Yüksek Askerî Şûra

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Başbakan başkanlığında yapılan YAŞ toplantısı, 2016.

Yüksek Askerî Şûraya da kısaca YAŞ, Türkiye Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak Ankara'da yalnızca barış zamanlarında görev yapmak üzere oluşturulan kuruldur.

Yüksek Askerî Şûra, Cumhurbaşkanının başkan olarak belirleyeceği Cumhurbaşkanı Yardımcısının çağrısı ile yılda en az bir kez toplanır. Cumhurbaşkanı gerektiğinde Şûrayı toplayabilir.[1]

Yüksek Askerî Şûra ilk olarak 1972 yılında toplanmıştır.

Görevler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Askeri Şuranın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine[1] göre Yüksek Askeri Şûranın görevleri şunlardır:

a) Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan askeri stratejik anafikrin (Konseptin) tespiti ve gerektiğinde yeniden gözden geçirilmesi hususlarında görüş bildirmek;

b) Silahlı Kuvvetlerin anaprogram ve hedefleri ile ilgili konularda görüş bildirmek;

c) Silahlı Kuvvetlerle ilgili olup önemli görülen mevzuat taslaklarını inceleyip görüş bildirmek;

ç) Cumhurbaşkanının lüzum gördüğü hallerde Silahlı Kuvvetlerle ilgili diğer konular hakkında görüş bildirmek;

d) Mevzuatla verilen görevleri yapmak,

Kararların gizliliği[1][değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Askeri Şûra toplantıları gizli olarak yapılır. Görüşmelerin ve alınan kararların açıklanması veya yayınlanması yasaktır. Ancak açıklanmasına Yüksek Askeri Şûranın karariyle müsaade edilen konular Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanır.

Kıdemsizlerin toplantıya katılamaması[1][değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Askeri Şûra üyeleri; kendileri, kendilerinden kıdemli veya eşidi olan general ve amirallerin yükselme veya emeklilikleri ile ilgili konularda toplantılara katılamazlar.

Toplantı çokluğu ve oylama[1][değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Askeri Şûra, bütün üyelerin katılması ile toplanır. Ancak özürü olanlar toplantıya katılamayacaklarını (Toplantı gününden önce) Şûra sekretaryasına bildirirler.

Kararlar toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınır. Oylarda eşitlik halinde Başkanın katıldığı tarafın oyları geçerli sayılır. Oylama işlemi aksine bir karar alınmadıkça açık olarak yapılır.

Toplantıya katılamayan üyeler, gündemdeki konular hakkında, görüşlerini yazılı olarak bildirebilirler.

Askeri Şûra kararları Cumhurbaşkanının onayı ile tekemmül eder.

Diğer hususlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır.[2]

Yüksek Askeri Şûra 2014 yılına kadar TSK'da disiplinsizlik yapanları veya irtica gibi nedenlerden dolayı haklarında işlem yapılan Subay, Astsubay ve Uzman Erbaşlardan, 92. madde kapsamında ihraç için kurula sevk edilenlerin de ayırma kararlarını uygular. Ancak 2013 yılında çıkarılan yeni 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu doğrultusunda, 2014 yılında YAŞ kararlarını ilgilendiren yedi yönetmelikte düzenleme yapıldı. Yapılan düzenleme ile irtica ve ahlaki durum nedeniyle ayırma konularını düzenleyen maddeler yasadan çıkarıldı. Bu kapsamda; günümüzde TSK'da disiplinsizlik suçunu işleyen rütbeli personel hakkında işlemlerin yapılabilmesi için kuvvet komutanlıkları bünyesinde disiplin kurullarının oluşturulması amacıyla TSK Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği yayımlanmıştır.[3] General ve amirallerin disiplinsizlikleri ile ilgili cezaların verilmesi ise oluşturulan Genelkurmay Başkanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna verildi.[4] Subay, Astsubay, Uzman Jandarma, Uzman Erbaşlar ile sözleşmeli Erbaş ve Erler hakkında uygulanacak silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile ilgili hususlar 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu'nun 13. maddesinde belirtilmiştir.[5] Ancak bu değişiklik medya tarafından haber yapılmasına rağmen, 2014 yılı itibarıyla hala YAŞ toplanıyor konulu yapılan haberlerin neredeyse tamamında disiplinsizlik nedeniyle (hatta kaldırıldığı halde ahlaki durum da eklenerek) ayrılacak personel hakkında kurulun görüşme yapılacağı belirtilmektedir.[6]

Yüksek Askeri Şura üyeleri (YAŞ)[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hallerde Yüksek Askeri Şura toplantılarına katılır ve başkanlık eder. Cumhurbaşkanı katılmadığında, görevlendireceği yardımcısı başkanlık eder.[1]

Üye Görevi
Fuat Oktay Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Hulusi Akar Millî Savunma Bakanı
Süleyman Soylu in Tehran 01.jpg Süleyman Soylu İçişleri Bakanı
Mevlüt Çavuşoğlu Dışişleri Bakanı
Abdulhamit Gül Adalet Bakanı
Ziya Selçuk Millî Eğitim Bakanı
Berat Albayrak (cropped, 2017).jpg Berat Albayrak Hazine ve Maliye Bakanı
Yaşar Güler (2018).jpg Orgeneral Yaşar Güler Genelkurmay Başkanı
Orgeneral Ümit Dündar Kara Kuvvetleri Komutanı
Adnan Özbal (2018).jpg Oramiral Adnan Özbal Deniz Kuvvetleri Komutanı
Orgeneral Hasan Küçükakyüz Hava Kuvvetleri Komutanı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.8.pdf
  2. ^ https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2709.pdf
  3. ^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği". 12 Nisan 2014. 20 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  4. ^ "TSK'dan ihraçta YAŞ devre dışı!". Milliyet. 13 Nisan 2014. 14 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  5. ^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu". T.C. Resmî Gazete. 16 Şubat 2013. 8 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017. 
  6. ^ "YAŞ Pazartesi Toplanacak". Sabah. 1 Ağustos 2014. 8 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2017.