Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi, Avrupa Birliği Liderler Zirvesi ya da kısaca Avrupa Zirvesi (İngilizce: European Council) Avrupa Birliği'nin en yüksek politik kurumudur.[1] İngilizcede European Council olarak anılan ve yalnızca Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile ilgili olan bu kurum, kırk yedi üyeli Avrupa Konseyi (İngilizce: Council of Europe) ile karıştırılmamalıdır. Zirve, Avrupa Birliği üyesi devletlerin devlet ya da hükûmet başkanlarının ve Avrupa Komisyonu başkanının katılımlarıyla yürütülür. Zirveye Avrupa Birliği Konseyi'nin başkanı başkanlık eder.[2]

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi, yasama ve yürütme gibi güçlere sahip değildir ancak Avrupa Birliği'nin önemli konularını ele alır. Zirve yılda en az iki kez toplanır. Toplantılar genellikle Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi'nin de karargâhı olan Belçika'nın başkenti Brüksel'deki Justus Lipsius binasında yapılır.[3][4][5]

Geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk Avrupa Zirveleri, 1961 yılının şubatında Paris'te, temmuzunda Bonn'da gerçekleştirildi. İlk yapılan toplantılar Avrupa Topluluğu'nun üyelerinin gayriresmî bir araya gelmesiydi. 1969 yılına dek düzensiz periyotlarda bir dizi zirve düzenlendiyse de gerçek anlamda ilk zirve bu yıl geldi. 1969 Lahey Zirvesi'nde üye ülkelerin başkanları Birleşik Krallık'ın topluluğa kabulü üzerine görüş birliğine vardılar ve [Avrupa Politik İşbirliği]'ni oluşturdular.[6][1]

Zirveler, 1974 yılına gelindiğinde resmiyete döküldü ve zirvelerin o dönemki Fransa cumhurbaşkanı Valéry Giscard d'Estaing tarafından yapılan bir öneri üzerine düzenli olarak yapılması kararına varıldı. 1987 yılında Avrupa Tek Senedi imzalanarak uygulamaya koyuldu ve Maastricht Antlaşması uyarınca tanımlanan bir role sahip oldu. İlk başlarda yılda yalnızca iki zirve düzenlenirken bu sayı günümüzde dörttür. Dönem başkanlığını yürüten her ülke iki kez bu toplantılara ev sahipliği yapar. Olağan zirvelerin yanı sıra, özel ya da olağanüstü zirveler de düzenlenebilir.[6][1]

Bu zirveler pek çok kişi tarafından Avrupa Birliği tarihinde dönüm noktası olan olayların yaşandığı yer olarak görülmektedir.Örneğin:[1]

Gücü ve işlevi[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi, Avrupa Birliği'nin yaptığı pek çok antlaşmada "birliğin gelişmesi için gerekli yardımı yapacak" bir birim olarak anılsa da Avrupa Birliği'nin resmî kurumlarından biri değildir. Avrupa Zirevlerinde Avrupa Birliği'nin dış politikası belirlenir ve bu nedenle Avrupa entegrasyonunun motor gücü olarak tanımlanmaktadır. Bunu yaparken resmî herhangi bir dayanağı olmayan kurumun etkisi Avrupa Birliği üyesi ülkelerin devlet ve hükûmet başkanlarından oluşuyor olmasındandır.[1][4]

Ulusal liderlerden oluştuğu için üye ülkelerin yürütme güçlerini bir araya getiren zirve, Ortak dişişleri ve güvenlik politikası ile Güvenlik güçleri ve adalet alanında işbirliği programlarında olduğu gibi Avrupa Topluluğu dışında da etkili bir güce sahiptir.

