Andırın

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 37°35′K 36°21′D / 37.583°K 36.35°D / 37.583; 36.35

Andırın
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Kahramanmaraş Siyasi Haritası
Kahramanmaraş Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Kahramanmaraş
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Mustafa Maslak [1]
 - Belediye başkanı Baki Tezcan (AK Parti)
Yüzölçümü
 - Toplam 1,178 km2 (0,5 mi2)
Rakım 1,050 m (3 ft)
Nüfus (2016)[2]
 - Toplam 34,148
 - Kır -
 - Şehir 34,148
Zaman dilimi UDAZD (+3)
Posta kodu 46400
İl alan kodu 0344
İl plaka kodu 46
İnternet sitesi: andirin.bel.tr

Andırın, Kahramanmaraş ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Anadolu Selçuklu Devletinin Moğol istilası ile çöküşü sırasında Kahramanmaraş ve çevresinde, Dulkadiroğulları beyliği’nin sınırları içinde 200 yıl kadar kalan Andırın, 1515 yılında bu beyliğin Osmanlı İmparatorluğuna bağlanması ile de Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisine girmiştir.

Yavuz Sultan Selim 1514 yılında çıktığı Çaldıran seferinden dönerken sefere çağrılmasına rağmen Osmanlı ordusuna katılmayan Dulkadir beyi Alaüddevle üzerine yürüyüp Andırın’ın Akkale mevkiine geldiğinde kendisini karşılayan eşrafın gençlerini işaret ederek "bunların arasından Mekteb-i Enderun’a talebe alınsın" şeklinde emir verdiği, bu mektebe öğrenci olarak girenlere izne gelişlerinde "enderunlu", buna izafeten yerleşim yerine "Enderun" denildiği, bu kelimelerin daha sonra andıran ve Andırın şeklinde söylenmeye başladığı bilinmektedir.

1908 yılında 2. Meşrutiyetin ilanı ile Maraş Halep’ten ayrılmış ve görülen lüzum üzerine Andırın ilçe teşkilatı lağvedilerek Andırın Göksun’a bağlı bir nahiye şekline getirilmiştir.

20 Ekim 1918’de mondros mütarekesinin imzalanmasından sonra işgal hareketleri ile birlikte Fransızlarla birlikte Ermeniler de Maraş’a girmişlerdir. Ermeniler Fransızların giremediği Andırın’a girmişler, insanlık dışı imha hareketleri ile birçok köyü yakıp yıkmışlar, önlerine geleni akıl almaz bir şekilde öldürmüşlerdir. Andırın Kurtuluş Savaşında Çukurova (Kilikya)'daki savaşın merkezini teşkil etmiştir.

4 Eylül ile 12 Eylül 1919 tarihleri arasında yapılan Heyet-i temsiliye’nin seçildiği Sivas Kongresi'nden sonra Çukurova bölgesi Kuva-yi Milliye Teşkilatının kurulması için, bizzat Mustafa Kemal Paşa tarafından görevlendirilen Osman Tufan Taşa 1920 yılı Ocak ayı başında Sivas - Develi - Göksun güzergahını takip ederek Andırın’a gelmiştir. Andırın’da hemen teşkilatını oluşturan Osman Tufan Paşa, İbrahim ve Ali Yaycıoğlu, Musa Beyazıt, Hacı Zülfikaroğlu, Ahmet Paşa, Musa Kayran ve Şakir Bozdoğan gibi grup ve bölük komutanlarından oluşan birlikleri ile, Andırın, Kadirli, Haruniye, Osmaniye ve Kozan’ın kurtuluş hareketinin öncüsü olmuştur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin nüfusu 2007 adrese dayalı nüfus sayımına göre 40.915'tir. Bunun 8.026'si ilçe merkezinde, 32.889'i ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır. İlçenin etnik yapısı Türkler ve Çerkezlerden oluşur.

İlçe bağlısı olmak üzere ilçe merkezine bağlı 54 mahalleden oluşmaktadır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[3] 33.169 3.695 29.474
1970[4] 35.406 3.852 31.554
1975[5] 40.342 5.018 35.324
1980[6] 43.254 5.932 37.322
1985[7] 43.447 6.122 37.325
1990[8] 44.337 7.506 36.831
2000[9] 41.051 8.311 32.740
2007[10] 40.915 8.026 32.889
2008[11] 41.371 7.975 33.396
2009[12] 40.088 7.915 32.173
2010[13] 39.441 7.988 31.453
2011[14] 38.074 7.845 30.229
2012[15] 36.439 7.989 28.450
2013[16] 35.943 35.943 veri yok
2014[17] 35.298 35.298 veri yok
2015[18] 34.038 34.038 veri yok
2016[19] 34.148 34.148 Veri yok

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Akdeniz iklimi görülmektedir. Andırın Kahramanmaraş'ın ve bölgenin en yeşil ve ormanlık ilçesidir. Oldukça engebeli bir arazi yapısı olan ilçenin ortalama rakımı 1.100 m'dir. İlçenin en yüksek noktası Boncuk Tepesi 2.249 m yükseltidedir.

Dağları[değiştir | kaynağı değiştir]

Akarsuları[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede bulunan yaylalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Beşbucak yaylası
  • Altınboğa yaylası, Andırın ilçesinin ulaşımı en kolay yaylasıdır.
  • Çokak Yaylası Andırının kuzeyinde bulunmaktadır.
  • Halbur Yaylası "Andırın-Geben Karayolu üzerindedir.
  • Kümbetir Yaylası, Yeşiltepe Köyü sınırları içerindedir.
  • Meryemçil Yaylası, Geben-Göksun karayolu üzerindedir.
  • Mazgaç Yaylası
  • Kırksu Yaylası, Geben Kasabasında bulunmaktadır.
  • Akifiye Yaylası
  • S Yaylası, Akgümüş mahallesi sınırları içerinde bulunmaktadır.
  • Kuyucak Yaylası, Arıklar mahallesi sınırları içerisinde bulunmaktadır.

İlçede bulunan kaleler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akkale,
  • Alameşe (Babikli) Kalesi
  • Anacık Kalesi,
  • Azgıt Kalesi,
  • Beyoğlu (Çürük) Kalesi
  • Bossek (Tuğluca) Kalesi
  • Boynuyoğunlu Kalesi
  • Burunönü (Çöğdür) Kalesi
  • Bülen Kalesi
  • Büveme Kalesi
  • Copçalar (Çınkırlı) Kalesi
  • Çebiş Kalesi
  • Çuhadarlı (Keçibucu-Mitel) Kalesi
  • Haştırın Kalesi,
  • Hisar Kale
  • Kabakoz Kalesi
  • Kaleboynu Kalesi
  • Kalekısığı Kalesi
  • Keleşli Kalesi
  • Torlar/Tatarlı/Tahirli Kalesi

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin karayolu ile; Kahramanmaraş ili, Göksun ilçesi, Kadirli ve Düziçi ilçelerine ulaşımı vardır. Ayrıca ilçeden Adana'nın Saimbeyle ilçesine patika yolu ile ulaşım mevcuttur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.andirin.gov.tr/
  2. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDK23VK. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  3. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspvHjWj. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnlF3j0. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtqUsbB5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btupg8gd. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwtNUmJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyZCfuR. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0jqLRX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu27SUB5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3xCOEX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuE9KhR1. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFlQdks. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuH2HzTH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxq20w7. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  16. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPV9L1jw. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  17. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDK23VK. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  18. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  19. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 7 Mart 2017.