Sezen Aksu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sezen Aksu

Sezen Aksu Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'ndaki bir konserinde, Ağustos 2011.
Genel bilgiler
Doğum adı Fatma Sezen Yıldırım
Unvanı Minik Serçe, Kraliçe, Türk Popunun Kraliçesi
Doğum 13 Temmuz 1954 (1954-07-13) (60 yaşında)
Sarayköy, Denizli, Türkiye
Uyruk Türk
Köken  Türkiye
Tarzlar Caz, Pop, Elektronik
Meslekler Şarkıcı, Besteci, Söz yazarı, Yapımcı
Etkin yılları 1974–günümüz
Plak şirketi DMC (2002-günümüz)
İlişkili hareketler Onno Tunç
Resmî sitesi SezenAksu.com.tr

Sezen Aksu (Fatma Sezen Yıldırım, 13 Temmuz 1954; Sarayköy, Denizli), Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve yapımcı. Kariyerinde yirmi üç albüm yayınlanan sanatçının 1991 yılında yayınlanan "Gülümse" albümü Türk müzik tarihinde en fazla satan[1] Türkçe albümlerden biri olmuştur. Aksu son olarak 2011'de "Öptüm" adlı albümünü piyasaya çıkarmıştır. Türk pop müziğinde "Minik Serçe"[2][3] olarak tanımlanan Sezen Aksu 33. Türkiye Hükûmeti'nde Kültür Bakanlığı'nın tavsiyesiyle verilmeye başlanan Devlet Sanatçısı ünvanına 1998'de[4] lâyık görülmüş ancak bu ödülü geri çevirmiştir[5].

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1954-1974: Çocukluk ve Gençlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezen Aksu, Denizli ilinin Sarayköy ilçesinde doğdu. Fen bilgisi öğretmeni olan annesi Şehriban Hanım, Selanik'ten mübadele ile gelen bir ailenin kızıdır. Pazar, Rizeli olan Laz kökenli babası Sami Yıldırım ise bir matematik öğretmenidir.[6] Aksu, üç yaşına kadar Denizli'de oturduktan sonra, ailesiyle İzmir'e taşındı.[7] Nihat adındaki kardeşi ile beraber büyüyen Aksu, gençlik yıllarında birçok sanat dalına merak saldı. Bir süre Cengiz Bozkurt'tan resim dersleri aldı. Tiyatro ve dans derslerini de bu süreye sığdırdı. Bu sürede asi kişiliğiyle dikkat çeken Aksu,[8] dansöz olma hayali kurmaya başladı.

Sanatçı, daha sonrasında, bu süreç için "Allah babama acıdı da şarkıcı oldum" demiştir.[7] Aksu, 1970 yılında Hafta Sonu dergisinin açtığı, jüri başkanlığını Ajda Pekkan'ın yaptığı 'Altın Ses' yarışmasında altıncı olurken bir diğer pop sanatçısı Nilüfer birinci olmuştu. Böylece Nilüfer, Sezen Aksu'dan önce ilk albümünü yayınladı. 1973 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne giren Aksu, 1974'te üç şarkısını bir plak şirketine gönderdi. Aynı yılın Kasım ayında Ali Engin Aksu ile evlenen sanatçı, okulundan da ayrıldı.

1974'ün son aylarında plak yapımı için İstanbul'a yerleşti.

Müzik kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şarkı söz yazarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezen Aksu kariyeri boyunca konserlerini ağırlıklı olarak İstanbul'da Harbiye Açık Hava Tiyatrosu, Bostancı Gösteri Merkezi gibi mekanlarda vermekte olup konserleri yoğun ilgi[9] görmektedir.[10]
Sezen Aksu'nun kullandığı kişisel imzası.
Sezen Aksu'nun Bodrum konserinden bir görünüm.

Müzik kariyeri 1970 yılında katıldığı ‘Hafta Sonu‘ dergisinin açtığı ‘Altın Ses‘ yarışmasında altıncı olmasıyla başladı.[11] 1975 yılında, Sezen Seley adıyla, ilk 45'liği Haydi Şansım'ı çıkardı.[12] Çok az satan bu 45'liği Sezen Aksu adıyla piyasaya çıkardığı ikinci 45'liği Yaşanmamış Yıllar/Kusura Bakma izledi.[12]

