Basketbol Süper Ligi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Tahincioğlu Basketbol Süper Ligi
Güncel sezon/turnuva:
2019-20 Basketbol Süper Ligi
Basketbol Süper Ligi Logosu.png
Ülke Türkiye Türkiye
Kıta Avrupa Birliği Avrupa
Konfederasyon FIBA Avrupa[1]
Takım Sayısı 16
Bir Alt Lig Türkiye Basketbol 1. Ligi
İlk Sezon 3 Aralık 1966[2]
Diğer Kupalar Türkiye Kupası
Cumhurbaşkanlığı Kupası
Uluslararası Kupalar EuroLeague
EuroCup
Basketbol Şampiyonlar Ligi
FIBA Europe Cup
Son Şampiyon Anadolu Efes (14. kez)
En Başarılı Takım Anadolu Efes (14 kez)
TV yayıncısı tivibu SPOR
Resmî site bsl.org.tr

Basketbol Süper Ligi, sponsorluk adıyla Tahincioğlu Basketbol Süper Ligi, 1966 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan ve Türkiye'de en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Aynı zamanda ULEB'e göre Avrupa'nın en zorlu 4. ligidir. 16 takımla oynanan ligde kurulduğu sezondan günümüze kadar toplam 78 takım mücadele etme hakkı elde etmiştir. Ligde 5+1 yabancı kontenjanı kuralı uygulanmaktadır. Ayrıca takımlar istediği kadar yabancı ile sözleşme imzalayabilirler.

1966-67 sezonunda Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi adı ile kurulan ligin ilk şampiyonluğunu Altınordu basketbol takımı kazandı.[3] Son şampiyonluğu ise 2018-19 sezonunda Anadolu Efes kazandı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Aralık 1966 tarihine kadar İstanbul, İzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi'ne dönüştü. 1968-69 sezonundan itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu, Deplasmanlı İkinci Ligi kurdu. Ayrıca 70'li yıllarda bazı özel kuruluşların da basketbol takımları oluşturmaları ile Türk basketbolü canlanma dönemine girdi. 1977 yılında Fransa'da yapılan "Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası"nda Türkiye, Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.[4]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 2013-14 sezonu sonuna kadar Beko Basketbol Ligi olarak anılmıştır.[5]

1946 yılından itibaren İstanbul, Ankara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faaliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan Türkiye Basketbol Şampiyonası'na katılması ile ulusal düzeyde yapılıyordu. 1966-1967 yılından sonra Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Basketbol Şampiyonası yerine 12476 sayılı yönetmelik kararı ile Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi oluşturuldu.[2][4]

Sponsorluk ve yayın hakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik AŞ arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Birinci Erkekler Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligi olarak değiştirilmiştir.[5] Bu anlaşma 2013-14 sezonu sonuna kadar sürmüş ve 6 sezon ligler Beko adı ile birlikte anılmıştır. 2013-14 sezonu sonunda Beko firması basketbol ligine verdiği isim sponsorluğunu devam ettirmeyeceğini açıklamıştır.[6] 2014-15 sezonu ile birlikte Erkekler 1. Basketbol Ligi "Türkiye Basketbol Ligi" olarak adlandırılmış ve yeni sezon "Türkiye Basketbol Ligi" adı ile 11 Ekim 2014 tarihinde başlamıştır. 22 Aralık 2014 tarihinde Kahve Diyarı ile 1 yıllık sponsorluk anlaşması yapılmıştır.[7] 2015 yılı itibarı ile önce Spor Toto ile isim sponsorluğu için anlaşılmış, sonra da ligin federasyon nezdindeki ismi Basketbol Süper Ligi olarak değiştirilmiştir. Böylelikle ligin yeni ismi ise Spor Toto Basketbol Süper Ligi olmuştur.

Digiturk, 14 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Basketbol Federasyonu'nun açmış olduğu ve NTV Spor ile D-Smart'ın da katıldığı tüm maçların yayın hakları ihalesini 13.500.000$ bedelle kazanarak, 2008-09 sezonundan günümüze kadar tüm sezon maçlarını yayınlama hakkına sahip olan Digiturk, Türkiye Basketbol Ligi maç yayınlarını LigTV 2 ve LigTV 3 kanallarından sürdürmektedir.[8][9] 24 Aralık 2014 tarihinde imzalanan anlaşma ile 2015-16 sezonundan itibaren geçerli olmak üzere 3 sezon boyunca Digiturk ve NTV Spor'dan yayınlanacaktır.[10]

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdi İpekçi Spor Salonu, Türkiye'nin İstanbul kentinde yer alan ve EuroBasket 2001 finaline ev sahipliği yapan spor salonu.[11]
Fenerbahçe Ülker Basketbol takımı, Ülker'in takımını ligden çekip, Fenerbahçe'nin isim sponsoru olması ile birlikte üst üste iki yıl TBL şampiyonu oldu.

