Bahar Kalkanı Harekâtı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bahar Kalkanı Harekâtı
Yeni-idlib-anlasmasi-son-durum-harita-5mart2020-1916x2048.jpg
Tarih27 Şubat 2020 - 5 Mart 2020
(1 hafta)
Bölgeİdlib, Suriye
Sebep2020 İdlib saldırısı
SonuçÇatışmalar durdu. Türkiye, Rusya ve dolaylı yoldan Rejim ile ateşkes anlaşması yaptı.
  • Türkiye ve Rusya 5 Mart 2020'de bir ateşkes anlaşması yaptı. Ateşkes anlaşmasına göre Türk-Rus ortak devriyelerinin M4 karayolunun Turumba'dan Ayn El-Havr'a kadar olan kesimi boyunca başlatılmasına, M4 karayolunun kuzeyinde 6 km ve güneyinde 6 km derinliğinde bir güvenli koridor tesis edilmesine karar verildi.
  • Türkiye mültecilere Avrupa tarafındaki sınır kapılarını açtı. Yaklaşık 150.000 mülteci Meriç'ten Avrupa'ya geçti.[1]
Coğrafi
Değişiklikler
Rejim güçleri, Halep'in batı mahallelerinden Serakib'e kadar olan İdlib ilinin doğu bölgelerini ve M5 karayolunu ele geçirdi.
Taraflar
  •  Suriye
  • Destekleyenler:

    Komutanlar ve liderler
  • Türkiye Recep Tayyip Erdoğan
  • Türkiye Hulusi Akar
  • Türkiye Yaşar Güler
  • Türkiye Ümit Dündar
  • Türkiye Hasan Küçükakyüz[2]
  • Türkiye Sinan Yayla[3]
  • Türkiye Ümit Dündar
  • Salim İdris
  • Adnan al-Ahmad
  • Jaber Ali Paşa
  • Suriye Beşar Esad
  • Suriye Mahir Esad
  • Suriye Süheyl Hasan
  • Çatışan birlikler

    Türk Silahlı Kuvvetleri

    Suriye Milli Ordusu

    Syria Armed Forces Emblem.svg Suriye Silahlı Kuvvetleri

    Wagner Grubu

    InfoboxHez.PNG Hizbullah[4]
    Güçler

    Türkiye 15.000-80.000[daha iyi kaynak gerekli]

    +13.000

    Suriye 40.000-67.000[daha iyi kaynak gerekli]

    Kayıplar
  • 39 ölü [5][6][7][8]
  • 3 İnsansız Hava Aracı[9]
  • Syria Armed Forces Emblem.svg Suriye Silahlı Kuvvetleri

    • 3.138 ölü
    • 2 SU-24 tipi uçak
    • 1 L-39 tipi uçak[10]
    • 3 İnsansız Hava Aracı
    • 8 helikopter
    • 151 tank
    • 26 ZPT
    • 99 top, obüs ve ÇNRA
    • 8 hava savunma sistemi(pantsir ve BUK m2 türleri)
    • 16 tanksavar
    • 87 zırhlı araç
    • 10 mühimmat deposu
    • 1 Rus Wagner paralı askeri[11][12]

     İran: 21 ölü milis güç[13]

    InfoboxHez.PNG Hizbullah: 14 ölü 50 yaralı militan[14]

    Bahar Kalkanı Harekâtı[15] veya İdlib Operasyonu, 27 Şubat 2020'de Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve Suriye Millî Ordusu (SMO)'nun Suriye'nin İdlib iline yönelik başlattığı sınır ötesi askerî harekât. Suriye'nin İdlib kentinde Suriye Silahlı Kuvvetleri tarafından 27 Şubat 2020'de yaşanan hava saldırısı İdlib saldırısı sonrası başlamıştır.[5][16] Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar harekatın amacının Adana, Astana ve Soçi mutabakatları çerçevesinde ateşkesi sağlamak, göçü önlemek, birliklerin, halkın ve Türkiye sınırlarının güvenliğini sağlamak olduğunu açıklamıştır.[17] Moskova'da varılan antlaşmaya göre bölgede ateşkes ilan edilmiştir.[18]

    Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

    24 Şubat'ta TSK destekli Muhalif güçler Serakib'in kuzeyinde bulunan Neyrab'ı ve Neyrab'ın doğusu Marat Al Awliya bölgesini[19]; 26 Şubat'ta Neyrab'ın kuzeydoğusu Salihiye bölgesini ve Serakib kuzeyindeki Afes bölgesini Suriye ordusundan temizleyerek kontrol altına aldı.[20]

    27 Şubat'ta TSK destekli Muhalif Güçler Serakib'i, Serakib'in güneyinde bulunan Cubas köyünü, Kafr Battikh'in güneyinde bulunan Kadura köyünü ve Serakib'in güneyinde bulunan Dadik köyünü Suriye ordusundan temizleyerek kontrol altına aldı.[20] Rus kaynakları ise Serakib'in geri alındığı iddialarını yalanladı.[21]

    TSK'ya hava saldırısı[değiştir | kaynağı değiştir]

    27 Şubat 2020'de Rusya destekli Suriye Silahlı Kuvvetleri, Suriye'nin İdlib ilinde Türk Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı tabura hava saldırısı düzenledi. 34 Türk askerinin hayatını kaybettiği olay Türkiye'nin Suriye İç Savaşı kapsamındaki en büyük kaybı olarak tanımlanmaktadır.[22][23]

    Saldırının ardından Türk yetkililer tarafından Suriye askeri birliklerinin "meşru hedef" olduğu açıklandı ve Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından 200'den fazla hedef topçu atışıyla vurularak 329 Suriye askerinin etkisiz hale getirildiği açıklandı.[24] TSK'ya bağlı topçu birlikleri Halep'in kuzeyindeki Nubl-Zehra bölgesinde bulunan Suriye ordusu ve Hizbullah hedeflerini de vurdu.[kaynak belirtilmeli]

    Harekat[değiştir | kaynağı değiştir]

    29 Şubat[değiştir | kaynağı değiştir]

    TSK destekli Muhalifler İdlib'in güneyinde Dukmak, Tel Mabutah (Zukum), Kalaydin, Kawgafinah, Sahafun köylerini Suriye hükumet güçlerinden temizleyerek kontrol altına aldı.[kaynak belirtilmeli] 29 Şubat 2020’de Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT)’in de desteği ile İdlib’in Cebel el-Zaviye bölgesindeki üç katlı bir binada bulunan ve İdlib operasyonları hakkında durum değerlendirmesi yapan Suriye Silahlı Kuvvetleri’nin 124. Alay komutanı tuğgeneral Burhan Rahmun, tuğgeneral İsmail Ali ve albay Mezen Fervati ve çok sayıda askerin TUSAŞ Anka silahlı insansız hava araçları ile nokta atışı saldırıları ile öldürüldüğü açıklandı.[25]

    1 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Türkiye 34 askerinin öldürülmesinin ardından, Suriye Hava Kuvvetleri'ne ait 2 Rus yapımı savaş uçağını düşürdü. Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Uçaklarımıza taarruz eden Rejime ait 2 SU-24 tipi uçak düşürülmüştür" ifadeleri kullanıldı.[26] Suriye ordusu İdlib üzerindeki hava sahasının kapatıldığını, bölgede görülecek tüm hedeflerin düşman olarak algılanıp hava savunma sistemleri tarafından vurulacağını duyurdu.[27]

    2 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Suriye Silahlı Kuvvetleri, Rusya hava desteğiyle Serakib ilçesi ve etrafındaki birkaç kasabayı ele geçirdi. Rusya, Rusya askeri polisinin ilçeye girdiğini duyurdu.[28] İzvestiya gazetesi biri TUSAŞ Anka model olmak üzere en az 6 silahlı insansız hava aracı'nın Suriye ordusu tarafından düşürüldüğü iddia etti.[29]

    3 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Türk silahlı kuvvetleri'ne ait bir F-16 tipi uçak Türk sınırları içerisinden "yaklaşık 45 km" Esed rejimine ait L39 bilinen adıyla "Albatros" tipi uçagi düşürdüğü açıklandı. Düşürülen uçağın pilotu Suriye milli ordusu tarafından ölü olarak ele geçirildi.

