Karadeniz Ereğli

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 41°16′N, 31°25′E

Karadeniz Ereğli
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Koordinatlar: 41°16′K 31°25′D / 41.267°K 31.417°D / 41.267; 31.417
Ülke Türkiye
İl Zonguldak
Coğrafî bölge Karadeniz
Yönetim
 - Kaymakam İbrahim Çay
 - Belediye başkanı Halil Posbıyık (CHP)
Yüz ölçümü [1]
 - Toplam 782 km2 (301,9 mi2)
Rakım m (16 ft)
Nüfus (2013)[2]
 - Toplam -
 - Kır -
 - Şehir -
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 67300 ve 67320
İl alan kodu (+90) 372
İl plaka kodu 67
İnternet sitesi: www.kdzeregli.bel.tr


Karadeniz Ereğli, Zonguldak il sınırları içinde bulunan bir ilçedir. Türkiye’nin kuzeyinde, Batı Karadeniz Bölgesi’nde yer almaktadır. Yüzölçümü 782 km²dir. İlçeye bağlı 5 belde (Gülüç, Kandilli [Armutçuk], Gökçeler [Neyren], Çaylıoğlu [Güneşli] ve Ormanlı) ve 91 köy vardır.

İlçe ağırlıklı olarak Karadeniz Bölgesi'nden göç almakta olup, ilçe genelinde 6.897'si Trabzon ili nüfusuna kayıtlı olmak üzere, Zonguldak dışında bir il nüfusuna kayıtlı 44.409 kişi yaşamaktadır. Trabzon'u 3.771 kişiyle Düzce, 2.634 kişiyle Karabük, 1.901 kişiyle Kars takip eder.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Kentin 2012 yılı itibariyle nüfusu 102,828'dir. Karadeniz Bölgesi'nin -merkez ilçeler dışında- en büyük ilçe merkezi olup, nüfusu Türkiye'deki 28 il merkezinden fazladır. Toplam nüfusu köyleriyle beraber 173.933'tür. 1960'da sadece 8.000 olan nüfusu, 1973'te 31.000'e, 1990'da 64.859'a, 2000'de 79.486'ya, 2007'de 94.736'ya,2013'te 106.052'ye çıkmıştır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 96.747 18.978 77.769
1970[4] 111.298 28.904 82.394
1975[5] 141.084 45.992 95.092
1980[6] 162.853 50.105 112.748
1985[7] 181.548 54.837 126.711
1990[8] 152.710 63.987 88.723
2000[9] 159.808 79.486 80.322
2007[10] 170.371 94.736 75.635
2008[11] 174.283 97.017 77.266
2009[12] 174.727 98.545 76.182
2010[13] 174.750 100.075 74.675
2011[14] 174.456 101.485 72.971

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir merkezine 31 mahalle bağlı olup adları Akarca, Bağlık, Balı, Belen, Belen Yeni, Bölücek, Dağlar, Elmatepe, Güldere, Göktepe, Hamzafakılı, Kavaklık, Kepez, Kestaneci, Kışla, Kırmacı, Kıyıcak, Kirmanlı, Kocaali, Korubaşı, Köseler, Murtaza, Müftü, Orhanlar, Ömerli, Ören, Sarıkokmaz, Süleymanlar, Topçalı, Uzunçayır ve Uzunmehmet'tir[15].

Gülüç beldesine bağlı mahalle sayısı 4 olup, adları Gülüç Merkez, Bekyeri, Çengelburnu ve Örencik'tir.

Armutçuk (Eski adıyla Kandilli) beldesine bağlı mahalle sayısı 5 olup, adları Armutçuk Merkez (diğer adıyla Çamlık), Geyikbeli, Şehitlik, Uzunmehmet Yayla ve Yeni Mahalle'dir.

Ormanlı beldesine bağlı mahalle sayısı 4 olup, adları Ormanlı Merkez, Sarıkaya, Seyitahmetli ve Sinitli'dir.

Kdz. Ereğli Belediyesi logosu

Gökçeler (Eski adıyla Neyren) beldesine bağlı mahalle sayısı 5 olup, adları Gökçeler Merkez, Açıkhava, Kızılsu, Pazaryeri ve Yeni Mahalle'dir.

