Deniz Baykal
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız. Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
| Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı | |
|---|---|
| Görevde bulunan |
|
| Başlama tarihi | 30 Eylül 2000 |
| Önce gelen | Altan Öymen |
|
Doğum |
20 Temmuz 1938 |
| Siyasi parti | Cumhuriyet Halk Partisi |
Deniz Baykal (d. 20 Temmuz 1938, Antalya), Türk avukat ve siyasetçi. Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı.
Konu başlıkları |
[değiştir] Gençliği ve eğitimi
Kafkasya göçmeni Hüseyin Hilmi Bey ile Mısır göçmeni (aslen Giritli olduğu iddia edilir) Feride Hanım'ın oğludur. 1952 yılında Antalya Atatürk Ortaokulundan, 1955 yılında Antalya Lisesi'nden mezun oldu. 1959 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne 1960 yılında asistan olarak girdi. 1963'te doktora çalışmalarını tamamladıktan sonra iki yıl Rockefeller Foundation bursu ile ABD'de kaldı ve Columbia Üniversitesi ile Kaliforniya Üniversitesi nde çalışmalarını sürdürdü.
[değiştir] Siyaset hayatı
[değiştir] İlk yılları
Siyasetle 1960'lı yıllara doğru Demokrat Parti iktidarına karşı gelişen öğrenci hareketlerine katılmakla tanışan Baykal, 14 Ekim 1973'te yapılan genel seçimlerde 185 milletvekili kazanarak birinci olan Cumhuriyet Halk Partisi'nden Antalya milletvekili seçildi.
Seçimlerden sonra 1974'te Bülent Ecevit başbakanlığında kurulan CHP-MSP koalisyon hükümetinden Maliye Bakanı oldu. 1978'de kurulan 3.Ecevit hükümetinde ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yaptı. Deniz Baykal bu dönemde CHP parti meclisi ve merkez yürütme kurulu, genel sekreter yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1979 Ekim ara seçimlerinden sonra toplanan olağanüstü CHP kurultayında parti yönetimini ağır bir şekilde eleştirdi. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra bir süre Ankara'da Ordu Dil Okulu'nda gözetim altında tutuldu.
1982 Anayasası'nın 5 yıl süreyle siyasi yasağı getirdiği politikacılar arasında yer aldı. 1983 yılında siyasal partilerin kurulmasına izin verilmesinden sonra "yasaklı olmalarına rağmen faaliyetlerini sürdürdüğü" gerekçesiyle bir grup önde gelen CHP'li ve AP'li politikacıyla birlikte Çanakkale Zincirbozan Askeri Tesisleri'nde 2. kez gözetim altına alındı. Eylül 1987'deki genel seçimlerde SHP'den Antalya milletvekili seçildi SHP'de önce grup başkanvekilliği ardında da genel sekreterlik görevlerinde bulunan Baykal, Haziran 1988'de göreve başladığı genel sekreterlikten 10 Eylül 1990'da istifa etti. SHP'de bu dönemden başlayarak olağan ve olağanüstü kurultaylarda Genel Başkan Erdal İnönü'nün üç defa karşısına çıktı ancak başarılı olmadı. Genel Sekreterlikten istifasından sonra SHP parti içi muhalefetinin önderi oldu.
Deniz Baykal, Antalya milletvekili olarak Türkiye Avrupa Birliği Karma Parlementolararası Komitesi eşbaşkanlığını yürüttü. Avrupa Konseyi Parlementerler Meclisi üyeliğine seçildi. TBMM Dışişleri Komisyon üyeliğinde bulundu. Temmuz 1992'de kapatılan siyasi partilerin açılmasına izin veren yasanın sağladığı imkânla 9 Eylül 1992 tarihinde toplanan CHP Kurultayında Genel Başkanlığa seçildi.Atatürk ve İsmet İnönü'den sonra Deniz Baykal da tıpkı onlar gibi 54 yaşında genel başkan oldu.
