Basketbol Süper Ligi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi
Basketbol Süper Ligi Logosu.png
Kuruluş 3 Aralık 1966[1]
Ülke Türkiye Türkiye
Konfederasyon FIBA Avrupa[2]
Takım sayısı 16
Alt lig Türkiye Basketbol Ligi
Diğer kupa(lar) Türkiye Kupası
Cumhurbaşkanlığı Kupası
Uluslararası kupa(lar) EuroLeague
EuroCup
Basketbol Şampiyonlar Ligi
FIBA Europe Cup
Son şampiyon Fenerbahçe (10. kez)
En başarılı takım Anadolu Efes (15 kez)
TV yayıncısı beIN Sports
Resmî site bsl.org.tr
2022-23 Basketbol Süper Ligi

Basketbol Süper Ligi sponsorluk adıyla Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi, 1966 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan ve Türkiye'deki en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Aynı zamanda ULEB'e göre Avrupa'nın en zorlu 3. ligidir.[3] 16 takımla oynanan ligde kurulduğu sezondan günümüze kadar toplam 85 takım mücadele etme hakkı elde etmiştir. Ligde resmi müsabaka kadrosunda 5 yabancı basketbolcu kontenjanı kuralı uygulanmaktadır.[4] Ayrıca takımlar istediği kadar yabancı basketbolcu ile sözleşme imzalayabilirler.

1966-67 sezonunda Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi adı ile kurulan ligin ilk şampiyonluğunu Altınordu kazandı.[5] Son şampiyonluğu ise 2021-22 sezonunda Fenerbahçe kazandı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Aralık 1966 tarihine kadar İstanbul, İzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi'ne dönüştü. 1968-69 sezonundan itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu, Deplasmanlı İkinci Ligi kurdu. Ayrıca 70'li yıllarda bazı özel kuruluşların da basketbol takımları oluşturmaları ile Türk basketbolu canlanma dönemine girdi. 1977 yılında Fransa'da yapılan "Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası"nda Türkiye, Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.[6]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 2013-14 sezonu sonuna kadar Beko Basketbol Ligi olarak anılmıştır.[7]

1946 yılından itibaren İstanbul, Ankara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faaliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan Türkiye Basketbol Şampiyonası'na katılması ile ulusal düzeyde yapılıyordu. 1966-1967 yılından sonra Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Basketbol Şampiyonası yerine 12476 sayılı yönetmelik kararı ile Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi oluşturuldu.[6][8]

Sponsorluk ve yayın hakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik AŞ arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Birinci Erkekler Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligi olarak değiştirilmiştir.[7] Bu anlaşma 2013-14 sezonu sonuna kadar sürmüş ve 6 sezon ligler Beko adı ile birlikte anılmıştır. 2013-14 sezonu sonunda Beko firması basketbol ligine verdiği isim sponsorluğunu devam ettirmeyeceğini açıklamıştır.[9] 2014-15 sezonu ile birlikte Erkekler 1. Basketbol Ligi "Türkiye Basketbol Ligi" olarak adlandırılmış ve yeni sezon "Türkiye Basketbol Ligi" adı ile 11 Ekim 2014 tarihinde başlamıştır. 22 Aralık 2014 tarihinde Kahve Diyarı ile 1 yıllık sponsorluk anlaşması yapılmıştır.[10] 2015 yılı itibarıyla önce Spor Toto ile isim sponsorluğu için anlaşılmış, sonra da ligin federasyon nezdindeki ismi Basketbol Süper Ligi olarak değiştirilmiştir. Böylelikle ligin yeni ismi ise Spor Toto Basketbol Süper Ligi olmuştur. 2019 yılı itibarıyla ING ile isim sponsorluğu için anlaşılmış, böylelikle ligin yeni ismi de ING Basketbol Süper Ligi olmuştur. 2022-2023 sezonu öncesi ING ile isim sponsorluğu anlaşması sona ermiş ve Türkiye Sigorta ile 3 yıllığına isim sponsorluğunda anlaşılarak ligin yeni ismi Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi olmuştur.

Digiturk, 14 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Basketbol Federasyonu'nun açmış olduğu ve NTV Spor ile D-Smart'ın da katıldığı tüm maçların yayın hakları ihalesini 13.500.000$ bedelle kazanarak, 2008-09 sezonundan günümüze kadar tüm sezon maçlarını yayınlama hakkına sahip olan Digiturk, Türkiye Basketbol Ligi maç yayınlarını LigTV 2 ve LigTV 3 kanallarından sürdürmüştür.[11][12] 24 Aralık 2014 tarihinde imzalanan anlaşma ile 2015-16 sezonundan itibaren geçerli olmak üzere 3 sezon boyunca Digiturk ve NTV Spor'dan yayınlanmıştır.[13] 5 Temmuz 2018 tarihinde ise Türk Telekom, yayın hakları ihalesini kazanarak 2018-19 sezonundan itibaren 3 sezon boyunca Basketbol Süper Ligi maçlarının yayın haklarını almıştır ve Tivibu Spor kanalından izleyicileriyle buluşturmuştur.[14] 2020-21 ve 2021-22 sezonlarında bazı karşılaşmalar ayrıca TRT Spor'dan da yayınlanmıştır. 2022-23 sezonu itibarıyla 3 yıl süreyle ligin yayıncı kuruluşu beIN Sports olmuştur.