    Bahar Kalkanı Harekatı bölgesinde Rejimin açtığı ateş sonucu 1 Türk askeri hayatını kaybetti,9 Türk askeri yaralandı.Türk Silahlı Kuvvetleri bölgede bulunan 82 rejim unsurunu ateş altına aldı.Bölgedeki çeşitli kaynaklardan alınan son bilgilere göre; ateş altına alınan Rejim hedeflerinden 9 tank, 2 obüs, 6 ÇNRA ve 2 askeri aracın imha edildiği, 299 Rejim askerinin öldürüldüğü açıklanmıştır.[30]

    4 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Rejim unsurları Türk Silahlı Kuvvetlerine saldırıda bulunmuştur.2 Türk askeri hayatını kaybetmiş 6 Türk askeri yaralanmıştır.Milli Savunma Bakanlığının son açıklamasına göre 27 Şubat 2020 den yani Bahar Kalkanı Harekatı başladığından bu yana; 3 uçak,8 helikopter,151 tank,47 top/obüs,52 ÇNRA,8 hava savunma füze sistemi,12 tanksavar silahı,4 havan,24 zırhlı araç,27 zırhlı muharebe aracı,34 silahlı pikap,60 askeri araç,10 mühimmat deposu ve 3138 rejim askeri öldürülmüştür.[31]

    5 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Rejim unsurları Bahar Kalkanı Harekatı bölgesinde Türk Silahlı Kuvvetlerine 04.03.2020 tarihinde yapmış olduğu saldırı sonucunda yaralanan 1 Türk askeri bugün hayatını kaybetti. Rus savaş uçakları İdlib'in Marretmısrin beldesinde bir tavuk çiftliğine sığınan sivillere yapmış olduğu hava saldırısı sonucunda 16 sivil hayatını kaybetti 18 sivil yaralandı. Bahar Kalkanı Harekatı'nda son 24 saatte 4 tank, 5 top/ÇNRA, 3 tanksavarın imha edildiği, 184 rejim askerinin etkisiz hale getirildiği bildirildi. Harekat başladığından bu yana 3.322 rejim askeri etkisiz hale getirildi.[32]

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan İdlib sorununu görüşmek üzere Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova'da bir araya geldi. Yaklaşık 6 saatlik iki liderin ve heyetlerin kendi aralarında yaptığı görüşmeler sonucunda İdlib'de ateşkes sağlandı. İki ülkenin dışişleri bakanı yapılan ortak basın açıklamasında belgeyi Rusça ve Türkçe olarak beyan etti. Beyan edilen ateşkes belgesinin tam içeriği şu şekildedir:[18]

    "Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, Suriye Arap Cumhuriyetindeki ateşkes rejiminin uygulanmasının garantörleri olarak Suriye Arap Cumhuriyetinde Gerginliği Azaltma Bölgeleri oluşturulmasına ilişkin 4 Mayıs 2017 tarihli muhtıra ve İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'ndeki durumun istikrarlaştırılmasına ilişkin 17 Eylül 2018 tarihli muhtırayı hatırda tutarak Suriye Arap Cumhuriyetinin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne ola kuvvetli taahhütlerini yineleyerek terörizmin tüm tezahürleriyle mücadele ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından terörist olarak tanımlanan tüm grupların ortadan kaldırılması yönündeki kararlılıklarını yinelerken sivillerin ve sivil altyapının hedef alınmasının hiçbir şekilde mazur görülmeyeceğini kabul ederek Suriye itilafının askeri çözümünün olamayacağının ve itilafın yalnızca Suriyelilerin öncülüğünde ve sahipliğinde Birleşmiş Milletlerin kolaylaştırıcılığında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararı ile uyumlu siyasi süreç yolu ile sona erebileceğinin altını çizerek insani krizin daha da kötüleşmesinin önlenmesinin, sivillerin korunmasının, ihtiyaç sahibi tüm Suriyelilere ön koşulsuz ve ayrım gözetmeksizin koruma ve insani yardım sağlanmasının keza ülke içinden yerinden edilmelerin önlenmesiyle mültecilerin ve ülke içinde yerinden edilen kişilerin güvenli ve gönüllü olarak Suriye'deki asıl ikamet yerlerine geri dönüşlerinin kolaylaştırılmasının önemini vurgulayarak aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:

    1. İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'ndeki temas hattı boyunca tüm askeri faaliyetler 6 Mart 2020 tarihinde saat 00.01'den itibaren durdurulacaktır.
    2. M4 Karayolunun kuzeyinde 6 km ve güneyinde 6 km derinliğinde bir güvenli koridor tesis edilecektir. Güvenli koridorun işleyişine dair ayrıntılı esas ve usuller Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu Savunma Bakanlıkları arasında yedi gün içinde kararlaştırılacaktır.
    3. Türk-Rus ortak devriyeleri 15 Mart 2020 tarihinde M4 karayolunun Turumba'dan ve Ayn El-Havr'a kadar olan kesimi boyunca başlatılacaktır.

    İş bu protokol imzalandığı anda yürürlüğe girer. Türkçe, Rusça ve İngilizce üç örnek olarak ve eşit yasal geçerliliği olacak şekilde 5 Mart 2020 tarihinde Moskova'da imzalanmıştır."

    6 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Saat 00.01 itibarıyla bölgede ateşkes süreci başladı. 6 Mart itibarıyla Türkiye İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tarafından yapılan açıklamaya göre Meriç'ten Yunanistan'a geçen mülteci sayısı 142 bin 175.[1]

    7 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    Suriye Arap Ordusundaki askerlerin verdiği röportajlara göre ateşkes süreci içinde Türk Destekli Suriye Milli Ordusu veya Suriye Arap Ordusu tarafından ateşkesi bozacak bir hareket sergilenmemiştir.[33] Ateşkesin sürekliliğini sağlamak için Türk-Rus ortak devriyeleri 15 Mart'ta M4 Karayolunun Trumba'dan Ayn El-Havr'a kadar olan kesiminde başlatılacak.

    19 Mart[değiştir | kaynağı değiştir]

    İdlib bölgesinde radikal gruplar tarafından atılan roket sonucu 2 TSK mensubu asker hayatını kaybetti. TSK tarafından bölgede tespit edilen hedefler derhal ateş altına alınarak misliyle karşılık verilmiştir.

    Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

    •  Pakistan:Pakistan Başbakanı İmran Han,Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a Suriye'nin İdlib kentinde rejim güçlerinin saldırısı sonucu hayatını kaybeden Türk askerleri için taziyelerini iletti. Han, Türkiye'ye olan desteğini de yineledi. İmra Han görüşmede;"Pakistan halkının bu keder ve üzüntü döneminde kardeş Türk milletiyle güçlü bir dayanışma içinde olduğunu belirtti".Ayrıca Türkiye'nin milyonlarca mülteciye ev sahipliği yapmasından övgüyle bahseden ve uluslararası toplumu Türkiye'nin bu büyük yükü taşımasına yardım etmeye çağıran Han, Pakistan olarak bu konuda mümkün olan tüm destek ve yardımı verme teklifinde bulundu.[34]