[değiştir] Koalisyon dönemi
1994 yerel seçimlerine üç parça halinde (SHP, DSP, CHP) katılan sol partiler birleşme arayışlarına başladılar. DSP baştan olumsuz yanıt verdi. SHP bu karara olumlu yaklaştı. SHP ve CHP 18 Şubat 1995'te toplanan kurultayda birleşti. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal bu kurultayda genel başkanlığa aday olmadı. 9 Eylül 1995 tarihinde birleşmeden sonra yapılan CHP Olağan Kurultayında genel başkanlığa seçildi. 30 Ekim 1995 tarihinde kurulan DYP-CHP koalisyon hükümetinde Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini üslendi. Deniz Baykal, bir tek şartla kerhen bu koalisyonu kurdu, o da hemen erken seçim olması idi. Türkiye 24 Aralık 1995'te erken seçimlere gitti.
24 Aralık 1995 milletvekili genel seçimlerinde yeniden Antalya milletvekili oldu. Seçimleri takiben 53. Hükümetin (ANAP-DYP koalisyonu) kurulmasıyla Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı görevlerinden ayrıldı. 23 Mayıs 1998 tarihinde yapılan Cumhuriyet Halk Partisi 27.Olağan Kurultayında genel başkanlığa 3. kez seçildi. 18 Nisan 1999 seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi ve Deniz Baykal ilk kez seçim sonuçlarıyla parlemento dışında kaldılar. 22 Nisan 1999 tarihinde alınan seçim sonuçları nedeniyle istifa eden Baykal, 30 Eylül 2000 tarihinde Ankara'da toplanan Cumhuriyet Halk Partisi 11. Olağanüstü Kurultayında yeniden seçilerek üçüncü kez CHP Genel Başkanı oldu.
[değiştir] Anamuhalefet partisi lideri
[3 Kasım 2002 seçimlerinde CHP %19.4 oyla 177 milletvekili kazanarak TBMM'ye girdi. Deniz Baykal Antalya milletvekili seçilmişti. Baykal, 22.Dönem TBMM'de anamuhalefet partisi genel başkanı olarak görev yaptı. 2003 Ekim ayında 30.Kurultayda tekrar genel başkanlığa seçildi. 2004 Temmuz ayında muhaliflerden Mustafa Sarıgül'e karşı olağanüstü kurultayda güvenoyu aldı.
29 Ocak 2005'te yapılan CHP Olağanüstü Kurultayı'nda, rakibi Mustafa Sarıgül'ü yenerek genel başkanlık görevine devam etti. 19-20 Kasım'da toplanan 31.Olağan Kurultayda 1158 oyun tamamını alarak tekrar genel başkanlığa seçildi. 2007 seçimlerinden önce CHP'nin de içinde bulunuduğu sol ittifakı, 22 Temmuz 2007'de yapılan Genel Seçimleri'nde %20,8 oy aldı. Deniz Baykal 26 Nisan 2008'de yapılan CHP 32. Olağan Kurultayı'nda 1231 delegeden 1021'inin oyunu alarak tekrar genel başkan seçildi.