1975-1982: Kırk beşlikler dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1975'e girildiğinde piyasaya çıkan ilk kırk beşliğinin adı 'Haydi Şansım'dı. "Sezen Seley" adıyla yayınlanan bu kırk beşlik sadece elli kopya sattı. 1975 yılında içinde kendi şarkılarının yer aldığı ikinci kırk beşliği Yaşanmamış Yıllar/Kusura Bakma'yı çıkardı. Kendisini uzun süre kırk beşlik plaklar listesinde bir numara yapacak üçüncü kırk beşliği Olmaz Olsun/Vurdumduymaz'ı 1976 yılında çıkardı.[13][14]

Sanatçı, sonrasında, 1976 yılında ilk sahne çalışmasına başladı. Bebek Belediye Gazinosu'nda sahne almaya başlayan Aksu, 1977 yılında Allahaısmarladık/Kaç Yıl Geçti Aradan, Kaybolan Yıllar/Neye Yarar kırk beşlikleri ve ilk otuz üçlüğü olan "Allahaısmarladık" albümlerini yayımladı.

« Yıllar yılı seviştik de neden mutlu olmadık.

Aşkımıza aşk değil yıllarca yalan kattık.

Sana son bir sözüm var, O da 'Allahaısmarladık'  »
( Allahaısmarladık kapağında da bulunan bir dörtlük. )

1978 yılında Hurşid Yenigün'ün iki bestesi için söz yazan Aksu, Gölge Etme/Aşk kırk beşliğini yaptı. Yine aynı yıl, piyasadaki en eski Sezen Aksu albümü olma özelliğini taşıyan Serçe, çift LP olarak piyasaya çıktı. 1979 yılında İlk Gün Gibi/Yalancı ve Allahaşkına/Sensiz İçime Sinmiyor kırk beşlikleri piyasaya çıktı. Aynı yıl sanatçı, sinema sektöründe de göründü. Sanatçının ilk filmi, başrolünü Bulut Aras'la paylaştığı; "A Star is Born" (Tr: Bir yıldız doğuyor; Y: Frank Pierson; O: Barbra Streisand, Kris Kristofferson) filminden uyarlanan ve bir Atıf Yılmaz filmi olan Minik Serçe oldu. Sanatçı bu tarihten sonra Minik Serçe adıyla anılmaya başlandı. Bir ünlü doğarken, başka bir ünlünün sönüşünü anlatan film, o dönemde fazla beğeni toplamadı. Aksu, bu filmi 1999 yılında Okan Bayülgen'in Zaga programında tekrar seyretmiş ve bu rolüne gülmüştür.[15]

1979 yılında Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Minik Serçe" filminde oynadı. "Minik Serçe", Aksu'nun rol aldığı ilk filmdir.[12]

1980 yılında Sevgilerimle albümünü çıkaran sanatçı, 1981'de Sezen Aksu Aile Gazinosu adlı müzikal için çalışmalar yaptı. Sanatçı, 10 Temmuz 1981'de Beşiktaş Evlendirme Dairesi'nde Sinan Özer ile evlendi.[16] Ancak o sıralarda Aksu'nun Özer'den 4,5 aylık gebe olduğu konuşuluyordu. 11 Kasım 1981'de Aksu, oğlu Mithat Can Özer'i doğurdu.[16] Sanatçı, aynı yıl Aralık ayında Sezen Aksu Aile Gazinosu için tekrar çalışmaya başladı.

1982 yılında Şan Müzikholü'nde Sezen Aksu Aile Gazinosu gösterime girdi. Adile Naşit, Şener Şen, Ayşen Gruda ve Altan Erbulak ile aynı oyunu paylaşan Aksu, sahnede yedi farklı karakteri canlandırdı. Sonrasında Firuze albümünü yayımlayan sanatçı, aynı yıl, dönemin popüler dergisi Hey tarafından "Yılın Kadın Şarkıcısı" seçildi. 1983 yılında Aksu, Hey'in Geleneksel Oskar Konseri'ne de Yılın Kadın Şarkıcısı olarak katıldı.

1983-1985[değiştir | kaynağı değiştir]

1983 yılında Sezen Aksu, Eurovision'a katılma kararı aldı. Söz ve müziği Ali Kocatepe'ye ait "Heyamola" parçası, Ali Kocatepe ve Coşkun Demir ile birlikte seslendirildi. Türkiye finaline kalan bu parça Eurovision finallerinde Türkiye'yi temsil edemedi. 1983 yılında "Heyamola" parçasının 45'liği "Hey Dergisi" tarafından yılın plağı seçildi. Aynı yıl Aksu, Sinan Özer'den boşandı.

