Zekeriyâ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Cebrâîl'in Zekeriya'ya görünmesi. (15. yüzyıla ait bir tasvir)

Zekeriyâ (Arapça: زكريّا, İbranice: זכריה), Yeni Ahit ve Kur'an'da adı geçen bir din büyüğü. İslam'a göre peygamberdir.

Hristiyanlıkta[değiştir | kaynağı değiştir]

Zekeriya Roma İmparatorluğu'nda, Yahudiye Kralı Hirodes zamanında yaşadı. Harun soyundan gelen karısının adı ise Elizabet (Elisa) idi. Elizabet kısır olduğu için çocukları olmuyordu. İkisinin de yaşı ilerlemişti. (Luka 1:5-25)

Bir gün tapınakta buhur yakarken meleklerden biri buhur sunağının sağında durup Zekeriya’ya göründü. Zekeriya onu görünce şaşırdı, korkuya kapıldı. Melek, “Korkma, Zekeriya” dedi, “Duan kabul edildi. Karın Elizabet sana bir oğul doğuracak, adını Yahya koyacaksın. O, Rab’bin gözünde büyük olacak. Hiç şarap ve içki içmeyecek; daha annesinin rahmindeyken Kutsal Ruh’la dolacak. İsrailoğulları’ndan birçoğunu, Tanrıları Rab’be döndürecek ve Rab için hazırlanmış bir halk yetiştirmek üzere, İlyas’ın ruhu ve gücüyle Rab’bin önünden gidecektir.”

Zekeriya meleğe, “Bundan nasıl emin olabilirim?” dedi. “Çünkü ben yaşlandım, karımın da yaşı ilerledi.” Melek ona şöyle karşılık verdi: “Ben Tanrı’nın huzurunda duran Cebrail’im. Seninle konuşmak ve bu müjdeyi sana bildirmek için gönderildim. Sözlerime inanmadığın için dilin tutulacak, bunların gerçekleşeceği güne dek konuşamayacaksın.”

Zekeriya dışarı çıktığında onlarla konuşamadı. O zaman tapınakta bir görüm gördüğünü anladılar. Kendisi onlara işaretler yapıyor, ama konuşamıyordu.

Elizabet gebe kaldı ve evine kapandı. “Bunu benim için yapan Rab’dir” dedi. “Bu günlerde benimle ilgilenerek insanlar arasında utancımı giderdi.” (Luka 1:5-25)

Elizabet'in bir erkek bebeğini doğurmasının sekizinci gününde, Yahudi geleneğine göre sünnet edilip adı verilecekti. Yahudi geleneğine göre ilk erkek çocuğuna akrabalarından birinin adı (özellikle babasının adı) konulurdu. Fakat Elisa tanrının iradesine uyarak Yahya adını seçmek istediğini söyledi. Akrabaları Zekeriya'nın fikrini sorduğunda konuşamayan Zekeriya ince tahtaya Yahya diye yazmıştı. O an Zekeriya'nın ağzı açıldı ve Yahya yüce tanrının peygamberidir dedikten sonra bayılmıştır. (Luka İncili: 1/59)