Liderler zirvesi çoğu zaman belirli bir liderinin olmamasından, zayıf yapısından, yılda dört kez iki gün süreyle toplanmasından ve bir personel kadrosunun olmamasından dolayı sık sık eleştirilmektedir.[7]

Oluşum[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Birliği ülkeleri ve iktidar partilerinin görüşleri

Resmî olarak Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi üye ülkelerin devlet ya da hükûmet başkanlarından ve Avrupa Komisyonu'nun başkanından oluşur. Komisyon başkanının oy kullanma yetkisi yoktur. Toplantıların düzenlendiği ülkenin dişişleri bakanı da toplantılara katılır. Avrupa Komisyonu başkanınına da bir başka komisyon üyesi eşlik edebilir.[4][5][1] Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ya da onun temsilcisi de düzenki katılımcılardandır. Bu görev son zamanlarda Genel Sekreterin zirveleri düzenlemedeki etkin rolü nedeniyle bir hayli önem kazanmıştır. Toplantılar başlamadan önce Avrupa Parlamentosu başkanı da bir açılış konuşması yapar.[4][5][1]

Ancak zirveler sırasındaki görüşmelerde sahne arkasında da pek çok görevli çalışır. Ancak ülke başına 2 temsilci dışında bu görevliler toplantı salonlarına giremez. Her üye ülkenin temsilcisi kendi dilinde konuşma hakkına sahip olduğu için çoğu zaman toplantı salonunda metinleri diğer temsilcilere çevirmek amacıyla çevirmenler de bulunur.[1]

Katılımcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Katılımcı Üye Başlık Siyasi parti Üyelik tarihi Resim
Avusturya Avusturya Gusenbauer, AlfredAlfred Gusenbauer Şansölye ASP
Yerel: SPÖ
02007-1-11 11 Ocak 2007 Alfred Gusenbauer (Erster Mai 2006).jpg
Belçika Belçika Leterme, YvesYves Leterme Başbakan AHP
Yerel: CD&V
02008-3-20 20 Mart 2008
Bulgaristan Bulgaristan Stanishev, SergeySergey Stanishev Başbakan ASP
Yerel: BSP
02007-1-01 1 Ocak 2007 Sergei stanishev.jpg
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs (Kıbrıs) Christofias, DimitrisDimitris Christofias Devlet Başkanı ASP
Yerel: AKEL[8]
02008-2-28 28 Şubat 2008
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti Mirek Topolanek Başbakan ARH
Yerel: ODS
02006-8-16 16 Ağustos 2006 Mirek Topolanek.jpg
Danimarka Danimarka Rasmussen, Anders FoghAnders Fogh Rasmussen Başbakan ALDRP
Yerel: Venstre
02001-11-17 17 Kasım 2001 Rasmussen25042007.jpg
Estonya Estonya Ansip, AndrusAndrus Ansip Başbakan ALDRP
Yerel: Reformierakond
02005-4-12 12 Nisan 2005 Ansip, Andrus (2007) crop.jpg
Finlandiya Finlandiya Vanhanen, MattiMatti Vanhanen Başbakan ALDRP
Yerel: Keskusta
02003-6-24 24 Haziran 2003 Vanhanen Matti.JPG
Fransa Fransa
Avrupa Birliği Konsey[9]
Sarkozy, NicolasNicolas Sarkozy Cumhurbaşkanı AHP
Yerel: UMP
02007-5-16 16 Mayıs 2007 Nicolas Sarkozy MEDEF.jpg
Almanya Almanya Merkel, AngelaAngela Merkel Şansölye EPP
Yerel: CDU
02005-11-22 22 Kasım 2005 Angela Merkel 24092007.jpg
Yunanistan Yunanistan Karamanlis, KostasKostas Karamanlis Başbakan EPP
Yerel: ND
02004-3-10 10 Mart 2004 Kostas Karamanlis.jpg
Macaristan Macaristan Gyurcsány, FerencFerenc Gyurcsány Başbakan ASP
Yerel: MSZP
02004-8-25 25 Ağustos 2004
İrlanda İrlanda Cowen, BrianBrian Cowen Taoiseach AÜİ
Yerel: FF
02008-5-07 7 Mayıs 2008 Brian Cowen.jpg
İtalya İtalya Berlusconi, SilvioSilvio Berlusconi Başbakan EPP
Yerel: PdL[10]
02008-5-08 8 Mayıs 2008 Silvio Berlusconi shakes hands with Bush.jpg
Letonya Letonya Godmanis, IvarsIvars Godmanis Başbakan ALDRP
Yerel: LC
02007-12-20 20 Aralık 2007
Litvanya Litvanya Kirkilas, GediminasGediminas Kirkilas Başbakan ASP
Yerel: LSDP
02006-7-04 4 Temmuz 2006 Gediminas Kirkilas.jpg
Lüksemburg Lüksemburg Juncker, Jean-ClaudeJean-Claude Juncker Başbakan EPP
Yerel: CSV
01995-1-20 20 Ocak 1995 Jean-Claude Juncker (2006).jpg
Malta Malta Gonzi, LawrenceLawrence Gonzi Başbakan EPP
Yerel: PN
02004-5-01 1 Mayıs 2004 Lawrence Gonzi at Zabbar Meeting 17 Feb 2008.JPG
Hollanda Hollanda Balkenende, Jan PeterJan Peter Balkenende Başbakan EPP
Yerel: CDA
02002-7-22 22 Temmuz 2002 Balkenende Dutch politician kabinet Balkenende IV.jpg
Polonya Polonya Donald Tusk Başbakan EPP
Yerel: PO
02007-11-16 16 Kasım 2007
Portekiz Portekiz Sócrates, JoséJosé Sócrates Başbakan ASP
Yerel: PS
02005-3-12 12 Mart 2005 Josesocrates09082006.jpg
Romanya Romanya Popescu-Tăriceanu, CălinCălin Popescu-Tăriceanu Başbakan ALDRP
Yerel: PNL
02007-1-01 1 Ocak 2007 Călin Popescu-Tăriceanu at a government meeting.jpg
Slovakya Slovakya Fico, RobertRobert Fico Başbakan ASP
Yerel: Smer
02006-7-04 4 Temmuz 2006
Slovenya Slovenya Janša, JanezJanez Janša Başbakan EPP
Yerel: SDS
02004-11-09 9 Kasım 2004 Jansa-rumsfeld2.jpg
İspanya İspanya Rodríguez Zapatero, José LuisJosé Luis Rodríguez Zapatero Başbakan ASP
Yerel: PSOE
02004-4-17 17 Nisan 2004 José Luis Rodríguez Zapatero (para tabla).png
İsveç İsveç Reinfeldt, FredrikFredrik Reinfeldt Başbakan EPP
Yerel: Moderaterna
02006-10-06 6 Ekim 2006 Fredrik Reinfeldt during Stockholm Pride 2007.jpg
Birleşik Krallık Birleşik Krallık Brown, GordonGordon Brown Başbakan ASP
Yerel: Labour
02007-6-27 27 Haziran 2007 GordonBrown2004.JPG
Avrupa Birliği Komisyon[11] Barroso, José ManuelJosé Manuel Barroso Başkan EPP
Yerel: PSD
02004-11-23 23 Kasım 2004 José Manuel Barroso MEDEF 2.jpg