1984 yılında sanatçı tekrar Eurovision adayı oldu. Halay, 1945 ve Merhaba Ümit adlı parçalarla Türkiye finaline kaldı. İlk olarak "Merhaba Ümit"i eleyen Aksu Türkiye finalinde "Halay" ve "1945"i seslendirmeye karar verdi. Türkiye finali gerçekleşmeden iki hafta önce Türkiye'ye gelen yabancı bir arkadaşı Aksu'ya sadece "1945"i seslendirmesini önerdi. "1945"'in sözlerinin tüm dünyayla ilgili olduğunu düşünen Aksu bu parçanın yurtdışında da Türkiye'yi daha iyi temsil edeceğini düşünerek "Halay"dan vazgeçti. Türkiye finalinde "1945"i seslendiren Sezen Aksu, beklenenin aksine bu kez de seçilememişti.

1985 yılında Aksu, Eurovision Türkiye finaline bir kez daha katıldı. Bu seferki şarkının adı Küçük Bir Aşk Masalı'ydı. Sözleri Aksu'ya ait olan bu şarkıyı Sezen Aksu ve Özdemir Erdoğan birlikte seslendirdi ama sonuç değişmedi. Eurovision'da Türkiye'yi temsil etme hakkını bir türlü kazanamayan Aksu, 1985'ten sonra bir daha yarışmaya katılmadı.

1984-1989: Seksenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Sanatçı, 6 Eylül 1984'de Sen Ağlama albümünü piyasaya çıkardı. TRT'nin denetiminden geçemediği için önceleri televizyonda şarkıları yayımlanmayan Aksu, 1985'in başından itibaren bu fırsatı elde etti. Şarkılar TRT'de yayımlanmaya başlar başlamaz albüm büyük bir ilgi gördü ve satış listelerinin haftalarca zirvesinde yer aldı. Aksu, albümün 56. haftasında "Hey Dergisi"ne yaptığı açıklamada "Bekliyordum ama bu kadarını değil... Ne yalan söyleyeyim, 1 yılı aşkın sürece listelerde kalacağımı sanmıyordum. Tüm müzikseverlere candan, gönülden teşekkürlerimi sunuyorum." şeklinde beyanatta bulundu.

1985`de, sanatçı "Bin Yıl Önce, Bin Yıl Sonra" isimli müzikal için hazırlandı. Müzikal, 1986 yılının ilk haftasından itibaren gösterime girdi. Şan Müzikholü'nde kapalı gişe oynayan bu müzikal, dönemin dünyasını ve Türkiye'sini Ti'ye alıyordu. Sahnede büyük beğeni toplayan Aksu, sahneyi Şener Şen, İlyas Salman, Ayşen Gruda gibi isimlerle paylaştı.

1986'da "Git" ile büyük beğeni toplayan sanatçı, "Onyedi" dergisinin Ocak 1986 sayısında okuyucu anketinde "1985'in en büyük kadın şarkıcısı" seçildi. Aksu, 1988 yılında "Sezen Aksu'88"'i çıkardı. Aynı şekilde 1989 yılında "Sezen Aksu Söylüyor" albümüyle beliren Aksu, bu albümle çok büyük bir beğeni topladı.

1989 yılında Sezen Aksu beyaz perdede göründü. Yönetmenliğini Yavuz Özkan'ın yaptığı "Büyük Yalnızlık"ta Sezen Aksu, başrolü Ferhan Şensoy ile paylaştı. Film, 1990 yılındaki Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Görüntü dalında ödül aldı. Filmin müzikleri Aksu'nun yapımcısı Onno Tunç'a aitti. Filmin müziklerinden "Aşk Irmakları", dört yıl sonra Uçurtma Bayramları adıyla Levent Yüksel'in ilk albümünde yer alacaktı.

1990-1999: Doksanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1990'larda Sezen Aksu, yapımcı olarak dinleyicilerin karşısına çıktı. Böylelikle 1990'ların müziğinde çok önemli bir yer ettiği gibi Sertab Erener, Harun Kolçak, Aşkın Nur Yengi, Levent Yüksel, Işın Karaca, Hande Yener, Yıldız Tilbe gibi birçok ismi müzik piyasasına kazandırdı ve birçok önemli sanatçıya destek oldu.[7][17]

1990'lı yıllarda Kanal 6'da Sezen Aksu Show programını yapmaya başladı.[18]

1990'da ilk olarak Sezen Aksu'nun o sıralardaki vokalisti Aşkın Nur Yengi, "Sevgiliye" albümüyle müzikseverlerin karşısına çıktı. Bir Sezen Aksu yapımı olan albüm bir milyon kadar sattı.

