Demokratik Toplum Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Demokratik Toplum Partisi
DTP amblemi
Bilgi
Genel Başkanı Ahmet Türk
Kuruluş tarihi 9 Kasım 2005
Siyasi görüşü Demokratik özgürlükçü eşitlikçi sol[1]
Eski Genel Başkanları Nurettin Demirtaş
Aysel Tuğluk
Emine Ayna
Önceli DEHAP
İnternet Sitesi dtp.org.tr
→ Başlığın diğer anlamları için DTP sayfasına bakınız.

Demokratik Toplum Partisi (DTP), 9 Kasım 2005 tarihinde Türkiye'de kurulan 49. siyasi parti. Genel merkezi Ankara'nın Çankaya ilçesinin Balgat semtinde olan partinin amblemi sarı zemin üzerine, yeşil yapraklı kırmızı güldür.[2][3][4]

Demokratik Toplum Partisi, Demokratik Toplum Hareketi'nin partileşmesi sonucunda kurulmuştur. Partinin kurucuları arasında Demokrasi Partisi eski milletvekillerinden Leyla Zana ve Orhan Doğan ile Cumhuriyet Halk Partisi eski milletvekillerinden Ahmet Türk bulunmaktadır.

DTP, Sosyalist Enternasyonal'da[5] ve Avrupa Sosyalist Partisi'nde gözlemci statüsündedir[6][7].

Konu başlıkları

[değiştir] Parti tüzüğü

Demokratik Toplum Partisi, kendi parti tüzüğünde şu şekilde tanımlanır:[8]

“ DTP, demokratik uygarlık çağı değerleri olan özgürlükçü, eşitlikçi adaletçi, barışçı, çoğulcu, katılımcı, çok kültürlü toplumu zenginlik olarak gören ve yenileşmeyi savunan; insan ve toplum odaklı diyalog ve uzlaşıya dayalı, otoriter- merkezi- hiyerarşik siyaset yapma tarzı yerine, demokratik- yerel –yatay işleyişi benimseyen, demokratik iç işleyişi kararlılıkla savunan, barışçıl demokratik siyaseti esas alan, evrensel değerlere sahip çıkan, her türlü ayırımcılığı ve ırkçılığı ret eden, insanlığın özgürleşmesini, cinsler arası eşitlikte gören, bu temelde özgür, demokratik-ekolojik toplumu hedefleyen demokratik özgürlükçü eşitlikçi sol bir kitle partisidir. ”

[değiştir] Tarihçe

DTP, Türkiye'de ilk defa eşbaşkanlık sistemini uygulayan siyasi partidir. Buna göre Aysel Tuğluk ile Ahmet Türk partinin eşbaşkanları olarak belirlenmiş, YSK'nın aldığı karar doğrultusunda, eşbaşkanlık sistemine son verilerek, partinin genel başkanlığı görevine geçici olarak tek başına Ahmet Türk seçilmiştir.[9] Demokratik Toplum Partisi’nin 2. Olağanüstü Büyük Kongresi’nde Nurettin Demirtaş Genel Başkanlığa seçilmiştir.[10] 21 Temmuz 2008 tarihinde yapılan olağanüstü kongrede genel başkanlığa adaylığını ilk olarak partinin eski Kars İl Başkanı olan Mahmut Alınak koymuş Ahmet Türk'ün aday olması üzerine Alınak, Türk'ün lehine namzet olmaktan vazgeçmiştir.[11]

Demokratik Toplum Partisi ilk seçim deneyimini 2007 Genel Seçimleri'nde yaşadı. %10'luk seçim barajını aşamama kaygısıyla bu partiye mensup üyeler ve bu partiyle birlikte hareket eden EMEP, ÖDP, SDP ve bazı sivil toplum örgütlerine mensup kişiler Bin Umut Adayları adıyla bu seçime bağımsız olarak katıldılar.[12] Seçim sonunda milletvekili olan hali hazırda DTP üyesi olan 19 kişi ve SDP Onursal Başkanı Akın Birdal DTP'ye geçerken[13], seçimlere bağımsız aday olarak girmek isteyen ve bu sebeple partisinden istifa eden Ufuk Uras ise tekrar ÖDP'ye geçti.[14] Hakkâri bağımsız milletvekili Hamit Geylani siyasi partilere üye olamama cezasından dolayı, seçimlerden bir yıl sonra yapılan DTP Olağanüstü Kongresi'nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde grubu olan bu partiye geçerek milletvekili sayısının 21 olmasını sağlamıştı.[15][16]