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdi İpekçi Arena, Türkiye'nin İstanbul kentinde yer alan ve EuroBasket 2001 finaline ev sahipliği yapan spor salonu.[15]
Fenerbahçe Ülker Basketbol takımı, Ülker'in takımını ligden çekip, Fenerbahçe'nin isim sponsoru olması ile birlikte üst üste iki yıl TBL şampiyonu oldu.

Ligde 16 takım lig mücadelesi yaptıktan sonra lig şampiyonu play off mücadelesi sonrası belli olur.[16]

Normal lig karşılaşmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Normal lig karşılamaları, 16 takım arasında, her takımın biri kendi sahasında diğeri rakip takımın sahasında olmak üzere deplasmanlı, iki devreli ve lig usulü oynanır.

Bu müsabakalar sonrası yapılan puan sıralamasına göre;

  • İlk sekiz sırayı alan takımlar Play-off maçlarını oynamaya hak kazanırlar.
  • 9. ile 14. sıra arasında yer alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.
  • 15. ve 16. olarak son iki sırayı alan takımlar bir sezon sonra Türkiye Basketbol Ligi'nde yer alırlar.[16]

Çeyrek ve yarı final müsabakaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Play-off'un tüm turlarında takımların ligde oynamış oldukları maç sonuçları aşağıdaki gibi dikkate alınır.

Çeyrek final müsabakaları kazanılmış 2 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 2. maç rakip sahada ve 3. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır. Yarı final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk iki maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4. maçlar rakip sahada ve 5. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final[değiştir | kaynağı değiştir]

Final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır. İlk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. maç rakip sahada oynanır. Gerekmesi halinde 4. maç rakip sahada, 5. maç yine ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final müsabakaları sonunda rakibi karşısında 3. galibiyetini alan takım sezonu Basketbol Süper Ligi şampiyonu olarak tamamlar.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

BSL yayıncılık haklarını 2022-23 sezonu itibarıyla 3 yıl süreyle Digiturk platformu bünyesinde bulunan beIN Sports elinde bulundurmaktadır. Normal sezon ve play-off maçlarının tamamı aynı kanal üzerinden izleyiciye ulaşmaktadır.

Ligin aynı zamanda bsl.org.tr adresinde yayın yapmakta olan resmî web sayfası bulunmaktadır. Site üzerinden maç sonuçları ve istatistikleri, takım bilgileri, puan durumu gibi bilgilere erişim sağlanmaktadır.

Organizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Kupaları[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk kez 1958 sezonunda Modaspor'un[17] katıldığı Avrupa Kupaları'na toplam 36 Türk takımı katılmıştır. 1992-93 sezonunda 2 numaralı kupa olan Saporta Kupası'nda final oynayan ama kazanamayan Anadolu Efes, 1995-96 sezonunda 3 numaralı kupa olan Koraç Kupası'nı kazanarak ilk büyük başarıyı kaydetmiştir. 1999-00 ve 2000-01 sezonlarında da üst üste iki kez EuroLeague'de final four oynayarak bu kupada da bir ilki gerçekleştiren Anadolu Efes'in ardından 2000'li yıllarda Türk basketbolu Avrupa'da ardı ardına başarılar alarak çıkışa geçmiştir. 2011-12 sezonunda 3 numaralı kupa olan EuroChallenge'ı Beşiktaş kazanmış, 2015-16 sezonunda da 2 numaralı kupa olan EuroCup'ta Galatasaray Şampiyon olarak o zamana kadarki en büyük Avrupa başarısını yakalamıştır. Fakat bir yıl sonra 2016-17 sezonunda Fenerbahçe Avrupa'nın 1 numaralı ve en büyük organizasyonu olan EuroLeague'de Şampiyon olarak bir ilki gerçekleştirmiştir. Son olarak 2017-18 2 numaralı kupa olan EuroCup'ta Darüşşafaka Şampiyon olmuştur. Ayrıca Fenerbahçe, beş kez arka arkaya Final Four (2015, 2016, 2017, 2018, 2019) katılımı gerçekleştiren tek Türk basketbol takımıdır.