1991'de Aşkın Nur Yengi'nin ikinci albümü "Hesap Ver"in yapımını da üstlendi. Albüm Yengi'nin ilk albümü gibi yüksek bir satış elde etti. Aynı yıl müzik yönetmenliğini Onno Tunç'un yaptığı "Gülümse" çıktı. Albüm, 2 milyonu aşan bir satış rakamı elde etmişti. Albümün bu kadar çok satmasının sebeplerinden biri Aksu'nun hitap kesimiydi. Aksu, bu albümle halkın tüm kesimlerine hitap etmekteydi. 1992'de, Avrupa'da albümün hit şarkılarından "Hadi Bakalım"ın teklisi yayımlandı.

1992'de Aksu vokalistlerine albüm yapmaya devam etti. Sertab Erener ile çalışan Aksu, Erener'in ilk albümü "Sakin Ol"u yayımladı. Albüm beklenenin üzerinde satış rakamları elde etti. Bu albümden birkaç ay sonra, 1993'te Levent Yüksel ile çalışan Aksu bu kez Yüksel'in ilk albümü "Med-Cezir"i satışa sundu. Bu albüm de yüksek bir satış rakamına ulaşarak Levent Yüksel'i 90'larda tanınır biri hâline getirdi.

Sanatçı, aynı yıl kendi albümü olan "Deli Kızın Türküsü"nü piyasaya sürdü. Albümde Uzay Heparı ile çalışan Aksu, farklı tarzlar denedi. Bu farklı albümden "Küçüğüm" ve "Masum Değiliz" gibi tanınan Aksu şarkıları çıktı. Albümün etkisi sürerken, 20 Mayıs 1994 tarihinde albümde beraber çalıştığı Heparı, motosikletiyle oyuncu Demet Akbağ'ın duran haldeki arabasına çarparak bitkisel hayata girdi. O dönemde altı aylık evli olan ve kazadan önceki gün baba olacağını öğrenen Heparı, 31 Mayıs tarihinde öldü. Aksu, bu olayın ardından, Uzay Heparı'yı anmak üzere "Yas" adlı bir şarkı besteledi. Ancak kendisi bu şarkıyı okumak yerine, Levent Yüksel'in sonraki albümüne koydu. Tüm bu çalkantılardan sonra, Aksu, Sertab Erener'in ikinci albümü "Lâ'l"in yapımını üstlendi. Bu albüm de yüksek bir satış elde ederken Sezen Aksu, 90'ların müziğinde önemli bir yer elde etti.

Bir sene sonra, 1995 yılında Aksu, "Işık Doğudan Yükselir" albümünü yayımladı. Albümde pop müzikten çok Anadolu müzikleri yer almaktaydı. Yunus Emre'nin, Mevlana'nın ve Aşık Daimi'nin eserleri bulunmaktaydı. Fahir Atakoğlu'nun da iki eseri vardı. Bunlardan birincisi, sonradan yayımlanan "Alâturka" adlı şarkıyken, diğeri de "Yaktılar Halim'imi" idi. Gülümse'nin müziğini yapan Arto Tunç'un da bu albümde iki bestesi vardı. Albümde yer alan bir başka şarkıda Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun aşağıdaki dizeleri yer almaktaydı;

Bu Anadolu var ya bu Anadolu. Bu misli menendi görülmemiş cömert ana. Bu her yanı meme, bu her yanı dudak, bu her yanı gül. Bu zırnık almadan veren, habire veren yedi gül.

1996'da Nazan Öncel'in Sokak Kızı albümünde bulunan "Erkekler de Yanar" ve "Bırak Seveyim Rahat Edeyim" şarkılarına vokalist olarak eşlik etti. Aynı yıl Zerrin Özer'in ünlü "Paşa Gönlüm" klibinde yer aldı.

Aralık 1997'de satışa çıkan "Düğün ve Cenaze" yine eleştirilen bir Aksu albümüydü. Albüm yoğun eleştiriler sonucunda yüksek bir satış rakamı elde edemedi. Albüme adını veren şarkıyla beraber dokuz tane Goran Bregoviç, bir tane Kurtis Jasavev bestesinden oluşan albümün sözlerini Aksu, Pakize Barışta ve Meral Okay ile birlikte yazdı. 1998 yılında albümün en ses getiren şarkısı "Erkekler"in teklisi yayımlandı. 1998'in Nisan ayında ise Levent Yüksel'in üçüncü albümü "Adı Menekşe" piyasaya çıktı.