Source for positions

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h van Grinsven, Peter (September 2003). "The European Council under Construction" (PDF). Netherlands Institution for international Relations. http://www.nbiz.nl/publications/2003/20030900_cli_paper_dip_issue88.pdf. Erişim tarihi: 2007-08-16. 
  2. ^ "How does the EU work". Europa (web portal). http://europa.eu/abc/12lessons/lesson_4/index_en.htm. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  3. ^ "European Council". Council of the European Union. http://www.consilium.europa.eu/showPage.asp?id=429&lang=en&mode=g. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  4. ^ a b c d "Consolidated versions of the treaty on European Union and of the treaty establishing the European Community" (PDF). Europa (web portal). 1992-02-07. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2006/ce321/ce32120061229en00010331.pdf. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  5. ^ a b c "European Council". Europa (web portal). http://europa.eu/european_council/index_en.htm. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  6. ^ a b Stark, Christine. "Evolution of the European Council: The implications of a permanent seat" (PDF). Dragoman.org. http://www.dragoman.org/ec/belfast-2002.pdf. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  7. ^ Laming, Richard (2003-07-10). "Too much champagne, not enough leadership". Open Democracy. http://www.opendemocracy.net/democracy-europefuture/article_1346.jsp. Erişim tarihi: 2007-07-12. 
  8. ^ Party holds only observer status with the Party of the European Left
  9. ^ France currently holds the Presidency of the Council of the European Union; Nicolas Sarkozy, as President of that member state, is the President-in-Office.
  10. ^ Silvio Berlusconi's People of Freedom has yet to be formally founded; it is expected to become a member party of the EPP.
  11. ^ José Manuel Barroso does not represent a member state, but sits in the European Council as the President of the Commission and does not vote.