[değiştir] Dış bağlantılar
| Siyasi durumu | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Coşkun Kırca |
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı 31 Ekim 1995 - 6 Mart 1996 |
Sonra gelen: Emre Gönensay |
| Önce gelen: Hikmet Çetin |
Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı 30 Ekim 1995 - 6 Mart 1996 |
Sonra gelen: Nahit Menteşe |
| Önce gelen: Kamran İnan |
Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı 5 Ocak 1978 - 12 Kasım 1979 |
Sonra gelen: Esat Kıratlıoğlu |
| Önce gelen: Sadık Tekin Müftüoğlu |
Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanı 26 Ocak 1974 - 17 Kasım 1974 |
Sonra gelen: Bedri Gürsoy |
| Siyasi parti durumu | ||
| Önce gelen: Bülent Ecevit Hikmet Çetin Altan Öymen |
CHP Genel Başkanı 9 Eylül 1992 - 18 Şubat 1995 9 Eylül 1995 - 22 Nisan 1999 30 Eylül 2000 - |
Sonra gelen: Hikmet Çetin Altan Öymen - |
|
Mustafa Kemal Atatürk • Mustafa İsmet İnönü • Bülent Ecevit • Hikmet Çetin • Altan Öymen • Deniz Baykal |
Hasan Fehmi Ataç • Abdülhalik Renda • Recep Peker • Hasan Saka • Şükrü Saraçoğlu • Fuat Ağralı • Nurullah Esat Sümer • Halit Nazmi Keşmir • Hasan Şevket Adalan • İsmail Rüştü Aksal • Halil Ayan • Hasan Polatkan • Nedim Ökmen • Ekrem Alican • Mustafa Kemal Kurdaş • Osman Şefik İnan • Ferit Melen • İhsan Gürsan • Nevzat Cihat Bilgehan • Ali Mesut Erez • Sait Naci Ergin • Ziya Müezzinoğlu • Sadık Tekin Müftüoğlu • Deniz Baykal • Bedri Gürsoy • Yılmaz Ergenekon • Besim Üstünel • İsmet Sezgin • Kaya Erdem • Adnan Başer Kafaoğlu • Vural Arıkan • Ahmet Kurtcebe Alptemoçin • Ekrem Pakdemirli • Adnan Kahveci • Sümer Oral • İsmet Attila • Lütfullah Kayalar • Abdüllatif Şener • Zekeriya Temizel • Kemal Unakıtan • Mehmet Şimşek
Bekir Sami Bey • Ahmet Muhtar Mollaoğlu • Yusuf Kemal Tengirşenk • İsmet İnönü • Şükrü Kaya • Tevfik Rüştü Aras • Şükrü Saracoğlu • Numan Menemencioğlu • Hasan Saka • Necmettin Sadık Sadak • Mehmet Fuad Köprülü • Fatin Rüştü Zorlu • Selim Rauf Sarper • Feridun Cemal Erkin • Hasan Esat Işık • İhsan Sabri Çağlayangil • Osman Olcay • Haluk Bayülken • Turan Güneş • Melih Esenbel • Gündüz Ökçün • Hayrettin Erkmen • İlter Türkmen • Vahit Melih Halefoğlu • Mesut Yılmaz • Ali Bozer • Ahmet Kurtcebe Alptemoçin • Safa Giray • Hikmet Çetin • Mümtaz Soysal • Murat Karayalçın • Erdal İnönü • Coşkun Kırca • Deniz Baykal • Emre Gönensay • Tansu Çiller • İsmail Cem • Şükrü Sina Gürel • Yaşar Yakış • Abdullah Gül • Ali Babacan • Ahmet Davutoğlu
Başbakan: Bülent Ecevit
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı: Necmettin Erbakan
Devlet Bakanı: İsmail Hakkı Birler · Süleyman Arif Emre · Orhan Eyüpoğlu
