımda olacak her daim.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Tarafsızlık

Aslında daha çok konuya giriş amaçlı bir içerik. Taraflı ada sahip olduğu düşünülen maddelerde, bu ad yerine başka bir betimleyici ad kullanılabileceğini ifade ediyor yalnızca.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Tarafsız olmayan fakat yaygın kullanılan adlar

Mevcut politikada yer almayan, madde adı tartışmalarında sık sık karşımıza çıkan bir konu. Burada "diğer maddelere uyum" ya da "bu madde adı taraflı" argümanları geçersiz kabul edilip, "yaygın kullanılıyorsa taraflı da olabilir" argümanı var ki zaten yukarıdaki örnekten ve onlarca örnekten görülebileceği gibi pratikte geçerliliği olan bir durum. Tabi burada yine "güvenilir Türkçe kaynaklar" esas alınıyor.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Yargılayıcı olmayan betimleyici madde adları

Mevcut politikada yer almayan bir konu. Güvenilir Türkçe kaynaklarda yeteri kadar geçmeyen ya da hiç geçmeyen durumlarda, bazı kriterleri de göz önüne alarak uygun bir ad belirlenmesini konu alıyor ve bu adları seçerken tarafsız olunması gerektiği belirtiliyor.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Tartışma gerektirmeyen madde adları

Benim düşünceme göre politikanın en kritik noktası, tartışmaların en azından %90'ını yönlendirecek bir kısım. Şöyle ki, "futbol kulüpleri" için bir adlandırma yapacaksak, sırf futbol kulüpleri için oluşturulan yönergeyi takip ederek adlandırma yapıyoruz ve bu sayfaya bakılmasına gerek dahi kalmıyor. Bizde şu an bu tip yönerge sayfaları çok az, zaman içinde oluşturarak belli bir standart yakalamamız çok önemli. Zaman içerisinde umarım bu yönergeleri oluştururuz.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Detaylılık ve anlam ayrımı

Pratikte zaten uyguladığımız, herhangi bir fikir ayrılığı yaşamadığımız noktaların yazıya dökümü yalnızca (benim görebildiğim kadarıyla). Tartışma olduğu vakit atıfta bulunulması açısından politikada yer alması önemli.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Türkçe olmayan madde adları

Mevcut içerik

Kural: Madde adlarında Türkçe kullanın ve yerel adların transliterasyonunu ve/veya kendi alfabesiyle yazımını maddenin ilk cümlesinde belirtin. Türkçe yazılışı ile yerel yazılışı arasında seçim yapmak durumunda Türkçedeki kullanımını esas alın. Örneğin, Berlin, Madrid ve Paris, ama Barselona, Lizbon, ve Londra.

Yabancı dillerdeki özel adlar konusunda: Eğer yabancı bir özel ad madde adı olacaksa, ilgili yabancı dil Latin harfleri kullanılıyorsa, özgün (yani yabancı dildeki hâli) madde adı olur. Bununla birlikte istisnai olarak, yukarıda da belirtildiği gibi, yerleşmiş, gelenekselleşmiş ve çağdaş Türkçede kullanımda olan isimler varsa bunlar kullanılabilir. Latin harfleri dışında yazılan dillerin kendilerine has kuralları olabilir; bunun için öncelikle dil kurumlarına ve ilgili kaynaklara başvurun. Arapça ve Farsça gibi dillerde yerleşmiş, gelenekselleşmiş transkripsiyonlar varsa bunları kullanmaya özen gösterin. Ayrıca, Çince adlar konusunda da yerleşmiş, doğrulanabilir, tarafsız ve kayda değer bir Türkçe karşılık söz konusuysa, bu karşılık kullanılmalıdır. Bunun bulunmadığı durumlarda, Çince madde adları için aksansız Pinyin tercih edilmelidir.

Muhtemelen en çok tartışma yaşadığımız, anlaşmazlığa düştüğümüz kısım :) Yine muhtemelen bu değişiklikle alakalı da tartışmalar olacaktır.