1998'in Aralık ayında Aksu, Adı Bende Saklı adlı albümünü piyasaya çıkardı. '80'lerin melankolik, yer yer arabesk Sezen Aksu albümlerini anımsatan "Adı Bende Saklı" farklı çevreler tarafından beğenildi. Sözü ve müziği Selami Şahin'e ait olan "Ben Sevdalı Sen Belalı", "Tutuklu" ve "Adı Bende Saklı" şarkıları o dönemin en bilinen şarkıları haline geldi. 1999'da bunu "Sarı Odalar" teklisi izledi. Parçanın klibi, İstanbul'a yapılması amaçlanan 3. köprüye karşı çıkmak amacıyla Arnavutköy'de çekildi.

2000-2009[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Haziran 2000 tarihinde Aksu, yeni albümü Deliveren'i çıkardı. Bu albümde "Oh Oh", "Sarı Odalar", "Kahpe Kader" ve "Keskin Bıçak" gibi dönemin en bilinen şarkıları bulunmaktaydı. Albüm, bir milyona yakın sattı. Aksu, bir açıklamasında Deliveren adının içindeki şeytanla meleği yönlendiren anlamına geldiğini belirtti.

2001 yılında sağlık sorunlarıyla uğraşan Aksu'nun o yaz verdiği altı konser büyük ilgi gördü. Aksu'nun altı yıldır vokalistliğini yapan Işın Karaca, 2001 Eurovision Şarkı Yarışması'nın seçmelerine katıldı ancak seçilemedi. Bu yılın sonunda Karaca'nın ilk albümü "Anadilim Aşk" yayımlandı. Albüm, baştan sona Sezen Aksu imzası taşıyordu.

20 Mayıs 2002 tarihinde Sezen Aksu, "Şarkı Söylemek Lazım" albümünü satışa sundu. Bu albüm sanatçının DMC firmasından çıkarttığı ilk albümdü. 12 Haziran 2002'de albümü takiben konser turuna çıkan sanatçı, Türkiye'nin bütün dillerini ve medeniyetlerini bir araya getiren "Türkiye Şarkıları" isimli konser serisini sundu. Konserlerde sanatçıya Rum, Ortodoks, Ermeni ve Musevi korolarıyla birlikte Diyarbakır Belediyesi Çocuk Korosu da eşlik etti. Sahnede Türkçe, Kürtçe, Ermenice ve Rumca şarkılar, türküler söylendi. Sanatçı konserinin sonunda "Şarkı Söylemek Lazım"ı ve Mevlana'nın sözlerinden oluşan "Yeniliğe Doğru" şarkısını söyledi.

Bu konser dizisi sadece Türkiye'de değil birçok ülkede de haber oldu. AP ajansının çektiği bir fotoğraf birçok ülkede yayımlandı. 2003 yılının başında Beşiktaş'ta BKM'de Unplugged konserler veren Sezen yoğun ilgi üzerine konserlerine önce Maltepe Yayla Sanat Merkezi'nde daha sonra Türkiye'nin değişik şehirlerinde devam etti. 2003 yazı bitmeden sanatçının yeni albümü "Yaz Bitmeden" çıktı. Biri enstrümantal olmak üzere dört yeni şarkı içeren albümde ayrıca daha önce başka yorumcuların seslendirdiği Sezen Aksu şarkıları vardı. Yeni şarkılardan biri olan "Farkındayım"a Van'ın Gevaş ilçesinde klip çekildi.

Sezen Aksu'nun 2005 yılında piyasaya sürülen yeni albümü Bahane, beklenenin de üzerinde ilgi gördü. Aksu'nun kariyerinin 30'uncu yılını dolduruşunun anısına yayınlanan "Bahane" albümü, piyasaya çıktığı ilk iki haftada 320 bin sattı. Albümdeki yapıtlar arasından "Perişanım Şimdi", "Eskidendi, Çok Eskiden" ve "Yanmışım Sönmüşüm Ben" şarkılarına klip çekilirken "Bahane", sene sonunda Türkiye'nin 2005 yılında en çok satan albümü oldu. Aksu, 1975-2006 yılları arasında yazdığı şarkı sözlerini ise 2006 yılında çıkardığı Eksik Şiir kitabında topladı. Şiir kitabı büyük bir ilgi görerek ilk 4 günde 17.000 adet satıldı.[19][20]

2008 yılının Haziran ayında Deniz Yıldızı adlı albümünü yayımladı. Albümde Aksu'nun uzun yıllar beraber çalıştığı Onno Tunç'un çaldığı piyano örnekleri yer almaktaydı. Albüm, yine önceki Aksu albümlerinden farklı olarak caz tınıları taşıyan ve baladlar içeren bir albümdü. Aksu, aynı albümünde Tanrı'nın Gözyaşları şarkısını Türkiye'de bir barış ortamının oluşması için yazdığını, bunun oluşabilmesi içinse sınır ötesi operasyonların bitirilmesi gerektiğini açıkladı[21].