Güneşli (Eski adıyla Çaylıoğlu) beldesine bağlı mahalle sayısı 5 olup, adları Çaylıoğlu Merkez, Asarlı, Güneşli, Hacıosmanlar ve Kocalar'dır.

Çeşitli Bilgiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İlçede 15 ağır sanayi kuruluşu, 81 orta ölçekli işletme faaliyet gösterir.
  • Şehirde 5 modern hastane, 200'ü aşkın doktor vardır.
  • Karadeniz Ereğli Müzesi’nde 3.000’i aşkın arkeolojik eser sergilenmektedir.
  • Karadeniz Ereğli, sınırları boyunca 80 kilometrelik kıyı şeridine sahiptir. Yükleme ve boşaltma olanağı olan Türkiye'nin en büyük limanları ve balıkçı barınakları ile uluslararası nitelikte tersaneleri bulunmaktadır. İlçeye bağlı Kandilli (2003'ten önceki adı Armutçuk) beldesinde, Türkiye Taşkömürü Kurumu'na bağlı Armutçuk Müessesesi bünyesinde taşkömürü ocakları, ilçe merkezinde Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları (Erdemir) bulunmaktadır. Sadece Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları'nda 10.000'e yakın işçi çalışmaktadır. 2006 yılında açılan yeni tersaneler bölgesi 7.000 kişiye iş olanağı sağlamıştır. Gelecekte faaliyete geçecek Organize Sanayi Bölgesi ise 5.000 kişilik istihdam sağlayacaktır.
  • İlçenin kıyıları boyunca, birçok doğal plajın yanı sıra; Karadeniz Ereğli Belediyesi, Erdemir Fabrikaları ve Karadeniz Bölge Komutanlığı’na ait kamp ve plaj tesisleri bulunmaktadır.
  • Kent merkezi; sosyal alanlar, çevre düzenlemeleri ve ticari hareketliliğinden dolayı Zonguldak ve çevresinin çekim merkezi konumundadır. Bu nedenle gündüz saatlerinde Karadeniz Ereğli'nin nüfusu 200.000'i, araç sayısı da 60.000'i geçer.
  • İlçe bazında alındığında Türkiye'de ilçe bazında kişi başına en fazla otomobil Karadeniz Ereğli'de bulunmaktadır (AB ortalamasına en yakın yer)[kaynak belirtilmeli].
  • İlçede Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilköğretim ve liseler ile özel okullarda 40 bin öğrenci öğrenim görmektedir. Ayrıca Zonguldak Karaelmas Üniversitesi’ne bağlı Karadeniz Ereğli Eğitim Fakültesi’nde 3.000’e yakın üniversite öğrencisi eğitim görmektedir.
  • İlçe merkezinde 6 yaş üstü okuma-yazma oranı %93,8'dir[16].
  • Ereğli eskiden Heraklia adıyla anılırdı. Eski Yunan mitolojisine göre tanrı Zeus'un oğlu Herkül üç başlı köpek olan Kerberos ile şu an ilçe merkezinde bulunan Cehennemağzı Mağarası'nda savaşmıştır. Cehennemağzı Mağarası zamanla biraz zarar görse de günümüzde koruma altındadır.
Kdz. Ereğli Şehir Merkezi Nüfusu
2011 101.485
2010 100.075
2009 98.545
2008 97.017
2007 94.736
2000 79.486
1997 74.900
1990 63.987
1985 54.837
1980 50.105
1975 45.992
1970 28.904
1965 18.978
1960 8.812
1955 7.878
1950 7.132
1945 6.360
1940 5.415
1935 5.843
1927 5.180

Festivaller[değiştir | kaynağı değiştir]

Karadeniz Ereğli’de her yıl 18 Haziran'da Osmanlı Çileği Kültür ve Sanat Festivali, temmuz ayının ilk haftası Uluslararası "Sevgi Barış Dostluk" Kültür ve Sanat Festivali ve aralık ayı içerisinde Hamsi Festivali düzenlenmektedir. 22 Aralık 2002 tarihinde, 1. Hamsi Festivali kapsamında 2.002 metre uzunluğunda “Dünya’nın En Uzun Mangalı” rekoru kırılmaya çalışılmış, 1.600 metrenin kabul edilmesi sonucu ilçe Guinness Rekorlar Kitabı'na adını yazdırmıştır.