Her ne kadar DTP'nin 3 senelik geçmişi olsa da DTP çizgisinin Türk siyasi hayatında 20 senelik bir geçmişi bulunmaktadır. DTP'den önce açılan HEP, DEP, HADEP ve DEHAP çeşitli gerekçelerle kapatıldılar. Bunların başında ise; bu partilerin PKK'yı destekledikleri, milletvekillerinin Kürtçe yemin ederek bölücülük yaptıkları, kongrelerinde PKK bayraklarının açılması, polise çeşitli saldırılar, PKK'ya gerek maddi gerek silah yardımı ve basında verdikleri demeçlerde PKK'yı övmeleri gibi neden yer almaktadır.

DTP de öncülleri gibi kapatılma ihtimalinde olan bir partidir. PKK'yı desteklemekle suçlanan parti hakkında Yargıtay Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya kapatma davası açmıştır. Davanın sonuçlanabilmesi için Anayasa Mahkemesi'nin çalışmalarını bitirmesi beklenmektedir.[17]

DTP, 26 Ekim 2008 tarihindeki Hakkâri mitinginde PKK'nın tutuklu elebaşı Abdullah Öcalan için alenen özgürlük talep etmiştir.[18]

[değiştir] PKK'ya bakışı

Türkiye'de birçok sivil toplum örgütü ve siyasi partiler ile kamu kurum ve kuruluşları Demokratik Toplum Partisi'ni PKK'nın siyasi kolu olmakla suçlamaktadır. Parti, PKK'nın tutuklu lideri Abdullah Öcalan'nın emirlerini yerine getirmekle suçlanmaktadır. DTP'li bazı belediyeler ölen PKK'lılar için düzenlenen cenaze törenlerini desteklemektedirler[19]. DTP, PKK'yı terör örgütü olarak görmemekte; Türkiye'nin, Kürt Sorunu'nu PKK ile diyalog kurarak barışcıl şekilde çözümlenmesinden yana hareket etmektedir[20].

[değiştir] Parti içi açıklamalar

DTP Van İl Başkanı Veysi Dilekçi aynı ilden Adalet ve Kalkınma Partisi İl Başkanı Mustafa Bilici'yi ziyaretinde PKK ile ilgili bir açıklama yaparak[21]

“ PKK, bu ülkenin bir gerçeğidir, bunu kabul etmek zorundayız. Bizim PKK ile organik değil, duygusal bağımız var. Çünkü bu ülkede PKK'nin militanlığını yapan insanların aileleri yaşamaktadır. Elbette bu annenin, babanın, kardeşin bir siyasi tercihi olacaktır. Bu insanlar DTP'yi tercih ediyorsa, bu PKK ile bir bağımız olduğu anlamına gelmiyor. PKK'nin militanları bu ülkenin evlatlarıdır. Devlet bunun için bir çözüm gerçekleştirmek zorundadır. Bu gerçek ile partimiz baskı altında tutulup, tecrit edilmektedir. Hükümetin, PKK'nin yaptığı ateşkese ve barış çağrısına cevap vermesini istiyoruz. ”

demiştir.