Öncelikle şunu belirteyim, İngilizce Vikipedi'de yazanlara sadık kalındı temelde.
Latin alfabesi kullanılmayan dillerde "transkripsiyon" önceliği aransa da "güvenilir Türkçe kaynaklarda" yerleşmiş kullanımlar olması ve diğerine göre fazlaca yaygın olarak kullanılması durumunda transkripsiyonun yok sayılabileceği belirtildi. Burada önemli olan noktalardan biri yine yalnızca Türkçe kaynakların dikkate alınması noktası (genel olarak politika zaten bu şekilde).--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)
Destek Destek
  • Eline sağlık. --Pragdonmesaj 07.21, 19 Haziran 2018 (UTC)
  • Özellikle bu kısım önemli bence. Eline sağlık — OkanfanEvet benim? 08.50, 19 Haziran 2018 (UTC)
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Madde adı biçimi

Mevcut politikaya göre hemen hemen hiç farklılık içermeyen, ancak yer yer daha ayrıntılı yer yer daha derli toplu ve düzenli bir içerik sunmakta (ek kısımlar da mevcut). Hemen hemen tamamı pratikte uygulanan, tartışma gerektirmeyen noktalar.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Özel karakterlerin kullanımı

Tartışma gerektirmeyen, teknik bir konu. Yol yordam göstermesi açısından önemli.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

İtalik yazım

Halihazırda pratikte uyguladığımız, ancak politikalarda karşılığı olmayan bir konu (birkaç yıl önce İngilizce Vikipedi'de yapılmaya başlanmış, biz de politikayı değiştirmeden uygulamaya geçmişiz). Tartışma gerektiren bir husus yok gibi gözüküyor, şimdiye kadar alakalı bir tartışmaya denk gelmedim.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Markalar ve logolar

Zaman zaman tartıştığımız bir husus. Logolarda kullanılan biçimleri tercih etmememiz gerektiği konusunda hemen hemen herkes hem fikir diye düşünüyorum. Burada kritik nokta şu, kaynaklarda görece az da olsa kullanılan ve kişinin/yapının/kurumun vs kendini tanımladığı ad olan adı o şekilde mi kullanalım yoksa bu ad güvenilir Türkçe kaynaklarda yaygın olarak geçmiyorsa bu işlere girmeden düz adı mı seçelim? Şahsi fikrim, bu kendi kendilerini tanımladıkları ad az da olsa kaynaklarda geçiyorsa, "kaynakların özensizliği" de göz önünde bulundurularak bu biçimin kullanılması yönünde.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

"Ve" bağlacı içeren madde adları

Pratikte uyguladığımız hususlar, politikada karşılığı olması açısından önemli.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

Destek Destek
Karşı Karşı
Yorum Yorum

Madde adının taşınmasını kararlaştırma

Madde adının taşınmasında izlenmesi gereken usulü ele alması açısından önemli. Buradaki kritik diyebileceğim değişiklik, genelde uyguladığımız "tartışmalı ad değişikliği yapılmışsa ilk ada dönülmeli" kuralının biraz değiştirilmesi. Burada ilk ada değil de, madde içeriğinde en büyük katkı yapan kullanıcının tercih ettiği ada (daha detaylı açıklama var içerikte) dönülmesi gerektiğinden söz ediliyor ki tecrübesiz bir kullanıcı tarafından tek cümleyle açılan bir maddede, adı tartışmalı diye bu kullanıcının sürümüne dönmekten daha makul geliyor bu fükür bana. Yine bu ve buna dair birtakım usülleri içeren bir bölüm.--RapsarEfendim? 02.34, 14 Haziran 2018 (UTC)

  • Yorum Yorum Bu bölüm bu haliyle suistimale de açık hale gelmiyor mu? Tartışmaların döndüğü bir başlıkta "büyük bir katkı" yaparak kendi istediğim başlığı koyma özgürlüğü veriyor bana. Başlığı biraz irdelemekte fayda var gibi geldi bana. --Pragdonmesaj 07.44, 19 Haziran 2018 (UTC)
@Pragdon, "(...) tartışma başlamadan önce maddeye en büyük katkıyı yaparak maddeyi taslak seviyesinden kurtarmış olan kullanıcının tercih ettiği ada dönülmelidir" diye bir kısım eklesek bahsettiğin suistimal ihtimali ortadan kalkar mı? Güzel tespit bence.--RapsarEfendim? 08.10, 19 Haziran 2018 (UTC)