Ligde 16 takım lig mücadelesi yaptıktan sonra lig şampiyonu play off mücadelesi sonrası belli olur.[12]

Normal lig karşılaşmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Normal lig karşılamaları, 16 takım arasında, her takımın biri kendi sahasında diğeri rakip takımın sahasında olmak üzere deplasmanlı, iki devreli ve lig usulü oynanır.

Bu müsabakalar sonrası yapılan puan sıralamasına göre;

  • İlk sekiz sırayı alan takımlar Play-off maçlarını oynamaya hak kazanırlar.
  • 9. ile 14. sıra arasında yer alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.
  • 15. ve 16. olarak son iki sırayı alan takımlar bir sezon sonra Türkiye Basketbol 1. Ligi'nde yer alırlar.[12]

Çeyrek ve yarı final müsabakaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Play-off'un tüm turlarında takımların ligde oynamış oldukları maç sonuçları aşağıdaki gibi dikkate alınır.

Çeyrek final müsabakaları kazanılmış 2 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 2. maç rakip sahada ve 3. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır. Yarı final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk iki maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4. maçlar rakip sahada ve 5. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final[değiştir | kaynağı değiştir]

Final müsabakaları kazanılmış 4 maç üzerinden oynanır. İlk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4. maçlar rakip sahada, gerekmesi halinde 5. maç ligi üst sırada bitiren 6. maç rakip sahada ve 7. maç yine ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final müsabakaları sonunda rakibi karşısında 4. galibiyetini alan takım sezonu Basketbol Süper Ligi Şampiyonu olarak tamamlar.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

BSL yayıncılık haklarını 2008-09 sezonu itibarıyla Digiturk platformu bünyesinde bulunan beIN Sports 3 kanalı elinde bulundurmaktadır. Normal sezon ve play-off maçlarının tamamı aynı kanal üzerinden izleyiciye ulaşmaktadır.

Ligin aynı zamanda bsl.org.tr adresinde yayın yapmakta olan resmi web sayfası bulunmaktadır. Site üzerinden maç sonuçları ve istatistikleri, takım bilgileri, puan durumu gibi bilgilere erişim sağlanmaktadır.

Organizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

All Star[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından ilk kez 2004 yılında organize edildi. Organizasyon'da Türkiye Basketbol Ligi'nde oynayan Türk ve Yabancı oyuncular, taraftarlar tarafından internet üzerinden seçilerek Türk Karması ve Yabancı Karması olarak karşılıklı gösteri amaçlı basketbol maçı yaparlar. Ayrıca TBL oyuncuları arasında Üç sayı yarışması, Smaç yarışması ve Yetenek yarışması gerçekleştirilir. Organizasyon başladığı yıldan itibaren İstanbul'da bulunan Abdi İpekçi Spor Salonu'nda gerçekleştirildi.[13][14]

2004, 2005 ve 2006 yıllarında Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile organize edilirken, 2006 yılında Beko Elektronik'in lige sponsor olması ile birlikte 2007-2014 yıllarında Beko All Star adı ile düzenlenmiştir.[5][15] 2015 yılında tekrar Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile anılmıştır.

2016 yılında ise organizasyon, ligin yeni sponsoru ile birlikte anılarak Spor Toto All Star adını almıştır.

2018-19 Sezonu Takımları[değiştir | kaynağı değiştir]

2018-19 Basketbol Süper Ligi, 16 takımla onanacaktır. Bu takımlardan yarısı İstanbul takımıdır.

Avrupa kupalarına katılan takımlar ve sonuçları:

EuroLeague: Fenerbahçe Doğuş (Lig 4/16) Anadolu Efes (Lig 2/16) Darüşşafaka (Lig 16/16.)

EuroCup: Galatasaray (Grup 6/6), Tofaş (Grup 5/6), Türk Telekom (Grup 5/6).

FİBA Şampiyonlar Ligi: Banvit (Son 16), Beşiktaş (Son 16), Sakarya BŞB (Grup 3/4).

FIBA Europe Cup: Pınar Karşıyaka (Kupa 5.si), İstanbul BBSK. (Grup 4/4)

12 Temmuz 2018 tarihinde Eskişehir Basket, 2018-19 Basketbol Şampiyonlar Ligi ve 2018-19 Basketbol Süper Ligi'nden çekildi. Yerine lige İstanbul Bahçeşehir Koleji takımı alındı.[16] Lig başlarken de Trabzonspor ligden çekilmiştir [17]. Böylece süper lig 15 takımla tamamlanmıştır.

2018-19 sezonu sonunda play-off finali serisini 4-3 önde tamamlayan Anadolu Efes şampiyon, Fenerbahçe 2.olmuştur. Ligi son sırada tamamlayan Sakarya BŞB küme düşmüştür.