DTP'nin eş başkanlarından Emine Ayna partisinin PKK ile ilişkisi iddialarını şöyle açıklamaktadır[22]:

“ Biz PKK'yi desteklemiyoruz ama terör örgütü olarak ta görmüyoruz. Her ikside Kürt Sorunu'nun barışcıl yollardan çözümlenmesinden yana olup demokratik bir Türkiye Devleti'nden yanadır. Bizi PKK ile birleştiren sadece budur. Bizi ayıran nokta ise PKK'nin silahlı mücadele etmesi, bizim ise barıştan yana olmamızdır. PKK ancak diyalog yoluyla bitirilir. ”

[değiştir] Genel Başkanlar

[değiştir] Ahmet Türk

Ana madde: Ahmet Türk

Ahmet Türk, 2 Temmuz 1942'de Mardin'de dünyaya geldi. Lise mezunu olan Türk önce HEP ve Demokratik Toplum Partisi'nin kurucu üyesi oldu. 15, 16, 18, 19 ve 23. Dönem Mardin Milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 19. Dönem'de Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı olarak görev yaptı. Halkın Emek Partisi Genel Başkanlığı görevinde bulundu. Demokratik Toplum Partisi Genel Başkanlığı görevini halen yürütmektedir.[23]

[değiştir] Aysel Tuğluk

Ana madde: Aysel Tuğluk

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Serbest avukat olarak çalıştı. Toplumsal Hukuk Araştırmaları Vakfı Yönetim Kurulu Üyeliğinde bulundu. İnsan Hakları Derneği Üyesi ve Yurtsever Kadınlar Derneği Kurucusu oldu. Demokratik Toplum Partisi Eşbaşkanlığı görevini yürüttü. XXIII.Dönem Diyarbakır milletvekilidir. Bekârdır.[24] Abdullah Öcalan'ın eski avukatıdır. Öcalan'ın arkadaşlarından Alaattin Tuğluk’un kız kardeşidir. Ağabeyinin PKK’daki aktif görevleri nedeniyle örgütle ilişkisi eskiye dayandığı iddia edilmektedir.[25]

DTP içindeki ılımlı kanattan olduğu iddia edilen ve Ahmet Türk'le beraber parti içinde "pasif ve uzlaşmacı" olmakla suçlanan Tuğluk, 9 Kasım 2007 tarihindeki DTP Olağanüstü Kongresi’nde eşbaşkanlık görevinden ayrıldı. [26][27][28]

[değiştir] Nurettin Demirtaş

Ana madde: Nurettin Demirtaş

Nurettin Demirtaş, 1972yılında Elazığ da doğdu. PKK'ya üye olmak suçundan on yıl hapis yattı. Cezasını çektikten sonra DTP'ye geçen Demirtaş sağlık sorunları olduğu gerekçesiyle askerliğe elverişsiz raporu alarak askerlikten muaf tutuldu. Büyükhanlı Park Otelde gerçekleştirilen 2. Olağanüstü Büyük Kongredeki seçimlerde ilk iki turda yeterli çoğunluğu sağlayamayan Demirtaş, 3. turda partinin Genel Başkanlığına seçildi. Askerlikten muafı ile ilgili raporun sahte olduğu mahkemece tespit edilip, hakkında tutuklama kararı çıkartıldı. Almanya'ya yaptığı bir geziden sonra Türkiye'ye dönen Demirtaş gözaltına altına alındı ve bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra tahliye edilen Demirtaş, bugün Safranbolu'da askerlik yapmaktadır.[29][30][31]

[değiştir] Emine Ayna

Ana madde: Emine Ayna

Nurettin Demirtaş'ın cezası sebebiyle başkanlık görevi düştü. Bunun üzerine göreve 1 Temmuz 1968'de Diyarbakır'ın Dicle ilçesinde doğan 23. Dönem Mardin milletvekili Emine Ayna getirildi. Ayna lise mezunu olup milletvekilliği görevinden önce Gökkuşağı Kadın Derneği'nin kurucu üyeliği ve kurucu genel başkanlığını yaptı.[32] Emine Ayna'nın da yerine geldiği Nurettin Demirtaş gibi DTP içinde daha sert ve radikal söylemleri savunan şahin kanadın temsilcisi olduğu iddia edilmektedir.[33][34] Nitekim Ayna'nın, PKK'nın ilk silahlı eylemleri olan 1984 Eruh ve Şemdinli Saldırısı'nın yıldönümü olan 15 Ağustos 2008'de Diyarbakır'ın Lice ilçesinde DTP Lice İlçe Örgütü'nün düzenlediği “Hakla dayanışma” etkinliğinde 15 Ağustos 1984'de gerçekleştirilen eylemleri överek katılımcılara "15 Ağustos Zafer Bayramı'nız kutlu olsun" demesi tepkilere sebep olmuştur. [35] Ayna aynı şekilde 2 Aralık 2008'de Muş'un Varto ilçesinde yapılan DTP mitinginde "DTP dışında bir siyasi partiden aday olan Kürt değildir" sözleriyle de gündeme gelmiştir.[36]