2009 yılında Yürüyorum Düş Bahçeleri'nde... adlı 2 CD'den oluşan albümünü çıkarmıştır. Albümde söz ve müziği Sezen Aksu'ya ait olup Aksu tarafından başka sanatçılara verilen şarkılarak sanatçı tarafından tekrar yorumlanmıştır.

2010'lar[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul Teknik Üniversitesi konserinden görünüm

2010 yılında Amerikan NPR radyosu tarafından belirlenen "50 Büyük Ses" listesinde yer alan[22] Sezen Aksu'nun, Nisan 2010'da İsveç'in başkenti Stockholm'de, Fahir Atakoğlu ile birlikte verdiği konser çok sayıda Türk ve İsveçli müziksever tarafından izlendi. Aksu, 10 yıllık aranın ardından "TurkofAmerica" ile "GNL Entertainment"ın ortaklaşa organize ettiği, kurumsal sponsorluğunu ise Washington merkezli Türk Kültür Vakfı'nın yaptığı[23] ABD'de 4-7 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilen ve Maryland, Strathmore Konser Salonu'nda günü, New York, Carnegie Hall ve New Jersey’nin Newark şehrindeki Prudential Hall’de[24] üç konser vermiştir. ABD konserlerinde sanatçıya Atakoğlu eşlik etmiştir. Aksu, New Jersey konserinde kendisine ayrılan süreyi aşması üzerine seyircilere, Biz bu sınırları aştık, Amerikalılar da sabır rekoru kırdılar, New Jersey'de de bu gece böyle olacak, sizleri mutlu etmeden bu sahneden inmeyeceğim demiştir.[25]

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Duyarlılığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Pop Müziği'nin "Minik Serçe"si olarak tanımlanan Sezen Aksu toplumsal sorunlara ve olaylara karşı duyarlılığı ile bilinir. 2009 yılında Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ı arayarak[26] Demokratik açılım'a destek vermekten [27] ötürü köşe yazarı Hikmet Çetinkaya tarafından Aksu'nun babasının Fethullahçı olduğu iddia edildi.[28] Aksu'yu birçok sanatçı destekledi.[29] Yine Sezen Aksu 2012 yılında Türkiye-PKK çatışmalarında ölen Türk askerleri için "Tanrının Gözyaşları" isimli şarkısını yazmıştır.[30]

2013 yılında Gezi Parkı protestolarının ilk günlerinde protestolara katılan gençler için "Dünyadaki ilk gençlik devrimi bu… Olağanüstü bir söz söylediler ve olağanüstü bir dille söylediler oradaki insanlar ve sokağa çıkan insanlar." diyerek gösterilere olan desteğini vurgulamıştır.[31] Sanatçı Gezi Parkı protestolarında Polis tarafından atılan göz yaşartıcı gaz kapsülünün başına isabet etmesi sonucu 15 yaşında hayatını kaybeden Berkin Elvan için kişisel internet sitesinde "Berkin'e" isimli yazı yayınlamıştır.[32] 2014 yılında yayınlanan Yeniler ve Yeni Kalanlar single çalışmasını 2013 Taksim Gezi Parkı protestolarında öldürülen gençlere ithaf etti.[33]

İmajı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezen Aksu'nun kadın düşmanlığı, okuma yazma, ayrımcılık gibi toplumsal konularda söylemleri olup transgender ile eşcinsellere karşı zorbalık ve homofobiye karşı söylemleri mevcuttur. Türkiye'de LGBT topluluğu tarafından sevilen[34] sanatçı LGBT'lere açık destek vermektedir[34]. Sezen Aksu 2008 yılında 'genel ahlaka aykırı olduğu' gerekçesine dayanan mahkeme kararı ile kapatılan LGBT derneği Lambdaistanbul'a kapatılmaması için destek vermiştir.[35]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezen Aksu genç yaşta Hasan Yüksektepe ile kısa süren evlilik yapmıştır. Müzik kariyerinde albüm yayınlamadan önce Ali Engin Aksu ile evlenmiş, "Aksu" soyadını bu evliliğinden almış ancak evliliği kısa sürmüştür. 3 aylık hamileyken 10 Temmuz 1980 tarihinde Sinan Özer ile evlenen Sezen Aksu 1983 yılında evliliğini sonlandırmıştır. Aynı yıl gazeteci Ahmet Utlu ile evlenen sanatçının bu evliliği de kısa sürmüştür.[36]