2018-19 Basketbol Erkekler Süper ligi Takımları
Sıra İl İlçe Takım Salon Kapasite 2017-18 Sonuç 2018-19 Sonu
1 İstanbul Bahçelievler Anadolu Efes Sinan Erdem Spor Salonu 16.500 Lig 3/16 Şampiyon
2 İstanbul Kadıköy Fenerbahçe Ülker Spor Salonu 13.800 Şampiyon Lig 2/15
3 İstanbul Kağıthane Galatasaray Sinan Erdem Spor Salonu 16.500 Lig 9/16 Lig 3/15
4 Bursa Osmangazi Tofaş Tofaş Spor Salonu 7.500 Lig 2/16 Lig 3/15
1 Gaziantep Şehitkamil Gaziantep Basketbol Karataş Şahinbey Spor Salonu 6.400 Lig 14/16 Lig 5/15
2 İstanbul Beşiktaş Beşiktaş BJK Akatlar Salonu 3.200 Lig 5/16 Lig 6/15
3 Ankara Yenimahalle Türk Telekom Ankara Spor Salonu 10.400 Süper lige çıktı Lig 7/15
4 Balıkesir Bandırma Banvit Kara Ali Acar Spor Salonu 3.000 Lig 3/16 Lig 8/15
9 İstanbul Başakşehir Bahçeşehir Koleji Ayhan Şahenk Spor Salonu 1.500 Süper lige alındı Lig 9/15
10 İstanbul Sarıyer Darüşşafaka Ayhan Şahenk Spor Salonu 3.500 Lig 6/16 Lig 10/15
11 İzmir Karşıyaka Pınar Karşıyaka M.K.Atatürk Karşıyaka Spor S. 6.500 Lig 10/16 Lig 11/15
12 İstanbul Büyükçekmece Büyükçekmece Gazanfer Bilge Spor Salonu 2.500 Lig 12/16 Lig 12/15
13 İstanbul Sultangazi İstanbul BBSK Cebeci Spor Salonu 1.250 Lig 11/16 Lig 13/15
14 Afyonkarahisar Merkez Afyon Belediyespor Prof. Dr. Veysel Eroğlu Spor S. 3.000 Süper lige çıktı Lig 14/15
15 Sakarya Adapazarı Sakarya BŞB Sakarya Atatürk Spor Salonu 5.000 Lig 8/16 1.lige düştü



Lig şampiyonları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezonlara göre şampiyonluklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Son 11 sezonun şampiyonları :

Sezon
Şampiyon
Normal Sezon
Çeyrek final
Yarı final
Final
Koç
Sayı Kralı
2005-06
Ülkerspor
25-5
Galatasaray (3-0)
Banvit (3-1)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Murat Özyer
Türkiye İbrahim Kutluay (16.6 ppg)
2006-07
Fenerbahçe
28-2
Darüşşafaka (3-1)
Galatasaray (3-0)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Aydın Örs
Amerika Birleşik Devletleri Willie Solomon (16.4 ppg)
2007-08
Fenerbahçe
21-9
Antalya BB (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Türk Telekom (4-1)
Karadağ Bogdan Tanjević
Amerika Birleşik Devletleri Preston Shumpert (17.1 ppg)
2008-09
Efes Pilsen
28-2
Darüşşafaka (3-0)
Galatasaray (3-0)
Fenerbahçe (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Alex Gordon (20.87 ppg)
2009-10
Fenerbahçe
23-7
Bornova Belediye (3-0)
Banvit (3-0)
Efes Pilsen (4-2)
Karadağ Bogdan Tanjević
Amerika Birleşik Devletleri Quincy Douby (23.6 ppg)
2010-11
Fenerbahçe
27-3
Antalya BB (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Galatasaray (4-2)
Hırvatistan Neven Spahija
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye Michael Wright (22.97 ppg)
2011-12
Beşiktaş
22-8
Fenerbahçe (2-0)
Galatasaray (3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Jonathan Gibson (19.90 ppg)
2012-13
Galatasaray
27-3
Tofaş (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Banvit (4-1)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye Michael Wright (21.43 ppg)
2013-14
Fenerbahçe
24-6
Uşak Sportif (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Galatasaray (4-3)1
Sırbistan Željko Obradović
Amerika Birleşik Devletleri Darius Washington (23.50 ppg)
2014-15
Pınar Karşıyaka
19-11
Banvit (2-1)
Fenerbahçe (3-1)
Anadolu Efes (4-1)
Türkiye Ufuk Sarıca
Amerika Birleşik Devletleri Troy DeVries (22.00 ppg)
2015-16
Fenerbahçe
24-6
Uşak Sportif(2-0)
Galatasaray(3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Sırbistan Željko Obradović
Fransa Adrien Moerman (18.01 ppg)
2016-17
Fenerbahçe
28-2
Tofaş (2-0)
Darüşşafaka (3-0)
Beşiktaş (4-0)
Sırbistan Željko Obradović
Amerika Birleşik Devletleri Ricky Ledo (21.1 ppg)
2017-18
Fenerbahçe
27-3
Sakarya BŞB (2-0)
Banvit (3-0)
Tofaş (4-1)
Sırbistan Željko Obradović
2018-19
Anadolu Efes
25-3
Banvit (2-0)
Galatasaray (3-0)
Fenerbahçe (4-3)
Türkiye Ergin Ataman