[değiştir] Seçim performansı

[değiştir] 2007 Genel ve 2009 Yerel Seçimleri

Parti, Türkiye'de yapılan 2007 Genel Seçimleri'ne % 10 seçim barajını aşamama kaygısıyla bağımsız adaylarla katıldı. DTP, Seçimlerin ardından bugün TBMM'de 21 milletvekili ile seçmenlerini temsil etmektedir[37].

2009 Türkiye Cumhuriyeti Yerel Seçimlerinde Türkiye genelinde %5,7 oranında oy aldı.

[değiştir] Kaynakça

[değiştir] Dipnotlar

  1. ^ http://www.demokratiktoplumpartisi.com/belgeler/tuzuk/ Bakınız: Parti Tüzüğü, Madde 2, 24 Şubat 2009 tarihinde erişildi.
  2. ^ http://www.aksam.com.tr/haber.asp?a=13583,4&tarih=10.11.2005
  3. ^ http://www.savaskarsitlari.org/arsiv.asp?ArsivTipID=5&ArsivAnaID=29436 "İlkler DTP'de" başlığı
  4. ^ http://www.dtp.org.tr/default.asp?sf=icerik&icerikid=223 "Partinin adı" başlığı. 1 Ağustos 2008 tarihinde erişildi.
  5. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyalist_Enternasyonal 27 Aralık 2008 tarihinde erişilmiştir
  6. ^ http://en.wikipedia.org/wiki/Party_of_European_Socialists 27 Aralık 2008 tarihinde erişildi
  7. ^ http://wikiwix.com/cache/?url=http://www.pes.org/content/view/11/48/lang,fr/ 27 Aralık 2008 tarihinde erişildi
  8. ^ http://www.dtp.org.tr/default.asp?sf=icerik&icerikid=223 "Partinin tanımı" başlığından alıntıdır. 1 Ağustos 2008 tarihinde erişildi.
  9. ^ http://www.biyografi.info/bilgi/demokratik-toplum-hareketi
  10. ^ http://www.ntvmsnbc.com/news/425637.asp
  11. ^ http://www.ntvmsnbc.com/news/453694.asp
  12. ^ http://www.evrensel.net/haber.php?haber_id=12689
  13. ^ http://www.cnnturk.com/TURKIYE/haber_detay.asp?PID=318&haberID=380625 "Akın Birdal DTP'ye katıldı" başlığı
  14. ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96zg%C3%BCrl%C3%BCk_ve_Dayan%C4%B1%C5%9Fma_Partisi
  15. ^ http://www.referansgazetesi.com/haber.aspx?HBR_KOD=102151
  16. ^ http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.dagilim
  17. ^ http://www.ntvmsnbc.com/news/426502.asp
  18. ^ "DTP'li Buldan: Öcalan'a dokunmak yürek ister" - Milliyet, 26 Ekim 2008, alınma tarihi 26 Ekim 2008
  19. ^ Örnek:cnnturk.com: Ölen PKK'lının taziye çadırı belediyeden. 30 Nisan 2008'de erişildi
  20. ^ http://de.wikipedia.org/wiki/Demokratik_Toplum_Partisi, 27 Aralık 2008 tarihinde erişildi
  21. ^ DTP'li başkan: PKK ile duygusal bağımız var, Zaman Online. 17. Nisan 2007 tarihinde erişildi.
  22. ^ http://derstandard.at/?url=/?id=3148408, 27 Aralık 2008 tarihinde erişildi.
  23. ^ http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=23&p_sicil=3536
  24. ^ http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_sicil=6478
  25. ^ http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=3625
  26. ^ http://www.ntvmsnbc.com/news/425637.asp
  27. ^ http://www.milliyet.com.tr/2007/11/10/siyaset/siy08.html
  28. ^ http://yenisafak.com.tr/Yorum/?t=24.04.2008&i=84145
  29. ^ http://www.biyografi.net/kisiyazdir.asp?kisiid=4208
  30. ^ http://www.haberler.com/demirtas-a-1-yil-hapis-cezasi-haberi/
  31. ^ http://yenisafak.com.tr/gundem/?t=29.04.2008&i=114125
  32. ^ http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_sicil=6549
  33. ^ "Ilımlı Türk ile şahin Ayna DTP'yi böldü" Yeni Şafak Gazetesi'nin 27.05.2008 tarihli haberi. http://yenisafak.com.tr/Politika/?t=27.05.2008&i=119407
  34. ^ "Ne güvercin ne şahin atmaca" Akisyon Dergisi Sayı: 712 - 28.07.2008 http://www.aksiyon.com.tr/detay.php?id=30808
  35. ^ http://haber.gazetevatan.com/haberdetay.asp?detay=15_Agustos_Zafer_Bayramiymis___193631_1&tarih=14.08.2008&Newsid=193631&Categoryid=1
  36. ^ "DTP dışında bir partiden aday olmuş, içinize girip sizden `Ben Kürdüm bana oy verin' diyenlere oy vermeyin. Çünkü DTP dışında bir siyasi partiden aday olan Kürt değildir" http://www.radikal.com.tr/Default.aspx?aType=RadikalDetay&Date=&ArticleID=911092
  37. ^ 23. dönem milletvekilleri 27 Aralık 2008 tarihinde erişildi.