Evliliklerinin yanısıra Uzay Heparı ile yaşadığı kısa aşkıylada bilinen[37][38] Sezen Aksu 4 evlilik yapmıştır.

Diskografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazandığı ve aday gösterildiği ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Aday gösterilen çalışma Ödül Sonuç
1995 Yekta Okur Özel Ödülü Kral TV Video Müzik Ödülleri Kazandı
2003 Yılın en çok satan albümü ödülü MÜ-YAP Müzik Ödülleri Kazandı
2004 Yılın en çok satan albümü ödülü MÜ-YAP Müzik Ödülleri Kazandı
2005 En iyi sanatçı ödülü POPSAV ödülü Kazandı
2005 En iyi Türk Pop Müziği kadın solisti Altın Kelebek 2005 TV Yıldızları Yarışması Kazandı
2006 İki adet Diamond ödülü, Yılın en çok satan albümü ödülü MÜ-YAP Müzik Ödülleri [39] Kazandı
2005 En iyi Türk Pop Müziği kadın solisti Altın Kelebek 2005 TV yıldızları yarışması Kazandı
2007 En iyi Türk Pop Müziği kadın solisti Powertürk Müzik Ödülleri Kazandı
2008 İzmir'e katkı ödülü İZTO, "İzmir Şehrine Katkı Ödülü" Kazandı
2009 En iyi kadın sanatçı ödülü Kral TV Video Müzik Ödülleri Kazandı
2009 MÜ-YAP özel ödülü MÜ-YAP Müzik Ödülleri Kazandı
2012 En iyi klip ödülü Kral TV Video Müzik Ödülleri Kazandı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Bir İzin Bile Yok Ama Gülümse". 30 Mayıs 2013. http://cadde.milliyet.com.tr/2013/05/30/HaberDetay/1174692/BIR_IZIN_BILE_YOK_AMA_GULUMSE. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2013. 
  2. ^ "Bir "Minik Serçe"". HABERTÜRK. 23 Ağusto 2013. http://tv.haberturk.com/ozel-haber/video/bir-minik-serce/96736. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  3. ^ (v gv g | b e co en gct sw); Minik Serçe
  4. ^ Evin Doğu (19 Temmuz 2000). "Sanatçılar ünvansız kaldı". NTV-MSNBC. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/18508.asp. Erişim tarihi: 7 Aralık 2013. 
  5. ^ "Çankaya’da buruk tören". Hürriyet. 13 Aralık 1998. http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-52655. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  6. ^ "Sezen Aksu: Laz’ın ağababasıyım". En Son Haber. 16 Haziran 2014. http://www.ensonhaber.com/sezen-aksu-lazin-agababasiyim-2014-06-16.html. Erişim tarihi: 24 Haziran 2014. 
  7. ^ a b c "Sezen Aksu biyografisi". http://www.biyografi.info/kisi/sezen-aksu. Erişim tarihi: Ekim 2008. 
  8. ^ "Sezen Aksu`nun üvey kızları". Vakit gazetesi. http://www.tumgazeteler.com/?a=970695. Erişim tarihi: Ekim 2008. 
  9. ^ "Sezen’den korkutan şaka!". Vatan. 26 Eylül 2009. http://haber.gazetevatan.com/Sezenden_korkutan_saka/261280/8/magazin. Erişim tarihi: 1 Eylül 2013. 
  10. ^ Konser duyuruları, Seze Aksu internet sitesinde SezenAksu. Erişim tarihi: 1 Eylül 2009
  11. ^ "Kalbim Ege’de Kaldı". http://www.sezen-aksu.com/biyografi/kalbim-ege%E2%80%99de-kaldi/. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2011. 
  12. ^ a b c "Bir İdolün Doğuşu". http://www.sezen-aksu.com/biyografi/bir-idolun-dogusu/. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2011. 
  13. ^ "Sezen Aksu". sezen-aksu.com. http://www.sezen-aksu.com/. Erişim tarihi: Ekim 2008. 
  14. ^ "Sezen Aksu hakkında". http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=794. Erişim tarihi: Ekim 2008. 
  15. ^ "Sezen Aksu hakkında". sezen-aksu.com. http://www.sezen-aksu.com/m12.html. Erişim tarihi: 24 Haziran 2009. 