1 Galatasaray SK yönetim kararıyla final serisinin son maçına çıkmamıştır.[18][19]

Şampiyon takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp Şampiyonluk İkincilik Şampiyonluk kazanılan yıllar
Anadolu Efes
14
12
1979, 1983, 1984, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 2002, 2003, 2004, 2005, 2009, 2019
Fenerbahçe
9
9
1991, 2007, 2008, 2010, 2011, 2014, 2016, 2017, 2018
Eczacıbaşı
8
1
1976, 1977, 1978, 1980, 1981, 1982, 1988, 1989
Galatasaray
5
4
1969, 1985, 1986, 1990, 2013
İTÜ
5
1
1968, 1970, 1971, 1972, 1973
Ülkerspor
4
5
1995, 1998, 2001, 2006
Beşiktaş
2
7
1975, 2012
Tofaş
2
3
1999, 2000
Pınar Karşıyaka
2
1
1987, 2015
Altınordu
1
0
1967
Muhafızgücü
1
0
1974

Lige katılımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ligin kuruluşundan bu yana 78 takımın mücadele ettiği ligin ilk sezonunda yer alan 12 takımdan üç tanesi; Fenerbahçe, Galatasaray ve Karşıyaka günümüzde de Basketbol Süper Lig'inde mücadele etmektedir. Fenerbahçe ve Galatasaray, ligin kuruluşundan bu yana hiç küme düşmedi ve 53 sezonun tamamında ligde yer aldı. 1978-79 sezonunda yükselen Anadolu Efes, 2004-05 sezonunda yükselen Banvit, 2012-13 sezonunda yükselen Gaziantep Basketbol, 2014-15 sezonunda yükselen İstanbul Büyükşehir Belediyespor, 2015-16 sezonunda yükselen Büyükçekmece Basketbol, 2017-18 sezonunda yükselen Sakarya Büyükşehir Belediyespor, 2018-19 sezonunda yükselen Afyon Belediyepor ve 2017-18 sezonunda yükselen Bahçeşehir Koleji de lige yükselmesi sonrasında sürekli olarak ligdeki varlığını sürdürdü.

Not:2018-19 dahil edilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Turkey Basketball Federation (İngilizce), FIBA Europe Resmi Web Site
  2. ^ a b Türkiye'de Basketbol, Netbul.com
  3. ^ Rakamlarla TBL tarihi, Sporx.com
  4. ^ a b Basketbol Tarihi, Basketbol Tarihçesi, NBA Türkiye
  5. ^ a b c Türkiye Basketbol Ligi'nin Yeni Adı "Beko Basketbol Ligi" Oldu, Haberler.com
  6. ^ "Beko, basketbolun sponsorluğundan çekilme kararı aldı iddiası". Hürriyet. 12 Temmuz 2014. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2014. 
  7. ^ "Kahve Diyarı, Türkiye Basketbol Ligi'nin Resmi Sponsoru Oldu". Türkiye Basketbol Federasyonu. 22 Aralık 2014. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2014. 
  8. ^ Digiturk'ten smaç! Maraton
  9. ^ Basketbol ligi Digiturk'te, Guncel.net
  10. ^ "TBL 3 sezon Digiturk ve NTV Spor'da!". NTVSpor.net. 24 Aralık 2014. 14 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  11. ^ Abdi İpekçi'nin çevre düzenlemelerine hız veriliyor, EuroBasket 2001
  12. ^ a b Türkiye Basketbol Ligi Statüsü, fenerbahçeulkerspor.org
  13. ^ Beko All-Star için geri sayım başladı, NTVMSNBC.com
  14. ^ Beko All Star 2007 kadrosu açıklandı, Sabah Gazetesi
  15. ^ BEKO ALL-STAR'da, Spor ve Eğlencenin Bir araya Geldiği Büyük Bir Şölen Yaşandı., Beko Elektronik
  16. ^ http://www.tbf.org.tr
  17. ^ http://trabzonsporbasket.com/spor-kamuoyuna-ve-trabzonspor-sevdalilarina-duyuru/
  18. ^ "Galatasaray kesin olarak maça çıkmıyor!". ajansspor.com. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2014. 
  19. ^ "Galatasaray maça çıkmayacak!". ntvspot.net. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]