Karadeniz Ereğli denince çilek, taş kömürü ve Erdemir gelir akıllara. Osmanlı çileği diye tabir edilen küçük, pembemsi rengi ve kendine has aromasıyla ve harika kokusu ile ünlü olan bu çileğin reçeli çok meşhurdur.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Ereğli, tarihsel kökleri M.Ö. 2000’li yıllara uzanan çok eski bir kenttir. Bir uygarlık beşiğidir. Tarihsel veriler, ilçenin İyon’lardan Türk egemenliğine kadar çok sayıda Anadolu Uygarlığını barındırdığını, bu şekilde bir uygarlıklar mozayiği oluşturduğunu göstermektedir. Ereğli bu özelliğini Batı Karadeniz’deki belli başlı iki doğal limandan birisine sahip olmasına borçludur. Ancak tarihsel veriler kıyı ticaretinin Ereğli’yi, hakkettiği gelişmişlik düzeyine ulaştırmakta yersiz kaldığını göstermektedir. Bunun nedeni, Ereğli’yi bir liman kenti olarak üretken iç kesimlere bağlayan karayollarının olmamasıdır, yani Ereğli bir hinterlanda sahip olamamıştır. 1334 (1918) tarihli Müstakil Bolu Sancağı Salname-i Resmiyesi'nde de bu gerçek vurgulanmakta; Ereğli’nin önemli çapta bir ticari hareketliliğine kavuşamaması, iç kesimlerle irtibatının olmayışına bağlanmaktadır. Ereğli’yi geliştiren, 1848 yılında işletmeye açılan taşkömürü madeni ile 1965 yılında işletmeye alınan Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları olmuştur. Bu dönemden itibaren sınai kentleşme sürecine giren ilçe, coğrafi yapısının da elverişli olması nedeniyle, giderek Batı Karadeniz’in ağır sanayi merkezlerinden birisi haline gelmiştir. Ereğli son yıllarda güçlü ekonomik yapısını ve gelişmiş sosyo-kültürel yaşamının doğal bir sonucu olarak uluslar arası barış ödüllerinden, ulusal çevre ödüllerine uzanan kentsel ve kültürel başarılara da sahne olmuş, kardeş ilçe anlaşmalarıyla Yunanistan’dan Almanya’ya kadar geniş bir bölge içerisinde sevgi, barış ve dostluk köprüleri kurmuştur.

Şive[değiştir | kaynağı değiştir]

Ereğli ilçesinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Prof. Dr. Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdemirspor basketbol takımı, BEKO Basketbol Ligi'nde oynamaktadır. Ayrıca ilçede amatör ligde mücadele eden takımlar bulunmaktadır.

Erdemir[değiştir | kaynağı değiştir]

Erdemir, Ereğli'nin can damarı olarak kabul edilebilir.