İslâm'da[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayatöyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Zekeriya, İslâm'a göre bir peygamberdir. Babasının adı Berahya (Berhiye) idi[1] ve soyu Davud oğlu Süleyman Peygambere dayanıyordu.[2] Meryem'in annesi Hanne (Hınne), Zekeriya'nın eşi el-Îşâ'nın (İşbâ, Îşâ) kızkardeşiydi. Hanne, İmran'ın hanımıydı. Bir gün hâmile kaldığında çocuğunu tapınağa nezir kıldı. Nezir kılınan oğlan, hayatını ibâdete adar ve zâhid olurdu. Bununla birlikte çocuk kız doğdu ve Meryem adı verildi. Mâbed'deki İsrailoğullarının din adamları Mâbed'e adanan kızın büyütülmesi ve yetiştirilmesi vazîfesi için Zekeriya'yı seçtiler.[3] Zekeriya, ne zaman Meryem'in odasını hâlini hatırını sormak için ziyâret etse, yanında kışın yaz meyvesi, yazın kış meyvesi bulurdu.[4] Zekeriya Peygamber, bu sıralarda 92[5] ya da 99[6] yaşında, veyâ o 120[5] yaşında, zevcesi de 98[5] yaşındaydı. Bu ileri yaşında, Zekeriya'nın zevcesinin çocuk yapma kabiliyeti kalmamıştı. Böyle bir şey için duâ etmiyordu. Meryem'in yanına mûcizevî tarzda mevsim-dışı meyveler gönderildiğini gören Zekeriya, kendisine de bir çocuk ihsan edilmesi için Allâh'a yalvardı.[7] Duâsı kabûl edildi[8] ve adı Yahya olacak bir çocukla müjdelendi[9] Zekeriya, bu müjdeye şaşırdı ve çocuğunun olacağı konusundaki müjde ona tekrâr vurgulandı.[10] Zekeriya, çocuğun olacağına dâir bir işâret dileğinde bulundu ve Allah'ın meleği ona, bir alâmet olarak üç gün boyunca konuşamayacağını, sâdece insanlarla işâretleşerek iletişim kurabileceğini haber verdi.[11]

Karakteri ve Yaşam Tarzı[değiştir | kaynağı değiştir]

Zekeriya Peygamber, peygamberler soyundan gelen bir peygamber olarak, kendisine vahyedilenleri tebliğ etmek ve yazmakla iştigâl ederdi. Süleyman Mâbedi'nde İsrailoğullarının dînî şûrâsının başkanı idi. Gelirini temin etmek için marangozluk yapardı. Aynı zamanda kendisini Süleyman Mâbedi'nin (Beytü'l-Makdis) bakımına ve maddî-mânevî hizmetine adamıştı. İsrailoğullarının en son tebliğde bulunan ve üçü de Davud Peygamber neslinden olan üç peygamberinden kronolojik olarak birincisiydi, diğer ikisinden birisi oğlu Yahyâ Peygamber ve son zuhur eden de Meryem oğlu Îsâ idi.[12]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Yâkubî Târihi, c. 1, s. 97
  2. ^ Ebu İshak Sa'lebî; Arâisü'l-Mecâlis fî Kısâsi'l-Enbiyâ; s. 509-510
  3. ^ Kuran, 3:37
  4. ^ İbnü'l-Esîr, el-Kâmil fi't-Târih, c. 1, s. 299. Kaynağın referans verildiği yer için bkz.
    Âsım Köksal, Peygamberler Târihi, "Zekeriyyâ ve Yahya Aleyhisselâmlar"
  5. ^ a b c İbnü'l-Esîr, el-Kâmil fi't-Târih, c. 1, s. 300. Kaynağın referans verildiği yer için bkz.
    Âsım Köksal, Peygamberler Târihi, "Zekeriyyâ ve Yahya Aleyhisselâmlar"
  6. ^ Salebî, Arâis, s. 375. Kaynağın referans verildiği yer için bkz.
    Âsım Köksal, Peygamberler Târihi, "Zekeriyyâ ve Yahya Aleyhisselâmlar"
  7. ^ Kuran, 3:38
  8. ^ Kuran, 3:39
  9. ^ Kuran, 19:7,يَا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ اسْمُهُ يَحْيَى لَمْ نَجْعَل لَّهُ مِن قَبْلُ سَمِيًّا, "Allah'ın meleği, 'Ey Zekeriya! Sana, Yahya isminde bir oğlanı müjdeliyoruz. Bu adı daha önce kimseye vermemiştik' buyurdu"
  10. ^ Kuran, 3:40
  11. ^ Kuran, 3:41
  12. ^ Kuran, 6:85, وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِّنَ الصَّالِحِينَ, "Zekeriya, Yahya, İsa ve İlyas'ı da (doğru yola iletmiştik). Hepsi de sâlihlerden idi"

    Âyette bahsi geçen İlyas Peygamber, İslâmî inanca göre, vefâtından sonra da insanların arasında Hızır görevine devâm etmektedir, dolayısıyla üç peygamber zamânında ve onlardan sonra da Hızır görevi yapmaktaydı.