Türk basketbolu 2018-19 sezonunda EuroLeague'de final-four'a ilk kez 2 takımla katılma başarısı gösterdi. Fenerbahçe dördüncü olurken, Anadolu Efes ilk kez final oynama başarısı göstermesine rağmen kazanamayarak ikinci oldu. Anadolu Efes 2020-21 EuroLeague'i şampiyon olarak tamamladı ve bu başarıya ulaşan ikinci Türk takımı oldu.

All Star[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından ilk kez 2004 yılında organize edildi. Organizasyon'da Türkiye Basketbol Ligi'nde oynayan Türk ve Yabancı oyuncular, taraftarlar tarafından internet üzerinden seçilerek Türk Karması ve Yabancı Karması olarak karşılıklı gösteri amaçlı basketbol maçı yaparlar. Ayrıca TBL oyuncuları arasında Üç sayı yarışması, Smaç yarışması ve Yetenek yarışması gerçekleştirilir. Organizasyon başladığı yıldan itibaren İstanbul'da bulunan Abdi İpekçi Arena'nda gerçekleştirildi.[18][19]

2004, 2005 ve 2006 yıllarında Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile organize edilirken, 2006 yılında Beko Elektronik'in lige sponsor olması ile birlikte 2007-2014 yıllarında Beko All Star adı ile düzenlenmiştir.[7][20] 2015 yılında tekrar Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile anılmıştır.

2016 yılında ise organizasyon, ligin yeni sponsoru ile birlikte anılarak Spor Toto All Star adını almıştır.

2022-23 Sezonu Takımları[değiştir | kaynağı değiştir]

2022-23 Basketbol Erkekler Süper Ligi Takımları
Sıra İl İlçe Takım Salon Kapasite [21] 2022-23 başı 2022-23 sonu
1 İstanbul Kadıköy Fenerbahçe Ülker Spor Salonu 12.687 Şampiyon
2 İstanbul Bahçelievler Anadolu Efes Sinan Erdem Spor Salonu 16.000 Lig 2/16
3 İstanbul Beyoğlu Galatasaray Sinan Erdem Spor Salonu 16.000 Lig 3/16
4 Gaziantep Şehitkamil Gaziantep Basketbol Karataş Şahinbey Spor S. 5.500 Lig 4/16
5 İstanbul Sarıyer Darüşşafaka Ayhan Şahenk Spor Salonu 3.509 Lig 5/16
6 İstanbul Başakşehir Bahçeşehir Koleji Ülker Spor Salonu 12.687 Lig 6/16
7 İzmir Karşıyaka Pınar Karşıyaka M.K.Atatürk Karşıyaka S.S. 4.800 Lig 7/16
8 Bursa Nilüfer Bursaspor Tofaş Spor Salonu 5.750 Lig 8/16
9 Bursa Osmangazi Tofaş Tofaş Spor Salonu 5.750 Lig 9/16
10 İstanbul Beşiktaş Beşiktaş Akatlar Spor Kompleksi 2.890 Lig 10/16
11 Ankara Yenimahalle Türk Telekom Ankara Spor Salonu 9.984 Lig 11/16
12 İstanbul Büyükçekmece Büyükçekmece Basketbol Gazanfer Bilge Spor Salonu 2.500 Lig 12/16
13 İzmir Aliağa PETKİM SK ENKA Spor Salonu 2.500 Lig 13/16
14 Denizli Merkezefendi Merkezefendi Bld.Denizli Bas. Pamukkale Üni. Spor S. 3.490 Lig 14/16
15 Manisa Yunusemre Manisa BŞB Muradiye Spor Salonu 3.500 TBL'den yükseldi
16 Konya Selçuklu Konyaspor Selçuklu Belediye S.Salonu 4.200 TBL'den yükseldi

Lig şampiyonları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezonlara göre şampiyonluklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Son 10 sezonun şampiyonları:

Sezon
Şampiyon
Normal Sezon
Çeyrek final
Yarı final
Final
Koç
Sayı Kralı
2011-12
Beşiktaş
22-8
Fenerbahçe (2-0)
Galatasaray (3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Jonathan Gibson (19.90 ppg)
2012-13
Galatasaray
27-3
Tofaş (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Banvit (4-1)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye Michael Wright (21.43 ppg)
2013-14
Fenerbahçe
24-6
Uşak Sportif (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Galatasaray (4-3)1
Sırbistan Željko Obradović
Amerika Birleşik Devletleri Darius Washington (23.50 ppg)
2014-15
Pınar Karşıyaka
19-11
Banvit (2-1)
Fenerbahçe (3-1)
Anadolu Efes (4-1)
Türkiye Ufuk Sarıca
Amerika Birleşik Devletleri Troy DeVries (22.00 ppg)
2015-16
Fenerbahçe
24-6
Uşak Sportif (2-0)
Galatasaray (3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Sırbistan Željko Obradović
Fransa Adrien Moerman (18.01 ppg)
2016-17
Fenerbahçe
28-2
Tofaş (2-0)
Darüşşafaka (3-0)
Beşiktaş (4-0)
Sırbistan Željko Obradović
Amerika Birleşik Devletleri Ricky Ledo (21.1 ppg)
2017-18
Fenerbahçe
27-3
Sakarya BŞB (2-0)
Banvit (3-0)
Tofaş (4-1)
Sırbistan Željko Obradović
2018-19
Anadolu Efes
25-3
Banvit (2-0)
Galatasaray (3-0)
Fenerbahçe (4-3)
Türkiye Ergin Ataman
2019-20
COVID-19 pandemisi nedeniyle lig önce ertelenmiş, daha sonra ise iptal edilmiştir.
2020-21
Anadolu Efes
29-1
Gaziantep BK (2-0)
Beşiktaş (3-0)
Fenerbahçe (3-0)
Türkiye Ergin Ataman
2021-22
Fenerbahçe
24-6
Bursaspor (2-1)
Darüşşafaka (3-1)
Anadolu Efes (3-1)
Sırbistan Aleksandar Đorđević

Şampiyon takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp Şampiyonluk İkincilik Şampiyonluk kazanılan yıllar
Anadolu Efes
15
13
1979, 1983, 1984, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 2002, 2003, 2004, 2005, 2009, 2019, 2021
Fenerbahçe
10
10
1991, 2007, 2008, 2010, 2011, 2014, 2016, 2017, 2018, 2022
Eczacıbaşı
8
1
1976, 1977, 1978, 1980, 1981, 1982, 1988, 1989
Galatasaray
5
4
1969, 1985, 1986, 1990, 2013
İTÜ
5
1
1968, 1970, 1971, 1972, 1973
Ülkerspor
4
5
1995, 1998, 2001, 2006
Beşiktaş
2
7
1975, 2012
Tofaş
2
3
1999, 2000
Pınar Karşıyaka
2
1
1987, 2015
Altınordu
1
0
1967
Muhafızgücü
1
0
1974

Lige katılımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Baskette Türkiye Ligine başlanıyor". Milliyet. 3 Aralık 1966. s. 8. 
  2. ^ Turkey Basketball Federation 14 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), FIBA Europe Resmî Web Site
  3. ^ "Historical European national basketball league rankings". 30 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2022. 
  4. ^ https://www.tbf.org.tr/sitefiny-tbf-media/dokuman/6A1F846030954BE697954917310A6EEB_bsl-yonetim-esaslari-talimati.pdf
  5. ^ Rakamlarla TBL tarihi 4 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Sporx.com
  6. ^ a b Basketbol Tarihi, Basketbol Tarihçesi 14 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., NBA Türkiye
  7. ^ a b c Türkiye Basketbol Ligi'nin Yeni Adı "Beko Basketbol Ligi" Oldu 17 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Haberler.com
  8. ^ Türkiye'de Basketbol 2 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Netbul.com
  9. ^ "Beko, basketbolun sponsorluğundan çekilme kararı aldı iddiası". Hürriyet. 12 Temmuz 2014. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2014. 
  10. ^ "Kahve Diyarı, Türkiye Basketbol Ligi'nin resmî Sponsoru Oldu". Türkiye Basketbol Federasyonu. 22 Aralık 2014. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2014. 
  11. ^ Digiturk'ten smaç! 11 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Maraton
  12. ^ Basketbol ligi Digiturk'te 16 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Guncel.net
  13. ^ "TBL 3 sezon Digiturk ve NTV Spor'da!". NTVSpor.net. 24 Aralık 2014. 14 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  14. ^ TBF ile Türk Telekom yayın anlaşması imzaladı 26 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Sporx.com
  15. ^ Abdi İpekçi'nin çevre düzenlemelerine hız veriliyor[ölü/kırık bağlantı], EuroBasket 2001
  16. ^ a b Türkiye Basketbol Ligi Statüsü 2 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., fenerbahçeulkerspor.org
  17. ^ "Linguasport - SuproLeague / Champions Cup (C1) (B)". www.linguasport.com. 18 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2020. 
  18. ^ Beko All-Star için geri sayım başladı 9 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., NTVMSNBC.com
  19. ^ Beko All Star 2007 kadrosu açıklandı 4 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Sabah Gazetesi
  20. ^ BEKO ALL-STAR'da, Spor ve Eğlencenin Bir araya Geldiği Büyük Bir Şölen Yaşandı. 10 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Beko Elektronik
  21. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]