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    1. ^ a b https://www.aa.com.tr/tr/siginmacilar-avrupa-yolunda/yunanistanin-siginmacilara-sert-mudahalesi-suruyor/1757779
    2. ^ "Bakan Akar: İdlib'de başlatılan Bahar Kalkanı Harekatı başarıyla sürdürülmekte". Anadolu Ajansı. 1 Mart 2020. 
    3. ^ "Bakan Akar ve Komutanlar, İdlib'deki Faaliyetlerin Sevk ve İdare Edildiği 2'nci Ordu Taktik Komuta Yeri'ne Gitti". Millî Savunma Bakanlığı. 1 Mart 2020. 1 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2020. 
    4. ^ "Reuters: TSK, İdlib'de dokuz Lübnan Hizbullahı mensubunu öldürdü". Diken. 29 Şubat 2020. 5 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    5. ^ a b https://www.cnnturk.com/turkiye/msb-idlibde-1-asker-sehit-oldu
    6. ^ https://www.msb.gov.tr/SlaytHaber/232020-11106
    7. ^ https://m.haberturk.com/son-dakika-idlib-den-aci-haber-1-asker-sehit-oldu-2602474-amp?utm_campaign=Bundle&utm_medium=referral&utm_source=Bundle
    8. ^ https://www.hurriyet.com.tr/amp/gundem/son-dakika-haberler-msb-aci-haberi-acikladi-2-asker-sehit-41460829?utm_source=t.co&utm_medium=post&utm_campaign=gundem&utm_term=post&utm_campaign=Bundle&utm_medium=referral&utm_source=Bundle
    9. ^ "Army downs 3 drones for Turkish regime over Idleb, targets terrorists in the province". SANA. 1 Mart 2020. 
    10. ^ https://bundle.app/ObzNCsLm
    11. ^ https://www.hurriyet.com.tr/gundem/son-dakika-haberler-msb-duyurdu-rejime-ait-l-39-savas-ucagi-dusuruldu-41460046
    12. ^ "Bakan Akar: 'Bahar Kalkanı Harekatı'nda 3.138 rejim unsuru etkisiz hale getirildi'". Euronews. 2 Mart 2020. 
    13. ^ "İdlib'de İran destekli 21 terörist öldürüldü". www.ntv.com.tr. 3 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    14. ^ "Türkiye İdlib'de İran destekli Hizbullah'ı vurdu: 14 ölü 50 yaralı". Mepa News. 29 Şubat 2020. 3 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    15. ^ MSB açıkladı! İdlib'de harekatın adı 'Bahar Kalkanı'
    16. ^ https://www.gazetedamga.com.tr/gundem/aci-haber-33-asker-sehit-oldu-27-subat-persembe-idlib-sehitlerinin-h30957.html
    17. ^ https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/bakan-akar-idlibde-baslatilan-bahar-kalkani-harekati-basariyla-surdurulmekte/1750603
    18. ^ a b https://www.aa.com.tr/tr/bahar-kalkani-harekati/turkiye-ve-rusya-idlibde-ateskes-uzerinde-anlasti/1756201
    19. ^ Şafak, Yeni (26 Şubat 2020). "Serakib'e doğru". Yeni Şafak. 16 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    20. ^ a b M5 otoyolu kesildi! Muhaliflerden Serakib’e kuşatma
    21. ^ Rusya Serakip iddiasını yalanladı
    22. ^ https://www.tv100.com/27-subatta-idlibde-ne-oldu-haber-486283
    23. ^ https://www.trthaber.com/haber/gundem/idlibde-34-asker-sehit-oldu-tum-rejim-unsurlari-nokta-atislariyla-vuruluyor-463839.html
    24. ^ https://www.milliyet.com.tr/gundem/200den-fazla-rejim-hedefi-bombalandi-6155261
    25. ^ "TSK Esed'in 3 generalini SİHA ile vurdu". TimeTürk. 1 Mart 2020. Erişim tarihi: 1 Mart 2020. 
    26. ^ https://www.milliyet.com.tr/dunya/son-dakika-reuters-2-rejim-ucagi-dusuruldu-6155990
    27. ^ "Suriye ordusu, İdlib'de hava sahasını kapattı". Sputnik. 1 Mart 2020. 4 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    28. ^ "İdlib: Rusya, birliklerinin stratejik önemi yüksek Serakib kasabasına girdiğini duyurdu". BBC. 2 Mart 2020. 5 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    29. ^ Anton Lavrov; Alexey Ramm; Elnar Bainazarov (3 Mart 2020). "Взяли без сбоя: порядок в сирийском Саракибе обеспечит наша военная полиция" (Rusça). İzvestiya. 9 Mart 2020 tarihinde kaynağından Arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
    30. ^ https://www.aa.com.tr/tr/bahar-kalkani-harekati/msb-bahar-kalkani-bolgesinde-299-rejim-askeri-etkisiz-hale-getirildi/1753604
    31. ^ https://www.aa.com.tr/tr/bahar-kalkani-harekati/msb-harekat-alaninda-esed-rejiminin-actigi-ates-sonucu-2-asker-sehit-oldu/1753976
    32. ^ https://tr.euronews.com/2020/03/05/rus-jetlerinden-idlib-e-hava-sald-r-s-16-sivil-hayat-n-kaybetti
    33. ^ https://www.youtube.com/watch?v=_RYmdqvqSsI
    34. ^ https://www.trthaber.com/haber/dunya/pakistan-turkiyeye-destegini-yineledi-464692.html