[değiştir] Dış bağlantılar

Demokratik Toplum Hareketi Partileri

HEP · ÖZEP · ÖZDEP · DEP · HADEP · DEHAP · DTP · BDP

23. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer alan siyasi partiler

Adalet ve Kalkınma Partisi • Büyük Birlik Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Demokratik Sol Parti • Demokratik Toplum Partisi • Milliyetçi Hareket Partisi • Özgürlük ve Dayanışma Partisi

 
2009 Türkiye Cumhuriyeti Yerel Seçimleri'ne katılan siyasi partiler
Türkiye Bayrağı

Adalet ve Kalkınma Partisi • Anavatan Partisi • Bağımsız Türkiye Partisi • Barış ve Demokrasi Partisi • Büyük Birlik Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Demokrat Parti • Demokratik Sol Parti • Demokratik Toplum Partisi • Emek Partisi • Hak ve Özgürlükler Partisi • Halkın Yükselişi Partisi • İşçi Partisi • Liberal Demokrat Parti • Millet Partisi • Milliyetçi Hareket Partisi • Özgürlük ve Dayanışma Partisi • Saadet Partisi • Türkiye Komünist Partisi

g • t • d
Türkiye'deki seçimlere katılmış faal siyasi partiler
İktidar partileri Adalet ve Kalkınma Partisi • Anavatan Partisi • Cumhuriyet Halk Partisi • Demokrat Parti • Demokratik Sol Parti • Milliyetçi Hareket Partisi • Saadet Partisi
Seçimlere katılmış partiler Aydınlık Türkiye Partisi • Bağımsız Cumhuriyet Partisi • Bağımsız Türkiye Partisi • Büyük Birlik Partisi • Demokratik Toplum Partisi• Emek Partisi • İşçi Partisi • Genç Parti • Liberal Demokrat Parti • Özgürlük ve Dayanışma Partisi • Sosyaldemokrat Halk Partisi • Sosyalist Demokrasi Partisi • Türkiye Komünist Partisi • Yurt Partisi
Politika - Siyasi parti - Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet yapısı
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Demokratik_Toplum_Partisi" adresinden alındı.