Gençlik ve Spor Bakanı: Muslihittin Yılmaz Mete · Gümrük ve Tekel Bakanı: Mahmut Türkmenoğlu · Adalet Bakanı: Şevket Kazan · Milli Savunma Bakanı: Hasan Esat Işık · İçişleri Bakanı: Oğuzhan Asiltürk · Dışişleri Bakanı: Turan Güneş · Maliye Bakanı: Deniz Baykal · Milli Eğitim Bakanı: Mustafa Üstündağ · İmar ve İskan Bakanı: Ali Topuz · Bayındırlık Bakanı: Erol Çevikçe · Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı : Selahattin Cizrelioğlu · Ulaştırma Bakanı: Hasan Ferda Güley · Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı: Korkut Özal · Köyişleri ve Kooperatifler Bakanı: Mustafa Ok · Çalışma Bakanı: Önder Sav · Ticaret Bakanı: Fehim Adak · Sanayi ve Teknoloji Bakanı: Abdülkerim Doğru · Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı: Cahit Kayra · Turizm ve Tanıtma Bakanı: Orhan Birgit · Orman Bakanı: Ahmet Şener
Başbakan: Bülent Ecevit
Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı: Orhan Eyüpoğlu · Hikmet Çetin · Turhan Feyzioğlu Faruk Sükan
Devlet Bakanı: Mehmet Salih Yıldız · Mustafa Kılıç · Lütfi Doğan · Ahmet Şener · Enver Akova · Ali Rıza Septioğlu · Hasan Korkut
Gençlik ve Spor Bakanı: Yüksel Çakmur · Gümrük ve Tekel Bakanı: Tuncay Mataracı · Adalet Bakanı: Mehmet Can · Milli Savunma Bakanı: Hasan Esat Işık · Neşet Akmandor · İçişleri Bakanı: Vecdi İlhan · İrfan Özaydınlı · Orhan Eyüpoğlu · Hasan Fehmi Güneş · Yerel Yönetim Bakanı: Mahmut Özdemir · Dışişleri Bakanı: Ahmet Gündüz Ökçün · Maliye Bakanı: Ziya Müezzinoğlu · Milli Eğitim Bakanı: Mustafa Necdet Uğur · İmar ve İskan Bakanı: Vecdi İlhan · Ahmet Karaaslan · Mehmet Yüceler · Bayındırlık Bakanı: Şerafettin Elçi · Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı : Mete Tan · Ulaştırma Bakanı: Güneş Öngüt · Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı: Mehmet Yüceler · Köyişleri ve Kooperatifler Bakanı: Ali Topuz · Çalışma Bakanı: Ahmet Bahir Ersoy · Sosyal Güvenlik Bakanı: Hilmi İşgüzar · Mehmet Salih Yıldız · Mete Tan · Ticaret Bakanı: Teoman Köprülüler · Sanayi ve Teknoloji Bakanı: Orhan Alp · Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı: Deniz Baykal · Kültür Bakanı: Ahmet Taner Kışlalı · Turizm ve Tanıtma Bakanı: Alev Coşkun · Orman Bakanı: Vecdi İlhan · Ahmet Şener · Yusuf Kenan Bulutoğlu ·
Başbakan:Tansu Çiller
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı: Deniz Baykal
Devlet Bakanı: Işılay Saygın · Abdülkadir Ateş · Ali Coşkun Kırca · Ayvaz Gökdemir · Mehmet Selim Ensarioğlu · Aykon Doğan · Mehmet Alp · Ali Dinçer · Ömer Barutçu · Adnan Ekmen · Bekir Sami Daçe · Cavit Çağlar · Mehmet Sevigen · Necmettin Cevheri · Ali Münif İslamoğlu
Adalet Bakanı: Bekir Sami Daçe · Firuz Çilingiroğlu Milli Savunma Bakanı: Vefa Tanır · İçişleri Bakanı: Nahit Menteşe · Teoman Ünüsan · Maliye ve Gümrük Bakanı: İsmet Attila · Milli Eğitim Bakanı: Turhan Tayan · Bayındırlık ve İskan Bakanı: Adnan Keskin · Sağlık Bakanı : Doğan Baran · Ulaştırma Bakanı: Ali Şevki Erek · Oğuz Tezmen · Tarım ve Köy İşleri Bakanı: Nafiz Kurt · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı: Mustafa Kul · Sanayi ve Ticaret Bakanı: Fuat Çay · Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı: Şinasi Altıner · Kültür Bakanı: Fikri Sağlar · Turizm Bakanı: İrfan Gürpınar · Çevre Bakanı: Hamdi Üçpınarlar · Hasan Ekinci · Işılay Saygın · Orman Bakanı: Hasan Ekinci ·