  16. ^ a b "Sezen Aksu Biyografisi". kirikplaklar.com. http://www.kirikplaklar.com/biyografiler_detay.asp?Biyografi=13. Erişim tarihi: 24 Haziran 2009. 
  17. ^ "Ferhat Göçer'in Aksu hakkındaki beyanatları". Sabah gazetesi. http://www.sabah.com.tr/2008/09/25/gny/haber,C2AD682678A44D6983BF661D5C4E4103.html. Erişim tarihi: 2008-09-03. 
  18. ^ "Sezen Aksu Söylüyor". http://www.sezen-aksu.com/biyografi/sezen-aksu-soyluyor/. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2011. 
  19. ^ Sezen Aksu'nın Eksik Şiiri rekor gidiyor Ntv haberi
  20. ^ Eksik Şiir Daha Bitmedi gazete haberi
  21. ^ Sezen Aksu'dan operasyon karşıtı şiir gazete haberi
  22. ^ "50 Great Voices". NPR. http://www.npr.org/templates/archives/archive.php?thingId=122287224. Erişim tarihi: 28 Nisan 2010. 
  23. ^ İsveç'te Sezen Aksu rüzgarı, sonraki durak ABD Radikal. 6 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  24. ^ ABD'de Sezen Aksu heyecanı Milliyet. 6 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  25. ^ Sezen Aksu ABD'de büyüledi Habertürk. 6 Temmuz 2010 tarihinde erişilmiştir.
  26. ^ Sezen Aksu'dan Başbakan'a açılım telefonu Sabah gazetesi haberi
  27. ^ Sezen Aksu'dan Erdoğan'a tam destek Haber 7 haberi
  28. ^ Sezen Aksu'nun babası Fethullahçı Gazete haberi
  29. ^ Başbakan Erdoğan'ı arayan Sezen Aksu'ya en sert tepki
  30. ^ "Sezen Aksu Şehitler İçin Yazdı...". Acunn. 7 Eylül 2012. http://www.acunn.com/haber/sezen-aksu-sehitler-icin-yazdi/36938. Erişim tarihi: 4 Nisan 2014. 
  31. ^ "Sezen Aksu'dan Başbakan'a mesaj". Hürriyet. 7 Haziran 2013. http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/23446588.asp. Erişim tarihi: 4 Nisan 2013. 
  32. ^ "Sezen Aksu Berkin Elvan için yazdı". NTVMSNBC. 12 Mart 2014. http://www.ntvmsnbc.com/id/25503925. Erişim tarihi: 4 Nisan 2014. 
  33. ^ "Sezen Aksu'dan Ali İsmail'e şarkı". Cumhuriyet. 16 Şubat 2014. http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/kultur-sanat/41763/Sezen_Aksu_dan_Ali_ismail_e_sarki.html#. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2014. 
  34. ^ a b Semra Kardeşoğlu (17 Eylül 2002). "Gay’ler hangi şarkıcıları sever?". Milliyet. http://www.milliyet.com.tr/2002/09/17/cumartesi/cum04.html. Erişim tarihi: 6 Ocak 2013. 
  35. ^ "Sezen'den Eşcinsellere Destek". Magazinhaberi. 15 Temmuz 2008. http://www.magazinhaberi.com/magazin-haberleri/38125/sezenden-escinsellere-destek. Erişim tarihi: 4 Nisan 2013. 
  36. ^ "Sezen Aksu'nun yeni aşkı". Akşam (Habertürk). 5 Eylül 2012. http://www.aksam.com.tr/guncel/sezen-aksunun-yeni-aski--136968h/haber-136968. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2014. 
  37. ^ Onur Baştürk (1 Eylül 2011). "Ortada masum bir sevişme var". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/18619398.asp. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2014. 
  38. ^ "Sezen Aksu ile Yıldız Tilbe dargın mı?". Uzman TV. http://rehber.uzmantv.com/sezen-aksu-ile-yildiz-tilbe-dargin-mi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2014. 
  39. ^ "MÜ-YAP 2006 Müzik Ödülleri Dağıtıldı". Mü-yap. http://www.mu-yap.org/news.asp?NID=158. Erişim tarihi: 2010-11-20. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Sezen Aksu ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Sezen Aksu ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.