1954 yılında Sümerbank öncülüğünde, ilgili bakanlıklardan temsilcilerin yer aldığı bir komisyon oluşturularak ulusal demir çelik sanayisinin gerekliliği gündeme getirildi. 1959 yılında ise Sanayi Bakanlığı'nca kurulan bir heyet ile ABD'de Koppers şirketi tarafından yapılabilirlik etüdü ve tesisi kuracak şirketin statüsü üzerine çalışmalar başlatıldı. Koppers Associates SA, İş Bankası A.Ş., Demir ve Çelik İşletmeleri Umum Müdürlüğü ile Ankara Ticaret ve Sanayi Odası yassı çelik üretecek şirketin kurucuları arasında yer aldı. Bu kuruluşlarca 1959 yılı sonunda imzalanan bir protokol ile kurulacak şirket için kanun tasarısı, Kurucular Anlaşması ve Şirket Esas Sözleşmesi gibi esasları hazırlamak ve yürütmek için bir müteşebbis heyeti seçildi. Türkiye'nin ilk yassı çelik üreticisi tesisinin kurulması için 12 Şubat 1960'ta Kurucular Anlaşması imzalandı. 28 Şubat 1960 tarihinde kabul edilen 7462 sayılı bir kanunla Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir) adıyla bir anonim şirket kurulması için Bakanlar Kurulu'na yetki verildi. Süratle sanayileşme hamlesi yapan Türkiye'de gerek mevcut sanayinin beslenmesi gerekse yeni sanayi kollarının kurulup gelişmesi için 11 Mayıs 1960'ta fabrikanın kuruluşu resmen tescil edildi. 1961 yılında başlayan inşaat ve montaj çalışmaları 42 ay gibi kısa bir sürede tamamlandı ve Erdemir, 15 Mayıs 1965'te yaklaşık 0,5 milyon ton ham çelik ve 0,4 milyon ton yassı çelik kapasitesiyle üretime başladı. Türkiye'nin en büyük sanayi yatırımlarından olan 1,5 milyar dolar tutarındaki Kapasite Artırma ve Modernizasyon Yatırımları (KAM I ve KAM II) 1996'da tamamlandı. 1998 yılında Karadeniz'in ve Türkiye'nin en büyük limanlarından olan Yeni Liman Tesisleri hizmete girdi. 1999'da Kalay/Krom Kaplama Tesisi'nin, 2001 yılında Erenco'nun kurulması büyüme stratejileri doğrultusundaki ilk adım oldu. 2002'de ERDEMİR Çelik Servis Merkezi faaliyete başlarken, İSDEMİR, ÇELBOR ve ERDEMİR Romanya satın alındı. Bunu 2004 yılında ERDEMİR Lojistik ile ERDEMİR Gaz'ın kurulması ve ERMADEN'in satın alınması izledi. Böylece Erdemir, Türkiye'nin en büyük şirketler topluluğundan biri haline geldi. Özelleştirme doğrultusunda Erdemir, 27 Şubat 2006'da 2 milyar 960 milyon $'a OYAK'a devredildi. 2008 yılında Yeni 1 No.lu Yüksek Fırın "Ayşe" üretime başladı.

Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.'nin amiral gemisi olduğu ERDEMİR Grubu'nda; 2001 yılında kurulan Erenco (Erdemir Mühendislik Yönetim ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.) ve ERDEMİR Çelik Servis Merkezi, 2002 yılında alınan ERDEMİR Romania S.R.L., İSDEMİR (İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.) ve ÇELBOR Çelik Çekme Boru San. ve Tic. A.Ş, 2004'te kurulan ERDEMİR Lojistik A.Ş., ve ERDEMİR Gaz San ve Tic A.Ş. ile aynı yıl satın alınan ERDEMİR Madencilik San. ve Tic. A.Ş., yer almaktadır.

Kardeş kentler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ocak 2013 itibariyle Kdz. Ereğli'nin 7 tane kardeş kenti bulunmaktadır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Kdz. Ereğli Kaymakamlığı - İlçenin Coğrafi Yapısı". http://www.karadenizeregli.gov.tr/goster.php?anid=237&board=8f53295a73878494e9bc8dd6c3c7104f&msgn=179&kmen=22&gozum=5. Erişim tarihi: 30 Mart 2011. 
  2. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVVF6cQ. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmbG6MW. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoG6UOE. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuEGukg. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv5qzek. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxDHjVC. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyvgYbo. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu17tjfW. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3CIuPK. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCMyMq0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEQjqEm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG4a8uY. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHHME83. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "Kdz. Ereğli Belediyesi - Mahalle Muhtarları". http://www.kdzeregli.bel.tr/pageView.asp?IID=420. Erişim tarihi: 30 Mart 2011. 
  16. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; ref693 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  17. ^ http://www.kdzeregli.bel.tr/ver2.0/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=1982&Itemid=149
  18. ^ http://www.internetzonguldak.com/zonguldak/eregli/eregli-ile-jinhua-sehri-kardes-kent-oldu--13679h.html
  19. ^ http://www.kdzeregli.bel.tr/ver2.0/index.php?option=com_k2&view=item&id=2064:ere%C4%9Fli%E2%80%99ye-bir-karde%C5%9F-kent-daha&Itemid=101
  20. ^ http://eregliekip.net/ekip/haberOku.asp?kimlik=7138

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]